Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II PSKP 79/21 Generato dall'IA

Supreme Court allows driver's claim for Polish currency reimbursement of foreign duty travel hotel allowances.

Numero d'incarto II PSKP 79/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court ruling that awarded a driver 35,000 PLN for foreign duty travel hotel allowances. The driver argued for payment in Polish currency, while the employer contended the statutory allowance was defined in foreign currency. The court held that applying Civil Code provisions to allow payment in PLN requires the employer to inform the employee of the currency before the payment deadline, a procedural step the employer failed to take.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 358 § 1 k.c.; Art. 300 k.p.: The employer may pay a foreign currency allowance in Polish currency only if they inform the employee of the currency to be used before the payment deadline; failure to inform prevents dismissal of the claim based on currency mismatch.

Parole chiave

Generato dall'IA
foreign currency allowance duty travel reimbursement civil code application labor law principles payment currency notice employee information right cassation appeal dismissal rimborso delle spese di trasporto

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 358 § 1 k.c.
Taka umowa stron nie jest sprzeczna z innymi przepisami, co oznacza, że wyprzedza również regulację z art. 358 § 1 k.c. w zw.
Art. 300 k.p.
Dlatego nie ma potrzeby stosowania art. 300 k.p. i odwoływania się do art.
Art. 233 § 1 k.p.c.
Wysokość ryczałtu Sąd ustalił na kwotę wyższą niż żądanie roszczenia w kwocie 35.000 zł.W apelacji zarzucono naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.
§ 13 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r.
Na podstawie gruntownej analizy przepisów dotyczących rozliczenia ryczałtów noclegowych, nie pomijając powołanych w zarzucie skargi § 13 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. i § 20 ust.
§ 20 ust. 3 rozporządzenia z 2013 r.
art. 233 § 1 k.p.c
Wysokość ryczałtu Sąd ustalił na kwotę wyższą niż żądanie roszczenia w kwocie 35.000 zł.W apelacji zarzucono naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.
art. 775 § 2 k.p
i błędne zastosowanie prawa materialnego oraz to, że powód nie mógł żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej, gdyż zostało określone w walucie obcej.Powód zarzucił, że przepisy wykonawcze do art. 775 § 2 k.p.
art. 300 k.p
Dlatego nie ma potrzeby stosowania art. 300 k.p.
art. 358 k.c
i odwoływania się do art. 358 k.c.
art. 358 § 1 k.c
Taka umowa stron nie jest sprzeczna z innymi przepisami, co oznacza, że wyprzedza również regulację z art. 358 § 1 k.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II PSKP 79/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Iwulski (przewodniczący)‎SSN Halina Kiryło‎SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Stowarzyszenia "T." działające na rzecz R. B.‎przeciwko E. sp. z o.o. z siedzibą w P.‎o ryczałty za noclegi,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 marca 2022 r.,‎skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w P. ‎z dnia 25 października 2019 r., sygn. akt VIII Pa (…), I. oddala skargę kasacyjną, II. nie obciąża pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego strony powodowej.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z 25 października 2019 r. oddalił apelację pozwanego pracodawcy spółki z o.o. E. w P. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z 18 kwietnia 2019 r., który uwzględnił powództwo Stowarzyszenia „T.” działającego na rzecz R. B. i zasądził mu 35.000 zł z odsetkami tytułem ryczałtów za noclegi. R. B. był pracownikiem spółki i pracował jako kierowca w przewozach międzynarodowych. Początkowo regulamin wynagradzania nie przewidywał wypłaty ryczałtu za noclegi dla kierowców. Po zmianie, w zasadach wynagradzania kierowców, za noclegi w delegacji zagranicznej przewidziano zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem hotelowym, w granicach limitu 40 euro.

Przy braku rachunku ryczałt wynosił 25% limitu. Prócz ryczałtu zasady przewidywały wypłatę diety. R. B. otrzymywał dietę 43 euro a od 1 stycznia 2013 r. 33 euro. Nie wypłacano mu ryczałtów za noclegi. Sąd Rejonowy rozstrzygnął, że pracownik miał prawo do ryczałtów za noclegi. Przyjął, że noclegu w kabinie samochodu nie można traktować jako bezpłatnego noclegu. Regulaminy wynagradzania z 1 września 2011 r. oraz z 1 stycznia 2013 r. stanowiły, że za czas podróży służbowej przysługuje dieta i inne należności według zasad określonych przepisami rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub w samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju i poza granicami kraju.

Wysokość ryczałtu Sąd ustalił na kwotę wyższą niż żądanie roszczenia w kwocie 35.000 zł.W apelacji zarzucono naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i błędne zastosowanie prawa materialnego oraz to, że powód nie mógł żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej, gdyż zostało określone w walucie obcej.Powód zarzucił, że przepisy wykonawcze do art. 775 § 2 k.p. stanowią podstawę do żądania świadczenia w walucie polskiej.Sąd Okręgowy w uzasadnieniu oddalenia apelacji wskazał na treść regulaminów wynagradzania oraz prawo pracownika do diet i ryczałtów za noclegi.

