Supreme Court dismisses appeal against administrative penalty for failure to submit report, upholding proportionality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a limited liability company against a monetary fine imposed by the Energy Regulatory Office. The appellant argued that the court should have applied administrative discretion principles and proportionality rules when reviewing the penalty's legality and necessity. The court rejected this, noting that the statutory provision for the fine was unambiguous and the appellant failed to meet its reporting obligations, warranting the penalty without needing discretionary assessment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 56 ust. 1 pkt 12b p.e.; Art. 56 ust. 6a p.e.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: Where a statute unambiguously prescribes a specific administrative penalty, courts cannot substitute the administrative body's discretion to waive the penalty based on minor social harm, as the legislature has already determined the penalty is appropriate.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II NSK 73/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z odwołania L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w J. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 września 2023 r. skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawiez 9 listopada 2022 r., sygn. VII AGa 364/22: 1.odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2.zasądza od powoda na rzecz pozwanego 360 (trzysta sześćdziesiąt 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 9 listopada 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, po rozpoznaniu apelacji L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w J., oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt II).Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wywiodła powódka, zaskarżając go w całości.Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., sformułowała następujące zagadnienia:1.czy sąd rozpoznający sprawę z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nakładającej karę pieniężną za naruszenie stypizowane w art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i analizując możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary wskazanej w art. 56 ust. 6a p.e., powinien – podobnie jak organ administracji – stosować przesłanki uznania administracyjnego wskazane w art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a., skoro jego rolą jest ocena legalności wydanej decyzji i celowości nałożonej kary? oraz2. czy sąd rozpoznający sprawę z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nakładającej karę pieniężną za naruszenie stypizowane w art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., dokonując merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w przypadku oczywiście błędnego niezastosowania – lub zastosowania – przez organ administracji instytucji odstąpienia od wymierzenia kary wskazanej w art. 56 ust. 6a p.e., jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości orzeczenia o karze wydanego w warunkach dozwolonego uznania administracyjnego i wydania w tym zakresie orzeczenia reformatoryjnego, czy też sąd nie jest w takim przypadku uprawniony do zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie objętym dyspozycją art. 56 ust. 6a p.e.?W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że sądy powszechne w postępowaniach regulacyjnych kontrolują decyzje uznaniowe organu administracji nie tylko pod kątem legalności (prawidłowości przebiegu postępowania oraz szczegółowości i spójności uzasadnienia), ale również ich celowości (wyboru rozstrzygnięcia) i w takim zakresie weryfikują stosowanie uznania administracyjnego oraz przestrzeganie zasady proporcjonalności.
Dalej skarżąca podała, że w przypadku deliktu, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., określona w art. 56 ust. 2h pkt 4 p.e. kara jest sztywna i wynosi 10 000 zł. W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie oddalenie w całości jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji w sprawach cywilnych. Uzupełnia system środków zaskarżenia w modelu dwuinstancyjnego postępowania sądowego (art. 176 Konstytucji RP). Skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy nie może leżeć wyłącznie w interesie skarżącego, lecz musi być uzasadnione ważnymi kategoriami interesu publicznego, w tym potrzebą zapewnienia jednolitej wykładni i stosowania prawa (art. 183 ust. 1 Konstytucji RP).
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane we wniosku o jej przyjęcie przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, a zarazem doniosłe dla systemu prawa i nowe – w znaczeniu nierozwiązane dotąd w orzecznictwie. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz szczegółowego uzasadnienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 stycznia 2019 r., I UK 503/17; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18; z 30 listopada 2020 r., IV CSK 363/20).Sformułowane przez skarżącą zagadnienia nie są nowe, a skarżąca nie wykazała, że ich rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy miałoby znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Sądy meriti prawidłowo ustaliły, że wymierzenie kary pieniężnej nastąpiło wyłącznie z winy skarżącej, ponieważ zaniechała złożenia w określonym przez przepisy prawa terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. Sąd Apelacyjny przyjął, że skarżącą z uwagi na zawodowy charakter prowadzonej przez nią działalności obowiązuje podwyższony standard staranności w zakresie znajomości obowiązujących przepisów prawa, w tym wynikających z nich obowiązków i konsekwencji ich niewykonania. Skarżąca uniknęłaby wymierzenia kary pieniężnej, gdyby dopełniła w terminie ciążących na niej obowiązków.
Sąd Apelacyjny wyjaśnił przy tym, że „o stopniu szkodliwości czynu nie świadczy ilość sprowadzanego produktu. Rozmiaru wyrządzonej szkody należy poszukiwać w chronionych wartościach (…)”; „(…) analiza naruszenia jakiego dopuściła się powódka nie pozwala na przyjęcie, że było ono znikome, czy nieznaczne”; „Stwierdzając zatem niewypełnienie przez powódkę obowiązku, Prezes URE był zobligowany do nałożenia kary pieniężnej w wysokości ustawowej za każde naruszenie”; „Brak realizacji obowiązku o którym mowa w art. 43d ust. 1 p.e. był wystarczającą przesłanką do nałożenia na powódkę przez Prezesa URE kary pieniężnej za każde naruszenie.
Zastosowanie tego przepisu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może oznaczać, jak zarzuca powódka, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności”.Ponadto, w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że sąd meriti nie powinien z zasady zastępować Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w ocenie, czy znikoma szkodliwość społeczna czynu wymaga nałożenia kary, czy raczej odstąpienia od jej nałożenia (zob. również wyrok Sądu Najwyższego z 15 października 2014 r., III SK 47/13; postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2022 r., I NSK 76/22).
W uzasadnieniu wyroku z 27 listopada 2019 r., I NSK 95/18 Sąd Najwyższy wywiódł, że nawet w przypadku wykazania znikomej szkodliwości społecznej czynu, przewidzianej w art. 56 ust. 6a p.e., na organie nie ciąży bezwzględny obowiązek odstąpienia od nałożenia kary, a wynika to z istoty uznania administracyjnego. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, mając na względzie cele prawa energetycznego, realia rynkowe i sytuację konsumentów, może podjąć decyzję o nieskorzystaniu z kompetencji przyznanej w art. 56 ust. 6a p.e., ponieważ stosowanie kryteriów słusznościowych jest wpisane w istotę instytucji uznania administracyjnego.Co istotne, w ustalonym stanie faktycznym znajduje zastosowanie uregulowanie ustawowe w sposób jednoznaczny i bezwzględny określające karę administracyjną.
Skarżąca nie wykazała, że takie uregulowanie jej sytuacji prawnej nie jest zgodne z Konstytucją RP lub że to uregulowanie jest niekompletne lub z innych przyczyn niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.
Dz.U. 2018, poz. 265 ze zm.).[kf] [ał]