Supreme Court dismisses union's appeal, ruling separate appeal deadlines apply to each party in joint proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the union's appeal regarding the deadline for filing a cassation appeal. The union argued that the deadline should run from the date the employee received the judgment copy, citing joint participation rules. The court rejected this, holding that since both parties filed separate requests for the judgment copy, their appeal deadlines run independently from their respective delivery dates.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3934 § 1 k.p.c.; Art. 73 § 2 k.p.c.: In joint proceedings where each party receives the judgment copy separately, the deadline for filing a cassation appeal runs independently for each party from the date their specific copy is delivered.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 5 sierpnia 2005 r.
II PZ 22/05
Termin do wniesienia kasacji przez związek zawodowy i pracownika, na
rzecz którego związek zawodowy wytoczył powództwo, biegnie odrębnie od
doręczenia każdemu z nich odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem.
Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Maria Tyszel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia
2005 r. sprawy z powództwa Tomasza J. i Ogólnopolskiego Akademickiego Związku
Zawodowego w W. działającego na rzecz Tomasza J. przeciwko Państwowemu
Przedsiębiorstwu Użyteczności Publicznej Poczta Polska Centrum EkspedycyjnoRozdzielcze w P. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia Ogólnopolskiego
Akademickiego Związku Zawodowego w W. na postanowienie Sądu OkręgowegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 11 marca 2005 r. [...]
o d d a l i ł zażalenie.
Uzasadnienie
Ogólnopolski Akademicki Związek Zawodowy w W., działający na rzecz pracownika Tomasza J., wniósł powództwo o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia
umowy o pracę dokonanego przez pozwanego pracodawcę PPUP Poczta Polska w
P. - Centrum Ekspedycyjno-Rozdzielcze w K. Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r.
Tomasz J. oświadczył, że „nie chce działać w sprawie jako powód".
Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2004 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Poznaniu
oddalił powództwo. Od tego wyroku związek zawodowy wniósł apelację, którą Sąd
Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił wyrokiem z
dnia 28 grudnia 2004 r. [...].
Wniosek o doręczenie wyroku Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem w dniu 6
stycznia 2005 r. złożył związek zawodowy. Wcześniej, bo w dniu 31 grudnia 2004 r.,
wniosek taki złożył Tomasz J., który oświadczył, że „na tym etapie wstępuje do
sprawy". Odpis wyroku Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem doręczono związkowi
zawodowemu w dniu 31 stycznia 2005 r., a Tomaszowi J. w dniu 8 lutego 2005 r. W
dniu 4 marca 2005 r. do Sądu wpłynęła kasacja związku zawodowego wysłana
pocztą w dniu 1 marca 2005 r.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2005 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu odrzucił
kasację związku zawodowego, przyjmując, że została złożona z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 3934 § 1 k.p.c. Wyrok Sądu drugiej instancji z
uzasadnieniem został bowiem doręczony związkowi zawodowemu w dniu 31 stycznia 2005 r., a więc miesięczny termin do złożenia kasacji, liczony zgodnie z art. 112
k.c., upłynął w dniu 28 lutego 2005 r., a kasacja została wysłana pocztą w dniu 1
marca 2005 r.
Na postanowienie to związek zawodowy wniósł zażalenie, w którym zarzucił
naruszenie art. 60 § 2 w związku z art. 62 k.p.c., przez brak przyjęcia, że jest skuteczne wniesienie kasacji przez organizację społeczną w terminie otwartym do jej
wniesienia przez pracownika, który wstąpił do sprawy w charakterze powoda (art. 56
§ 1 k.p.c.). W uzasadnieniu zażalenia związek zawodowy wywiódł w szczególności,
że pracownik (Tomasz J.) wstąpił do sprawy i złożył wniosek o doręczenie wyroku
Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, a kasacja związku zawodowego została
wniesiona w terminie otwartym dla powoda (pracownika). Według skarżącego, zgodnie z art. 60 § 2 zdanie pierwsze k.p.c., terminy do zaskarżenia wyroku ustanowione
dla stron wiążą organizację społeczną, a więc kasacja wniesiona przez związek zawodowy „mieści się w granicach czasowych terminu do zaskarżenia przysługującego
stronie pracowniczej".