Roszczenie nie jest niezasadne dlatego, że powód wystąpił o zapłatę w złotych a nie w walucie obcej. Pozwana pomija, że rozporządzenia (wykonawcze do art. 775 § 2 k.p.) z 19 grudnia 2002 r. (§ 13 pkt 3) i z 29 stycznia 2013 r. (§ 20 ust.

3) zawierają przepisy, zgodnie z którymi rozliczenie kosztów podróży zagranicznej jest dokonywane w walucie otrzymanej zaliczki, w walucie wymienialnej albo w walucie polskiej. Pozwany pracodawca wypłacał R. B. należności z tytułu kosztów podróży służbowych w walucie polskiej. Pozwany dokonał wyboru waluty płatności za należności z tytułu podróży służbowej pracownika. Sam zdecydował o walucie polskiej, mimo iż w regulaminie wskazano walutę obcą. Pracownik to akceptował, zatem strony per facta concludentia zdecydowały się na regulowanie należności w walucie polskiej.

Kwestia walutowości została kompleksowo uregulowana w art. 775 § 2 k.p. oraz na podstawie rozporządzeń wykonawczych. Dlatego nie ma potrzeby stosowania art. 300 k.p. i odwoływania się do art. 358 k.c. Pozwana i powód doszli do porozumienia w zakresie wypłacania należnych świadczeń w walucie polskiej.W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1. § 9 rozporządzenia z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju i § 16 rozporządzenia z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej w zw. z art. 775 § 2 k.p. – poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że powodowi przysługuje roszczenie o wypłatę ryczałtów z tytułu zagranicznych podróży służbowych sformułowane w walucie polskiej; 2.

§ 13 ust. 3 rozporządzenia z 19 grudnia 2002 r. i § 20 ust. 3 rozporządzenia z 29 stycznia 2013 r. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te stanowią podstawę prawną formułowania roszczenia o wypłatę ryczałtów z tytułu zagranicznych podróży służbowych w walucie polskiej, co w konsekwencji doprowadziło do ich niewłaściwego zastosowania;

3. art. 358 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. – poprzez ich błędne niezastosowanie i przyjęcie, że kwestia walutowości została kompleksowo uregulowana w art. 775 § 2 k.p. oraz wydanych na jego podstawie rozporządzeń wykonawczych.Skarżący wniósł o uchylenie wyroku i oddalenie powództwa, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Powód wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie uzasadniają jej wniosków.Skarga kasacyjna pomija ustalenie faktyczne, że pozwany dokonał wyboru waluty płatności należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowej powoda, sam zdecydował o wypłacie świadczenia w walucie polskiej. Powód to akceptował. Sąd ustalił, iż strony per facta concludentia zdecydowały się na regulowanie należności z tytułu podróży służbowych w walucie polskiej.Sąd powszechny na podstawie woli stron ustalił w istocie porozumienie stron co do waluty polskiej. Wola stron to sfera stanu faktycznego.

Wiąże zatem Sąd Najwyższy zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. Skarżący nie zarzuca naruszenia przepisów postępowania i nie podważa tego ustalenia. Nie zarzuca też naruszenia art. 65 k.c. Wola stron co do wyboru waluty polskiej decyduje zatem w sprawie. Porozumienie stron jest źródłem zobowiązania. Wedle ustalenia faktycznego umówiona waluta odnosi się do diet i ryczałtów. Taka umowa stron nie jest sprzeczna z innymi przepisami, co oznacza, że wyprzedza również regulację z art. 358 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. i przepisy wykonawcze do art. 775 § 2 k.p. W takiej sytuacji nie są to przepisy, które ograniczałyby porozumienie stron co do wyboru waluty polskiej.

Sąd w zaskarżonym wyroku jednoznacznie stwierdził, że pozwana i powód doszli do porozumienia w zakresie wypłacania należnych świadczeń w walucie polskiej. Skarga nie jest zatem zasadna, gdyż opiera się na zarzutach prawa powszechnego w sytuacji, gdy w sprawie decydowała wola stron.Po wtóre przepisy powołane w zarzutach skargi kasacyjnej nie składają się na zasadną podstawę kasacyjną. Zarzut naruszenia art. 358 § 1 k.c. nie jest zasadny, gdyż Sąd w zaskarżonym wyroku ustalił, iż decydowała umowa stron co do waluty polskiej.

Innymi słowy dłużnikowi (pracodawcy) nie przysługiwało prawo do wyboru waluty roszczenia.Ponadto rozliczenie pracownikowi kosztów noclegów w podróży służbowej ma samodzielne uregulowanie w prawie pracy – 775 k.p. Może być to regulacja zakładowa, a przy jej braku lub niezgodności z ustawą w grę wchodzi regulacja powszechna i przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 775 § 2 k.p., czyli rozporządzeń powołanych w zarzutach skargi.Przy czym na etapie kasacyjnym nie jest kwestionowane prawo do ryczałtu za nocleg, lecz tylko samo prawo do żądania zapłaty w walucie polskiej.

