Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of obvious merit under Civil Procedure Code Art. 3989 § 1. The court rejects the procedural prerequisite for admission. The appeal fails to meet the strict standard for obvious merit. The court rules that the appeal is inadmissible. The court awards costs to the respondent. The court emphasizes the separation of preliminary and substantive review. The court requires specific legal citations for obvious merit. The court notes the lack of legal reasoning in the appeal. The court dismisses the appeal based on procedural defects. The court upholds the lower court's decision on merits.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal, ruling that the procedural prerequisite for admission was not met. The appellant argued that the appeal had obvious merit but failed to cite specific legal provisions or provide a reasoned legal argument connecting their claims to the law. The court determined that merely denying the lower court's findings without legal justification does not satisfy the statutory requirement for obvious merit under Article 3989 § 1 of the Civil Procedure Code. Consequently, the appeal was rejected at the preliminary stage, and the respondent was awarded costs for the proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; The court must examine whether the cassation appeal is obviously meritorious before substantive review, requiring a specific legal argument linking the claim to the law, not merely a factual denial of the lower court's decision.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II PK 53/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z powództwa G. Spółki z o.o. z siedzibą w B.przeciwko A. S.o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 października 2015 r.,na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III APa 3/12, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu – po ponownym rozpoznaniu sprawy z powództwa G. Spółki z o.o. z siedzibą w B. przeciwko A. S. o zapłatę – oddalił apelację strony powodowej oraz apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2009 r. (pkt I); rozstrzygnął o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym (pkt II.); zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, a dalej idące żądanie oddalił (pkt III.); zniósł wzajemnie koszty między stronami w postępowaniu apelacyjnym w toku ponownego rozpoznania sprawy (pkt IV).Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego strona powodowa zaskarżyła skargą kasacyjną; skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 2 k.p.c.) wskazano na przyczynę przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazano, że:
„Skarżący pragnie w tym miejscu zauważyć, iż powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej nie streszcza, a tym bardziej dubluje uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Sposób i zakres uzasadnienia omawianego kryterium powinna determinować istota przedsądu. W ocenie skarżącej właściwym probierzem powołanej przesłanki skargi kasacyjnej musi być uzasadnione prawnymi i faktycznymi przesłankami jednoznaczne wykazanie przez skarżącego, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na jego korzyść.
Oznacza to więc, że powyższe kryterium, chociaż wyodrębnione redakcyjnie w strukturze skargi kasacyjnej, wymaga jednak oceny w ścisłym połączeniu z podstawami skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnieniem. Wzajemny do siebie stosunek omawianego kryterium i przytoczonych podstaw kasacyjnych powoduje, że nie można traktować przedsądu w sposób oderwany od orzekania finalnego, ale zawsze w powiązaniu z hipotetycznym merytorycznym orzeczeniem sensu stricto, zwłaszcza że Sąd Najwyższy nie jest związany powołanymi przez skarżącego okolicznościami uzasadniającymi przyjęcie danej skargi kasacyjnej do rozpoznania”.Wskazano, że:
„W wyroku z dnia 5 marca 2014 roku (sygnatura akt: III APa 3/12) Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelacje obu stron, zasadniczo utrzymując tym samym wyrok sądu I instancji. Sąd I instancji natomiast uwzględnił powództwo co do kwoty 10.720 zł, co do kwoty 882 zł postępowanie umorzył, a co do kwoty 65.235 zł powództwo oddalił. Kwota 10.720 zł została zasądzona na rzecz powódki na podstawie ustalenia, że w powyższym zakresie, ponad wszelką wątpliwość, pozwany jest odpowiedzialny za niedobór środków w automatach, które obsługiwał.
Sądy I i II instancji były w tym zakresie jednomyślne. Podkreślić w tym miejscu z całą stanowczością trzeba, że obie części powództwa (część uwzględniona i oddalona) były przez powódkę dochodzone na podstawie całkowicie analogicznych zdarzeń, wykrytych przez powódkę jedynie w innych datach. Przez zdarzenia te należy rozumieć powstanie niedoborów w środkach pieniężnych pierwotnie znajdujących się w automatach, do rozliczenia których zobowiązany był pozwany. Biorąc pod uwagę okoliczności bezsprzeczne takie jak fakt, że jedynie pozwany posiadał klucze do automatów, że automaty te były zaplombowane i nie dało się ich otworzyć bez kluczy, ani też ingerować w ich oprogramowanie, wyrok sądu I instancji, który został utrzymany wyrokiem sądu II instancji, wyraźnie jawi się jako przykład niekonsekwencji orzeczniczej.