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ze względu na datę wydania wyroku Sądu drugiej instancji w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu sprzed nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy
- Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98 - art. 3 tej ustawy).
Zgodnie z art. 62 k.p.c., do organizacji społecznych wnoszących powództwa
na rzecz obywateli, jak również do uczestnictwa takich organizacji w postępowaniu
dla ochrony praw obywateli, stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze. Związek zawodowy jako organizacja społeczna może więc wytoczyć powództwo na rzecz
oznaczonej osoby (art. 55 zdanie pierwsze k.p.c.) lub - wytaczając powództwo - nie
działać na rzecz oznaczonej osoby (art. 57 k.p.c.). Związek zawodowy zgodnie z art.
60 k.p.c., może też wstąpić do postępowania w każdym jego stadium. Nie jest wówczas związany z żadną ze stron. Może składać oświadczenia i zgłaszać wnioski, jakie uzna za celowe, oraz przytaczać fakty i dowody na ich potwierdzenie. Od chwili,
kiedy zgłosił udział w postępowaniu, należy mu doręczać pisma procesowe,
zawiadomienia o terminach i posiedzeniach oraz orzeczenia sądowe. Związek zawodowy może zaskarżyć każde orzeczenie sądowe, od którego służy środek odwoławczy. Wiążą go jednak terminy do zaskarżenia orzeczeń sądowych, ustanowione dla
stron (art. 60 § 2 k.p.c.). Na ten przepis (art. 60 § 2 zdanie drugie k.p.c.) powołuje się
skarżący, uważając, że oznacza on, iż związek zawodowy może wnieść kasację w
terminie otwartym dla strony, choćby upłynął termin liczony od doręczenia związkowi
zawodowemu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem. Pogląd ten jest nietrafny. Przede wszystkim do sytuacji procesowej występującej w rozpoznawanej
sprawie w ogóle nie miał zastosowania art. 60 k.p.c. Przepis ten dotyczy bowiem jednej z form uczestnictwa organizacji społecznej (prokuratora) w procesie cywilnym,
która polega na wstąpieniu do toczącej się sprawy. Przepis art. 60 § 2 zdanie drugie
k.p.c. ma więc zastosowanie w sytuacji, gdy organizacja społeczna, która dotychczas
nie uczestniczyła w postępowaniu, wstępuje do sprawy przez dokonanie czynności
procesowej polegającej na zaskarżeniu orzeczenia. Nie ma natomiast zastosowania
w razie dokonania innej czynności procesowej, niepolegającej na zaskarżeniu
orzeczenia. Gdy prokurator (organizacja społeczna), który nie bierze udziału w sprawie, złoży wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, to termin do zaskarżenia liczy się od daty doręczenia mu orzeczenia z uzasadnieniem. Taki skutek następuje wtedy, gdy prokurator złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem połączy ze wstąpieniem do postępowania na podstawie art. 60 § 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2003 r., V CZ 88/03, Biuletyn
SN 2004 nr 3). W rozpoznawanej sprawie związek zawodowy wytoczył powództwo
na rzecz pracownika (art. 55 k.p.c.), a więc uczestniczył od początku w postępowaniu
i był jego stroną w znaczeniu formalnym. Jako strona tego postępowania miał wszel-
kie wypływające z tego uprawnienia i obowiązki, a więc w szczególności mógł zaskarżać wydane w sprawie orzeczenia na ogólnych zasadach. Wiązały go więc terminy wynikające z jego czynności i czynności sądu dokonanych wobec niego, a nie
terminy wiążące innych uczestników postępowania.
