Supreme Court dismisses appeal for lack of obvious legal issue regarding work accident causation and procedural requirements.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the appellant's cassation appeal against a lower court's dismissal of an employment injury compensation claim. The appellant argued that a legal presumption existed that workplace incidents are work accidents unless proven otherwise, and that the lower court incorrectly required separate proceedings to establish the accident's nature. The court found no obvious legal issue because the appellant failed to demonstrate a causal link between the employer's actions and the loss of social insurance benefits, noting the appellant never formally requested such benefits.
Regesto Legislator
Generato dall'IA§ 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r.; § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.: A legal presumption that a workplace incident is a work accident does not apply if the claimant fails to establish a causal link between the employer's conduct and the resulting loss of social insurance benefits.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II PK 274/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa A. C. przeciwko R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o odszkodowanie,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 września 2016 r.,skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt XXI Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 12 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa A.C. przeciwko R. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o odszkodowanie, oddalił apelację powoda i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.Powód zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na istotne zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy: czy z § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U.
Nr 105, poz. 870) oraz § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia (Dz.U. Nr 236, poz. 1992) wynika domniemanie prawne, że wypadek któremu uległ pracownik w czasie i w miejscu pracy jest wypadkiem przy pracy chyba, że pracodawca udowodni zaistnienie przesłanek uzasadniających uznanie, że nie jest to wypadek przy pracy.
Ponadto w ocenie skarżącego skarga kasacyjna jest również oczywiście zasadna. W ocenie powoda sąd w sposób oczywiście błędny zinterpretował art. 361 § 1 i § 2 k.c. uznając, że adekwatny związek przyczynowy zachodziłby między błędnym ustaleniem w protokole powypadkowym charakteru wypadku a szkodą oraz że nieustalenie przez powoda w odrębnym postępowaniu, że wypadek któremu uległ powód jest wypadkiem przy pracy a także niewystąpienie do organu rentowego a następnie do sądu o przyznanie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego stanowi przeszkodę do rozpoznania sprawy o odszkodowanie.
Tymczasem z powołanego przepisu i orzecznictwa wynika, że adekwatny związek przyczynowy to związek między działaniami i zaniechaniami zobowiązanego a szkodą uprawnionego do odszkodowania. W ocenie skarżącego sąd dokonał również błędnej wykładni art. 361 § 1 i § 2 k.c., art. 363 § 1 k.c. i art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.) uznając, że przepisy te nie mają zastosowania, gdyż powód nie wystąpił z pozwem o ustalenie, że wypadek jest wypadkiem przy pracy ani o sprostowanie protokołu powypadkowego, a także nie zwrócił się do organu rentowego o przyznanie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Powód wskazał również, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył art. 386 § 6 k.p.c., gdyż nie uwzględnił, że Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wykonał wskazań co do dalszego trybu postępowania zawartych w wyroku Sądu Okręgowego w W. z 25 czerwca 2013 r. oraz dokonał oceny prawnej sprzecznej z oceną prawną tego Sądu. W ocenie powoda Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył art. 476 § 1 i § 2 k.p.c. i art. 4778 § 1 i § 2 k.p.c. uznając, że gdyby powód złożył odwołanie od ewentualnej decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa do świadczeń to przy rozpatrywaniu odwołania od takiej decyzji sąd zbadałby, czy wypadek był wypadkiem przy pracy i powód mógłby uzyskać prawo do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Ponadto Sąd drugiej instancji dokonał oczywiście błędnej wykładni art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.
Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego.
Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przez odwołanie się do art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak w rozpoznawanej sprawie, wskazuje na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to w uzasadnieniu wniosku winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu.
Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:
1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości.
Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).
Natomiast przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia stosownych argumentów, uwzględniających specyfikę tej podstawy warunkującej pozytywne rozpoznanie wniosku podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną. Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07, niepubl.; z dnia 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, Lex 560541).
Istotne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).W sprawie nie ma istotnego zagadnienia prawnego we wskazanym wyżej znaczeniu. Jak wskazano wyżej zagadnienie prawne musi również służyć rozstrzygnięciu danej sprawy. Tymczasem w niniejszej sprawie odpowiedź na przedstawione zagadnienie nie może spełnić takiej roli.
Podkreślić należy, że w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w W. z 25 czerwca 2013 r. XXI Pa (…), na które powołuje się skarżący, uchylającym wyrok Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej odszkodowania związanego ze zdarzeniem z 26 października 2010 r. i w tym zakresie przekazującym sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazano, że Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności powinien zobowiązać powoda do jednoznacznego sprecyzowania roszczeń. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania pełnomocnik powoda sprecyzował, że powód domaga się odszkodowania za szkodę spowodowaną nieuznaniem zdarzenia z 26 października 2010 r. za wypadek przy pracy.
Powód twierdził, że bezpodstawne uznanie przez pozwanych, że zdarzenie z tego dnia nie jest wypadkiem przy pracy doprowadziło do tego, że powód nie uzyskał świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu wypadku przy pracy w pełnej wysokości. Sąd drugiej instancji zatem trafnie wskazał, że przy takim sformułowaniu dochodzonego przez powoda, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, roszczenia powód winien był w trakcie postępowania wykazać, że złożył wniosek do organu o przyznanie świadczenia, którego następnie nie uzyskał ponosząc szkodę, z uwagi na wadliwe działania bądź zaniechania pozwanych i nieuznanie przedmiotowego zdarzenia za wypadek przy pracy.
Natomiast zgodnie z ustaleniami w sprawie powód z takim wnioskiem nie wystąpił, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydał decyzji odmownej, co prowadziło do przyjęcia przez Sąd odwoławczy, że brak jest w sprawie związku przyczynowego między zdarzeniem mającym stanowić wypadek przy pracy a szkodą w postaci odmowy przyznania świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący pomija w związku z powyższym okoliczność, że w sprawie zgłosił określone wyżej wskazane roszczenie.
W związku z powyższym w sprawie brak jest również oczywistego naruszenia art. 386 § 6 k.p.c. oraz pozostałych wskazanych we wniosku przepisów.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.