Supreme Court quashes appeal rejection due to improper notice and expired appeal period during COVID-19 lockdown.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's order rejecting the defendant's appeal due to formal defects and procedural errors. The defendant had filed a personal appeal, but the defense counsel failed to submit it, and the court's notice regarding this defect did not specify the consequences of non-compliance. Furthermore, the 30-day deadline for the defendant to cure the defect was suspended during the COVID-19 pandemic, rendering the rejection premature. Consequently, the case was remanded to the District Court for a new hearing.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 120 § 1 k.p.k.; Art. 530 § 2 k.p.k. in conjunction with Art. 120 § 2 k.p.k.; A court order rejecting an appeal for formal defects is invalid if the notice fails to specify the consequences of non-compliance, and the deadline for curing such defects is suspended by force majeure or pandemic regulations.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KZ 22/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie T. R. skazanego za czyn z art. 284 § 3 k.k.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniuw dniu 27 sierpnia 2020r.,zażalenia skazanegona zarządzenie Przewodniczącego X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 maja 2020 r., sygn. akt X WKK (…), o odmowie przyjęcia kasacji, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIESąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 18 października 2019 r., sygn. akt X Ka (…), po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez oskarżonego i jego obrońcę, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt X K (…), którym to wyrokiem oskarżony T. R. uznany został za winnego popełnienia występku określonego w art. 284 § 3 k.k. za co wymierzono mu karę 12 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym oraz orzeczono o obowiązku naprawienia szkody.
Obrońca z urzędu skazanego złożył w jego imieniu wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego. Odpis orzeczenia Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem został wysłany skazanemu w dniu 21 listopada 2019 r. W dniu 19 grudnia 2019 r. T. R. złożył osobiście w biurze podawczym Sądu Okręgowego w W. pismo zatytułowane kasacja, w którym zawarty był również wniosek o ustanowienie adwokata do postępowania kasacyjnego. W uwzględnieniu tego wniosku wyznaczono skazanemu obrońcę z urzędu w osobie adw. A. B..
Pismem z dnia 21 lutego 2020 r. wymieniona adwokat poinformowała Sąd Odwoławczy, że nie stwierdziła podstaw do wniesienia kasacji w niniejszej sprawie (art. 84 § 3 k.p.k.).Pismem z dnia 26 lutego 2020 r. Sąd Okręgowy w W. poinformował T. R. , że obrońca z urzędu nie znalazł podstaw do wniesienia kasacji. Jednocześnie poinformowano go, że „30 (trzydziesto) – dniowy termin do wniesienia kasacji przez ewentualnie ustanowionego przez skazanego obrońcę z wyboru, zaczyna swój bieg, od następnego dnia, po dniu zawiadomienia Pana o niesporządzeniu kasacji przez obrońcę z urzędu”.
Pismo to doręczono adresatowi w dniu 17 marca 2020 r. W dniu 23 marca 2020 r. skazany złożył w Sądzie Okręgowym w W. pismo procesowe, z którego treści wynika, że uważa się za osobę niewinną i w związku z tym domaga się wznowienia postępowania oraz ustanowienia w tym celu obrońcy z urzędu.Zarządzeniem z dnia 11 maja 2020 r., sygn. akt X WKK […], Przewodniczący X Wydziału Karnego Odwoławczego powołując się na przepisy art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. odmówił przyjęcia kasacji wniesionej przez skazanego T.
R. wobec nieuzupełnienia braku formalnego kasacji (brak sporządzenia i podpisania kasacji przez obrońcę będącego adwokatem lub radcą prawnym).Zarządzenie powyższe zaskarżył w terminie skazany, który w treści środka odwoławczego zakwestionował zapadłe w jego sprawie wyroki oraz stanowisko wyznaczonego mu obrońcy z urzędu, który nie znalazł – jego zdaniem w sposób nieuprawniony – podstaw do wywiedzenia w niniejszej sprawie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie skazanego skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego zarządzenia, chociaż nie z powodów wskazanych w jego treści.Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego w tym wypadku nie są zapadłe w toku postępowania merytorycznego wyroki Sądów pierwszej i drugiej instancji (nie mają więc tym samym znaczenia te wszystkie wywody skarżącego, w których kwestionuje zasadność swojego skazania), lecz wyłącznie poprawność podjętej przez Przewodniczącego Wydziału Sądu odwoławczego decyzji procesowej o odmowie przyjęcia kasacji.
