Supreme Court dismissed appeal on non-competition agreement succession under Civil Code Art. 494 and 1012.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court ruling that rejected a non-competition agreement claim. The appellant argued that universal succession rules should apply to non-competition agreements transferred between companies, citing specific statutory provisions. The court rejected this, stating the lower court correctly found no clear violation of law requiring immediate cassation review.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 494 § 1 k.s.h.; Art. 1012 § 1 k.p.c.; The Supreme Court held that universal succession rules do not automatically apply to non-competition agreements transferred between companies without clear statutory indication.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II PK 281/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 czerwca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.przeciwko M. C.o odszkodowanie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 czerwca 2017 r.,na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt XXI Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej 1800 zł (tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 24 maja 2016 r. oddalił apelację powoda spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z 22 grudnia 2015 r. oddalającego powództwo o zasądzenie od pozwanego kwoty 49.742,10 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty w związku z naruszeniem przez pozwanego umowy o zakazie konkurencji wobec powoda.Wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył w całości. Zarzucono naruszenie: (-) art. 494 § 1 k.s.h. poprzez błędne uznanie, że zasady sukcesji uniwersalnej wyrażone w tym przepisie nie mają zastosowania do umowy o zakazie konkurencji łączącej pozwanego z pracodawcą, a to dlatego, że umowa o zakazie konkurencji jest umową odrębnie uregulowaną w k.p. i z tego względu brak jest podstaw do zastosowania do takiej umowy zasad sukcesji wyrażonych w art. 494 § 1 k.s.h.; (-) art. 1012 § 1 k.p. poprzez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie tylko i wyłącznie pomiędzy byłym pracodawcą i byłym pracownikiem, pomiędzy którymi umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy została zawarta, a tym samym nie ma zastosowania w drodze sukcesji na jakiejkolwiek podstawie do stosunków pomiędzy nowym pracodawcą i tym pracownikiem w razie przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę, a ponadto mylne uznanie, że umowa zwarta ma podstawie tego przepisu „przestaje wiązać” czy też „z mocy prawa przestaje ona obowiązywać” w przypadku przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę, a w konsekwencji dokonanej subsumcji stwierdzenie, że pomiędzy stronami nigdy nie została zawarta umowa o zakazie konkurencji.
Według skarżącego za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przemawia występowanie w tej sprawie istotnego zagadnienia prawnego polegającego na ustaleniu, czy zasada sukcesji uniwersalnej wyrażona w art. 494 § 1 k.s.h. znajduje zastosowanie do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, zawartej przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością będącą pracodawcą i jej pracownikiem (pozwanym), która następnie połączyła się z inną spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (powodem) jako spółką przyjmującą, która w myśl art. 231 § 1 k.p. stała się stroną (pracodawcą) umowy o pracę z pozwanym (pracownikiem).
Ponadto, według skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ żadna z możliwym metod wykładni zastosowana w odniesieniu do treści art. 1012 § 1 k.p. nie prowadzi do wniosku, że umowy o zakazie konkurencji mogą obowiązywać tylko i wyłącznie w stosunkach pomiędzy podmiotami, które te umowy zawarły; a także, iż brak jest na gruncie obowiązującego prawa przepisu, zgodnie z którym umowy tego typu wygasają w przypadku gdy dochodzi do zmiany podmiotowej po stronie pracodawcy. Zdaniem skarżącego, Sąd orzekający niesłusznie przyjął, że strony w tej sprawie nigdy nie były związane umową o zakazie konkurencji.
Pozwany, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości prawne lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3), lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Skarżący wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej opiera na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, przy czym w obu przypadkach wskazuje na tą samą kwestię, to jest zastosowania art. 494 k.s.h. do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, o której mowa w art. 1012 § 1 k.p. Takie ujęcie przesłanek jest błędne.
Nie jest możliwe jednoczesne skuteczne wykazanie, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne dotyczące wykładni określonych przepisów prawa i że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona; albo jest tak, że wykładnia danych przepisów jest prosta i w związku z tym ich naruszenie jest oczywiste, albo tak, że wykładnia ta rodzi istotne zagadnienie prawne, wobec czego naruszenie przepisów nie może być oczywiste (por. postanowienie SN z 19 lipca 2015 r., I CSK 980/14, LEX nr 1770903).W ocenie Sądu Najwyższego w obecnym składzie sformułowana przez skarżącego kwestia nie jest istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniano, że wskazanie na zagadnienie prawne uzasadniające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez jego sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen - dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (por. przykładowo postanowienie SN z 14 maja 2015 r., III PK 3/15, LEX nr 1747849).
Odpowiednio, nie można uznać, że zagadnienie prawne budzi poważne wątpliwości, jeśli skarżący nie uzasadni tego, np. przez wykazanie, że dotychczasowe orzecznictwo i doktryna prawa nie dają w tym zakresie wystarczającego rozwiązania (por. postanowienie SN z 4 listopada 2014 r., I PK 128/14, LEX nr 1652375). Skarżący uzasadnienie istotność kwestii zastosowania art. 494 § 1 k.s.h. do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy określonej w art. 1012 § 2 k.p. sprowadził z jednej strony do powołania stanowiska Sądu Najwyższego o niestosowaniu art. 231 k.p. do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy oraz stwierdzenia o dezaktualizacji poglądów doktryny, że skutki łączenia spółek prawa handlowego w zakresie stosunków pracowniczych zostały uregulowane w sposób pełnym w art. 231 k.p.; z drugiej - do stwierdzenia, że art. 494 § 1 k.s.h. obejmuje swym zakresem bez cienia żadnych wątpliwości szeroko rozumianą sukcesję cywilnoprawną, w tym sukcesję w dziedzinie stosunków pracowniczych.
Taki sposób budowania argumentacji prawnej, która ma dowodzić występowania istotnych wątpliwości w przedmiocie zastosowania art. 494 § 1 k.s.h. do umów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy - a mianowicie ograniczenie się do stwierdzenia o oczywistości zastosowania art. 494 § 1 k.s.h. do umów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy - w ocenie Sądu Najwyższego w obecnym składzie nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.Odnosząc się z kolei do drugiej przesłanki, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego kwalifikowanej postaci (oczywistości), widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez wnikania w szczegóły sprawy; spełnienie tej przesłanki jest możliwe wyłączenie przy tak ewidentnym naruszeniu prawa, którego stwierdzenie nie wymaga dokonania pogłębionej analizy prawnej lub prawniczej (por. postanowienie SN z 3 grudnia 2014 r., III PK 75/14, LEX nr 1621619).
W ocenie Sądu Najwyższego w obecnym składzie skarżący nie wykazał oczywistego naruszenia art. 1012 § 1 k.p w przedstawionym wyżej znaczeniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z treści tego przepisu w sposób oczywisty nie wynika, że ma on zastosowanie „w drodze sukcesji na jakiejkolwiek podstawie” do stosunków pomiędzy nowym pracodawcą i przejętym pracownikiem w razie przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę. Gdyby tak było, to dotychczasowe rozważania judykatury w sprawie objęcia umów o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy zakresem zastosowania art. 231 k.p. należałoby ocenić jako bezcelowe i zbędne.Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak na wstępie.O kosztach postępowania wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c., § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2005 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), a także art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.