Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II PK 281/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal regarding military pay disputes requiring administrative jurisdiction first.

Numero d'incarto II PK 281/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court decision rejecting his civil lawsuit for unpaid military pay and interest. The appellant, a professional soldier, argued that the lower court incorrectly interpreted the Military Service Act by denying him access to ordinary courts. The court ruled that such claims fall under administrative jurisdiction unless the military or administrative court previously declared itself incompetent, thereby establishing the procedural prerequisite for civil court access.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; Art. 1991 k.p.c.: Claims for military pay and interest are subject to administrative jurisdiction unless the competent administrative body or court has previously declared itself incompetent, in which case the ordinary court acquires jurisdiction.

Parole chiave

Generato dall'IA
military service act professional soldier pay administrative jurisdiction civil court competence incompetence declaration statutory interpretation procedural prerequisite

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
1750 ze zm.), bowiem rozstrzygnęła, że podlegają one, zgodnie z art. 8 ust.
Art. 1991 k.p.c.
do dochodzenia od pozwanego należności objętych pozwem”, art. 1991 k.p.c.
Art. 464 § 1 k.p.c.
(art. 464 § 1 k.p.c.) w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa –
Art. 398 § 14 k.p.c.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 39814 k.p.c., orzeczono jak w
Art. 102 k.p.c.
O kosztach orzeczono po myśli art. 102 k.p.c.
art. 464 § 1 k.p.c
(art. 464 § 1 k.p.c.) w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa –
art. 199 k.p.c
w niniejszej sprawie”, art. 199 k.p.c.
art. 1 k.c
w niniejszej sprawie”, art. 199 k.p.c. w związku z art. 1 k.c. poprzez „błędną
art. 1991 k.p.c
do dochodzenia od pozwanego należności objętych pozwem”, art. 1991 k.p.c.
art. 39814 k.p.c
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 39814 k.p.c., orzeczono jak w

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r., II PK 8/08
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r., II PK 10/08
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2008 r., II PK 55/08
Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2007 r., I OSK 1785/06
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2009 r., I OSK 1455/08
Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OSP 3/06
III CZP 106/07
Professional soldiers' claims for statutory interest on unpaid pay must be heard in administrative proceedings, not civil court.
II PK 279/08
faktycznym, II PK 279/08, podzielając wskazane w skardze kasacyjnej wątpliwości
II PK 8/08
Civil court dismissed soldier's interest claim; military authority has exclusive jurisdiction over pay disputes.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II PK 281/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Beata Gudowska

w sprawie z powództwa J. K.

przeciwko Skarbowi Państwa - Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P.,

Komendantowi Wojskowej Komendy Uzupełnień w K.

z udziałem Głównego Urzędu Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lutego 2010 r.,

skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Okręgowego w P.

z dnia 26 czerwca 2008 r.,

oddala skargę kasacyjną i nie obciąża powoda kosztami

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2008 r., Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w

P., oddalił zażalenie powoda J. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia

7 marca 2008 r., przekazujące sprawę według właściwości Szefowi Wojewódzkiego

Sztabu Wojskowego w P. wobec stwierdzenia niedopuszczalności drogi sądowej

(art. 464 § 1 k.p.c.) w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa –

Szefowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowemu w P. i Komendantowi Wojskowej

Komendy Uzupełnień w K. o zapłatę. Sąd drugiej instancji uznał za trafne

stanowisko, iż niedopuszczalna jest droga sądowa dla dochodzenia przez powoda

będącego żołnierzem zawodowym uposażenia w kwocie 50801,08 zł należnego mu

za okres faktycznego pozostawania poza służbą, wraz z odsetkami ustawowymi.

Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007

r., III CZP 106/07, (OSNC 2008 nr 12, poz. 134), którą w pełni zaakceptował,

stwierdzając że ujednoliciła ona rozbieżną dotąd praktykę orzeczniczą sądów i to

nie tylko w sprawach o odsetki ustawowe od uposażenia należnego żołnierzowi

zawodowemu, ale także we wszystkich innych sprawach określonych w ustawie z

dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179,

poz. 1750 ze zm.), bowiem rozstrzygnęła, że podlegają one, zgodnie z art. 8 ust. 1

tej ustawy, rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym.