Już sama powyższa okoliczność wskazuje na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej powódki. Zgodnie bowiem z wykładnią Sądu Najwyższego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy bez głębszej analizy prawnej jest ona widoczna prima facie dla przeciętnego prawnika (post. SN z 18.9.2012 r., II CSK 179/12, Legalis; post. SN z 22.3.2012 r., I PK 201/11, Legalis).Częściowe oddalenie powództwa dziwi tym bardziej, że co do oddalonej części roszczenia pozwany złożył oświadczenie o uznaniu długu - dokument zatytułowany „[…]” z dnia 2 grudnia 2014 r., w którym przyznał się on wprost do bezprawnego przywłaszczenia [czyli kradzieży] środków pieniężnych powódki.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż sądy I i II instancji całkowicie zmarginalizowały konsekwencje prawne złożenia wspomnianego oświadczenia przez pozwanego. W doktrynie i orzecznictwie ustalone jest stanowisko, że właściwe uznanie długu stanowi nieuregulowaną przepisami odrębną umowę ustalającą co do zasady istnienie i zakres stosunku prawnego (wyrok SN z dnia 23 marca 2004 r., sygn. V CK 346/03). Ponadto uznanie jest czynnością prawną, umową jednostronnie zobowiązującą, zawartą pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem, w której dłużnik potwierdza swe zobowiązanie, zasadniczo mając na celu jego ustalenie.
Uznanie jako umowa jest dopuszczalne w ramach swobody umów. Z tego względu do uznania właściwego stosuje się przepisy ogólne o zobowiązaniach. Nie wymagają zatem one szczególnej formy, a oświadczenie wierzyciela o przyjęciu uznania często jest dorozumiane (za A. Jedliński: Komentarz do art. 123 kodeksu cywilnego, Lex). W świetle powyższego sądy I i II instancji źle zakwalifikowały prawnie oświadczenie z dnia 2 grudnia 2014 r. Skoro bowiem sądy te uznały, że powódka nie wykazała istnienia i rozmiaru szkody, oznacza to, że zupełnie pominięta została kwestia wskazania przez pozwanego wprost, że wyrządził on powódce szkodę, gdyż „przywłaszczył on sobie gotówkę należącą do wierzyciela w kwocie 65.235 zł”.
Zbliżona wysokość niedoborów pieniężnych w automatach została z resztą wskazana w opinii biegłego sądowego inż. K. S.. Natomiast same nieścisłości powstałe na tle prowadzenia przez powódkę rozliczenia w sposób chaotyczny nie mogą wszak torować pozwanemu drogi do bezprawnego przywłaszczenia sobie pieniędzy powódki. Biorąc zatem pod uwagę oczywiste sprzeczności w rozumowaniu sądów I i II instancji, które przełożyły się ostatecznie na oddalenia powództwa w zasadniczej części, uznać należy, że skarga kasacyjna powódki powinna zastać rozpoznana ze względu na jej oczywistą zasadność”.W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o:
1. wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania o jej oddalenie, 3. zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna strony pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).
Nie można jednak uznać, że strona skarżąca wykazała „oczywistą zasadność” jej skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08).
Podczas gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134).
W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967).Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Zasadnicza wadliwość uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej polega na tym, że autor skargi swoich twierdzeń – obszernie przedstawionych w uzasadnieniu wniosku – nie wiąże z żadnym przepisem prawa ani materialnego ani z przepisem prawa procesowego.
Brakuje odpowiedniego wywodu jurydycznego wraz ze wskazaniem konkretnych przepisów prawa, którym autor skargi wykazałby oczywistą zasadność jego skargi w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zamiast tego strona skarżąca ogranicza się do przedstawienia swoich twierdzeń, które są w istocie prostym zaprzeczeniem podstawom zaskarżonego rozpatrywaną skargą kasacyjną wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który wykonał zalecenia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., dokonując oceny prawidłowości powierzenia mienia do rozliczenia oraz rozważając kwestię udowodnienia wysokości szkody.
Twierdzenia skargi kasacyjnej nie przekonują o oczywistej zasadności rozpatrywanej skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podkreślić trzeba, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie „przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione.
Sąd Najwyższy w ramach „przedsądu” bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328).Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.); rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 niniejszego postanowienia ma swoją podstawę w art. 98 § 1 k.p.c. w związku z § 6 pkt 6 w związku z § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).