Oceniając w związku z tym wydane zarządzenie przez pryzmat regulujących tę materię przepisów stwierdzić należy, że jest ono błędne i to z dwóch powodów. Po pierwsze, należy w tym miejscu przypomnieć, że w razie stwierdzenia braku formalnego pisma procesowego polegającego m.in. na tym, że pismo objęte przymusem adwokacko-radcowskim nie zostało sporządzone i podpisane przez adwokata lub radcę prawnego, wzywa się osobę, od której takie pismo pochodzi do uzupełnienia tegoż braku, ze wskazaniem, na czym brak ten polega i w jaki sposób powinien on zostać uzupełniony.
Ponadto, co istotne, niezbędnym elementem, który towarzyszyć powinien wezwaniu, jest również pouczenie o skutku (rygorze) jaki wywołuje nieuzupełnienie braku w terminie. Brak pouczenia, o którym mowa w art. 120 § 2 zdanie drugie k.p.k. (oczywiście przy uwzględnieniu wynikającego z art. 524 § 1 zd. pierwsze k.p.k. terminu 30 – dniowego), należy traktować jak brak pouczenia uczestnika postępowania o ciążących obowiązkach i przysługujących uprawnieniach, w związku z czym brak ten – stosownie do treści art. 16 § 1 k.p.k.
– nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 lipca 2005 r., V KZ 27/05, OSNKW 2005/10/101 i z dnia 22 listopada 2012 r., V KZ 70/12). W takiej zaś sytuacji nie jest możliwe uznanie pisma za bezskuteczne czy też odmówienie przyjęcia środka odwoławczego, a należy ponownie wezwać stronę do uzupełnienia braku wraz z jednoczesnym pouczeniem o skutkach jego nieuzupełnienia w terminie.Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w tej sprawie, w której pismo Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 lutego 2020 r. (k. 349) na skutki (rygory) nieuzupełnienia braku formalnego w terminie w żadnym miejscu nie wskazuje.
Co więcej, wątpliwości musi wzbudzić i to, czy tego rodzaju treść pisma kierowanego do skazanego, a przytoczona wyżej in extenso, pozwala w ogóle uznać to pismo za zarządzenie w rozumieniu art. 120 § 1 k.p.k.Powyższe samo z siebie uzasadniało uchylenie zaskarżonego zarządzenia, ale nie było to jedyne związane z jego wydaniem uchybienie.Drugie i to nie miej istotne dotyczyło kwestii o zasadniczym znaczeniu, a więc upływu terminu w jakim stwierdzony w toku postępowania okołokasacyjnego brak formalny pisma skazanego (kasacja osobiście przez niego sporządzona) powinien zostać usunięty, a tym samym daty wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.Jak to zauważono wyżej, pismo Sądu z dnia 26 lutego 2020 r. doręczono skazanemu w dniu 17 marca 2020 r., a tym samym od dnia 18 marca 2020 r. zaczął bieg wskazany w tym piśmie termin 30 dni.
Rzecz w tym, że w dniu 31 marca 2020 r. termin ten uległ zawieszeniu [art. 15 zzs ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374) w zw. z art. 1 pkt 14 i art. 101 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. 2020, poz. 568)]. W związku z powyższym w dniu 11 maja 2020 r., w którym wydano podlegające kontroli Sądu Najwyższego zarządzenie, określony w nim termin nie upłynął, ponieważ rozpoczął dalszy swój bieg (po okresie zawieszenia) dopiero w dniu 23 maja 2020 r., a więc powinien się zakończyć w dniu 9 czerwca 2020 r. [art. 68 ust. 7 w zw. z art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COVID-19 (Dz. U. 2020, poz. 875)]. Tym samym wydanie decyzji o odmowie przyjęcia kasacji było również przedwczesne.Uwzględnienie powyższych zaszłości implikowało uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.
Procedując powtórnie Sąd ten podejmie czynności o jakich mowa w art. 120 § 1 k.p.k. w zw. z art. 524 § 1 zd. 1 k.p.k. kierując się zapatrywaniami prawnymi Sądu Najwyższego co do treści wezwania oraz uwzględniając, że bieg 30-dniowego terminu przysługującego skazanemu na usunięcie braku formalnego musi rozpocząć się na nowo od daty doręczenia mu tego wezwania poprawnego pod względem formalnym.