Kwestii tej dotyczy § 20 ust. 3 rozporządzenia z 29 stycznia 2013 r., a wcześniej § 13 ust. 3 rozporządzenia z 19 grudnia 2002 r., co nie pozwala stwierdzić, iż waluta kosztów noclegu nie jest w ogóle uregulowana w prawie pracy, a tym samym nie można przyjąć, że w tym zakresie wyłączne zastosowanie ma art. 358 § 1 k.c.Relację przepisów rozporządzeń wykonawczych do art. 358 § 1 k.c. analizował Sąd Najwyższy w wyroku z 26 maja 2021 r., II PSKP 65/21. Negatywnie ocenił takie same zarzuty skarżącej w podobnej sprawie z powództwa K.

G. i oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 31 października 2019 r. Obecny skład podziela argumentację tego wyroku. Na podstawie gruntownej analizy przepisów dotyczących rozliczenia ryczałtów noclegowych, nie pomijając powołanych w zarzucie skargi § 13 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. i § 20 ust. 3 rozporządzenia z 2013 r., stwierdził, że przepisy wskazują walutę ryczałtu, jednak nie określają sposobu wyboru waluty, w której należy rozliczyć (wypłacić) ryczałt za nocleg w podróży służbowej (waluta świadczenia), ograniczając się do stwierdzenia, że może być to waluta zaliczki, waluta wymienialna albo waluta polska.

Przyjmując zatem, że roszczenie pracownika o wypłatę ryczałtu z tytułu noclegów w podróży poza granicami kraju jest świadczeniem pieniężnym wyrażonym w walucie obcej, do zidentyfikowanej luki w przepisach prawa pracy rozważył odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego regulujących zasady wykonania zobowiązania ze świadczeniem pieniężnym określonym w walucie obcej, tj. art. 358 k.c. Sąd Najwyższy wskazał, że zastosowanie art. 358 § 1 k.c. do obowiązku pracodawcy wypłaty pracownikowi – kierowcy ryczałtu określonego w wysokości 25% limitu ustalonego w walucie obcej państwa noclegu, oznaczałoby, że pracodawca jest zobowiązany do zapłaty świadczenia w walucie obcej, chyba że skorzysta z upoważnienia wynikającego z art. 358 § 1 k.c. i zapłaci ryczałt w walucie polskiej.

W przypadku zaś braku wyboru waluty polskiej przez pracodawcę, pracownik mógłby dochodzić od pracodawcy zapłaty wyłącznie w walucie obcej, w której określono wysokość ryczałtu (a więc w walucie państwa noclegu). Jednocześnie Sąd Najwyższy podkreślił, że stosowanie art. 358 k.c. w związku z art. 300 k.p. nie może prowadzić do sprzeczności z zasadami prawa pracy. Odpowiednie stosowanie art. 358 § 1 k.c., przy uwzględnieniu zasad prawa pracy (zasady prawa pracownika do odpoczynku, zasady prawa pracownika do informacji), polegałoby więc na uzależnieniu prawa pracodawcy do odmowy spełnienia żądania pracownika wypłaty ryczałtu za nocleg w podróży poza granicami kraju w walucie polskiej od poinformowania tego pracownika o walucie, w jakiej zostanie mu wypłacony ryczałt z tytułu noclegu przed upływem terminu wymagalności tego świadczenia.

W konkluzji Sąd Najwyższy, przyjmując istnienie powyższych zasad stwierdził, że odpowiednie zastosowanie art. 358 § 1 k.c., a więc niesprzeczne z zasadami prawa pracy, do żądania pracownika kierowcy wypłaty ryczałtów z tytułu noclegów w podróży służbowej poza granicami kraju w walucie polskiej, w przypadku gdy pracodawca nie zapewnił mu bezpłatnego noclegu ani nie poinformował go, przed upływem terminu zapłaty ryczałtu, o walucie, w jakiej ryczałt za nocleg zostanie wypłacony, nie może prowadzić do oddalenia powództwa pracownika z tego powodu, że żądanie zapłaty zostało w nim określone w walucie polskiej.Stanowisko powyższe aprobowane jest w innych sprawach skarżącej, w których odmówiono przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z 8 lipca 2021 r., II PSK 99/21 i z 16 września 2021 r., II PSK 104/21).Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c.).O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., zważając na stosowanie tej regulacji w poprzedniej sprawie II PSKP 65/21 ze względu na skomplikowany stan prawny sprawy, a także na dotychczasowe obciążenie skarżącej kosztami postępowania na rzecz powoda w sprawach o podobnych zarzutach na etapie kasacyjnym.