Stan faktyczny sprawy jest niesporny, powód domagał się kwoty 50801,08 zł

wraz z ustawowymi odsetkami, która to kwota stanowiła po części równowartość

świadczeń finansowych należnych mu z tytułu pełnienia zawodowej służby

wojskowej,

których

wypłaty

organy

wojskowe

odmówiły,

wykorzystując

cywilnoprawne instytucje świadczenia nienależnego oraz potrącenia (29984,18 zł),

oraz równowartość skapitalizowanych odsetek za zwłokę w wypłacie należności

finansowych (20816,90 zł).

Powyższe postanowienie zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik powoda i

zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 8 ust. 1 i 104 ustawy z dnia 11

września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego błędną

wykładnię, polegającą na przyjęciu, że: „przepisy te wskazują na administracyjny

tryb postępowania we wszelkich sprawach uregulowanych w ustawie (w tym

uposażenia i odsetek od należności finansowych), podczas gdy tryb ten

przewidziany jest tylko w przypadkach, w których istnieje szczególny przepis

ustawy wskazujący na obowiązek wydania decyzji administracyjnej, zaś przepisy

dotyczące uposażenia (art. 71-73 ustawy) i odsetek (art. 75 ust. 3 ustawy) nie

zawierają takiego upoważnienia”, „powód ma możliwość zaspokojenia swoich

roszczeń w trybie administracyjnym, podczas gdy w niniejszej sprawie nie jest to

możliwe (albowiem przepisy nie zezwalają na wydanie w przedmiocie świadczeń

należnych powodowi jako żołnierzowi zawodowemu decyzji konstytutywnej, od

której powód mógłby odwołać się do sądu administracyjnego)”, „o potrąceniu na

podstawie przepisów kodeksu cywilnego mogą - w formie przewidzianej w kodeksie

postępowania administracyjnego - orzekać organy administracyjne ewentualnie

sądy administracyjne, przez co powód ma możliwość zaskarżenia działań organów

wojskowych w tym zakresie w postępowaniu administracyjnym, oraz naruszenie

przepisów postępowania – mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 464 § 1 k.p.c.

poprzez „nieuzasadnione zastosowanie w sprawie, będące konsekwencją błędnego

uznania niniejszej sprawy za sprawę pracowniczą (w rozumieniu przepisów K.p.c.),

podczas gdy sąd pracy nie jest właściwym do rozpoznania powództwa zgłoszonego

w niniejszej sprawie”, art. 199 k.p.c. w związku z art. 1 k.c. poprzez „błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, w wyniku których przyjęto, że w

niniejszej sprawie droga sądowa jest niedopuszczalna, albowiem rozpoznawana

sprawa nie jest sprawą cywilną (w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania

cywilnego), a sprawą administracyjną, która powinna być rozpoznawana na drodze

postępowania administracyjnego. Tymczasem powodowi przysługuje droga sądowa

do dochodzenia od pozwanego należności objętych pozwem”, art. 1991 k.p.c.

poprzez „niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy w przedmiotowym

sporze mamy do czynienia właśnie z sytuacją, o której mowa w w/w przepisie,

albowiem organy wojskowe odmówiły rozpoznania sprawy w toku wszczętego

przez powoda postępowania administracyjnego, w konsekwencji czego Sąd, nawet

jeśli uznał, że właściwym do jej rozpatrzenia jest organ administracji publicznej lub

sąd administracyjny, powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie”, wniósł o

uchylenie w całości zaskarżanego postanowienia Sądu Okręgowego oraz

orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2008 r. i przekazanie sprawy do

rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zwolnienie powoda w całości od opłaty

sądowej od niniejszej skargi, oraz orzeczenie o kosztach postępowania.