Uznanie, że w sprawie nie miał zastosowania art. 60 § 2 k.p.c., którego naruszenie zarzucił skarżący, nie oznacza jeszcze, że zażalenie jest bezzasadne. W postępowaniu zażaleniowym nie obowiązuje bowiem zasada związania Sądu Najwyższego podstawami zażalenia (nie stosuje się art. 39813, gdyż nie ma odesłania do
tego przepisu w art. 3941 § 3 k.p.c. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 22 grudnia
2004 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego; te przepisy mają zastosowanie
do rozpoznania zażalenia). Należy zauważyć, że zgodnie z art. 56 § 1 zdanie drugie
k.p.c., w razie wstąpienia do sprawy osoby, na rzecz której organizacja społeczna
wytoczyła powództwo, do udziału tej organizacji w sprawie stosuje się odpowiednio
przepisy o współuczestnictwie jednolitym. Według art. 73 § 1 k.p.c., każdy współuczestnik działa w imieniu własnym. W wypadku jednak, gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie
wszystkich współuczestników (współuczestnictwo jednolite), czynności procesowe
współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających (art. 73 § 2
k.p.c.). Tomasz J. (pracownik) wstąpił do sprawy, składając wniosek o doręczenie mu
odpisu wyroku Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 73 § 2 k.p.c.,
czynność ta była skuteczna także w stosunku do związku zawodowego. Wniosek ten
powinien więc spowodować zarządzenie doręczenia odpisu wyroku nie tylko powodowi, ale także związkowi zawodowemu. W rozpoznawanej sprawie nie ma to znaczenia, gdyż wniosek w tym przedmiocie złożył też samodzielnie związek zawodowy.
Powstaje jednak problem, czy w takiej sytuacji nie należy liczyć terminu do wniesienia kasacji przez związek zawodowy od doręczenia odpisu wyroku powodowi (pracownikowi). Zagadnieniem tym zajmował się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19
marca 1997 r., II CKN 31/97 (OSP 1997 nr 11, poz. 208 z glosą A. Szumańskiego i
glosą J. Kozaka; Przegląd Prawa Handlowego 1998 nr 1, s. 35 z glosą M. Litwińskiej). W tezie trzeciej tego wyroku Sąd Najwyższy uznał, że współuczestnik jednolity, który w ustawowym terminie nie zażądał doręczenia wyroku sądu drugiej instancji
z uzasadnieniem, może wnieść kasację, jeżeli wniosek taki złożył inny współuczestnik; w takiej sytuacji termin do wniesienia kasacji biegnie dla niego od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem współuczestnikowi, który o to wnosił. Można zgłosić za-
strzeżenia do takiej wykładni. Zgodnie bowiem z art. 73 § 2 k.p.c., tylko czynności
procesowe działających współuczestników jednolitych są skuteczne wobec nie
działających. A więc złożenie wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem przez
jednego współuczestnika jest skuteczne wobec innych współuczestników, czyli wszyscy powinni otrzymać odpis wyroku na wniosek złożony przez jednego z nich. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że czynności sądu dokonane wobec jednego ze
współuczestników (doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem) wywierają skutek
wobec pozostałych współuczestników w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia kasacji. Dopóki więc współuczestnik nie otrzyma odpisu wyroku, dopóty nie
biegnie dla niego termin do wniesienia kasacji. W rozpoznawanej sprawie nie ma to
jednak znaczenia. Wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem złożyli bowiem odrębnie związek zawodowy i powód. Każdy z nich otrzymał odpis wyroku w
innym dniu. Jest to zresztą sytuacja normalna, gdyż doręczenie przesyłek, nawet
wysłanych tego samego dnia, nieczęsto następuje w tej samej dacie. W takiej sytuacji dla każdego ze współuczestników jednolitych termin do wniesienia kasacji biegnie odrębnie, od doręczenia wyroku sądu drugiej instancji dokonanego dla tej
strony. Wynika to wprost z art. 3934 § 1 k.p.c., gdyż termin do wniesienia kasacji biegnie „od dnia doręczenia orzeczenia stronie skarżącej", a więc tej stronie, która
wnosi kasację (działa we własnym imieniu w rozumieniu art. 73 § 1 k.p.c.).
Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14 w
związku z art. 3941 § 3 k.p.c.