W

odpowiedzi

na

skargę,

pełnomocnik

pozwanego

Skarbu

Państwa

reprezentowanego przez Wojewódzki Sztab Wojskowy w P. i Wojskową Komendę

Uzupełnień w K., wniósł o oddalenie skargi z zasądzeniem kosztów postępowania

kasacyjnego, powołując się na stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w uchwale

z dnia 18 listopada 2009 r. II PZP 7/09, zarzucając nadto, że w dotychczasowym

postępowaniu organy administracji wojskowej nie uznały się za niewłaściwe

zgodnie z przepisami k.p.a. (nie wydały postanowienia o zwrocie podania na

podstawie art. 66 § 3 zdanie 2 k.p.a.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie budzą wątpliwości, sporna

pozostawała ich ocena w świetle przepisów prawa. W sprawie o podobnym stanie

faktycznym, II PK 279/08, podzielając wskazane w skardze kasacyjnej wątpliwości

interpretacyjne, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r.

przedstawił do rozstrzygnięcia w powiększonym składzie zagadnienie prawne –

„czy dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o roszczenia żołnierza

zawodowego

dotyczące

wypłaty

potrąconej

części

uposażenia

i

odsetek

ustawowych od tej należności, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy do ich

rozpoznania właściwy jest Sąd Pracy?".

W uchwale siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2009 r. II PZP 7/09

(niepublikowana) Sąd Najwyższy orzekł iż „w sprawach o roszczenia żołnierza

zawodowego o potrąconą część uposażenia i o odsetki za zwłokę w wypłacie

uposażenia droga przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna, chyba że

uprzednio organ administracji wojskowej lub sąd administracyjny uznały się w tych

sprawach za niewłaściwe (art. 2 § 3 i art. 1991 k.p.c.); wówczas właściwy jest sąd

pracy”.

W powoływanej uchwale, której argumentację Sąd rozpoznający sprawę w

całości podziela, wskazano na ustalone ostatnio orzecznictwo Sądu Najwyższego

oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednolicie przyjmujące, że żołnierz

zawodowy może dochodzić potrąconej części uposażenia i odsetek za jego wypłatę

ze zwłoką przed sądami administracyjnymi. Tak w odniesieniu do obu roszczeń

wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 2 lipca 2008 r., II PK 8/08 oraz

II PK 10/08 i z dnia 25 września 2008 r., II PK 55/08 (wszystkie niepublikowane). W

wyrokach tych podzielono pogląd wyrażony w uchwale z dnia 29 listopada 2007 r.,

III CZP 106/07 (OSNC 2008 nr 12, poz. 134) o rozpoznaniu w drodze

administracyjnej roszczenia żołnierza zawodowego o wypłatę odsetek ustawowych.

Właściwość sądownictwa administracyjnego w tej sprawie przyjął także Naczelny

Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 lutego 2007 r., I OSK 1785/06 i w

wyroku z dnia 22 lipca 2009 r., I OSK 1455/08 (oba niepublikowane). Jest to

zgodne z bardziej ogólnym poglądem wyrażonym w uzasadnieniu uchwały składu

siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., I

OSP 3/06 (OSNA/WSA 2006 nr 6, poz. 69). Stwierdzono w niej, że z tytułu prawa

do uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługuje roszczenie (art. 75 ust. 1

ustawy), o którym rozstrzygają właściwe organy wojskowe w drodze decyzji

(rozkazu personalnego), od której można wnieść skargę do sądu administracyjnego

(art. 8 ust. 1 ustawy). W związku z powyższym, w odniesieniu do obu omawianych

roszczeń sąd powszechny może być właściwy tylko wyjątkowo. Jego właściwość

może wynikać z art. 1991 k.p.c., według którego sąd nie może odrzucić pozwu z

tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji

publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd

administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe. Przepis ten ma na celu

zapobieżenie negatywnym sporom kompetencyjnym i został wprowadzony w

związku ze zniesieniem Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym

(skreślenie działu V Kodeksu postępowania administracyjnego przez art. 4 pkt 7

ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o

ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przyjęcie poglądu o

właściwości sądów administracyjnych do rozpoznania spraw żołnierzy zawodowych

o uposażenie i odsetki od tego świadczenia oznacza więc, że jeżeli organ wojskowy

lub sąd administracyjny błędnie uznał się za niewłaściwy w tych sprawach, to

obowiązany jest je rozpoznać sąd powszechny.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 39814 k.p.c., orzeczono jak w

sentencji.

O kosztach orzeczono po myśli art. 102 k.p.c.