Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KZ 2/26 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against rejection of retrial request due to obvious lack of merit under Polish Criminal Procedure Code.

Numero d'incarto II KZ 2/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court upheld its November 2025 decision rejecting the defendant's personal request for a retrial based on Article 545 § 3 of the Criminal Procedure Code. The defendant argued that new witness testimonies revealed previously unknown facts, but the Court found his arguments insufficient to overturn the final judgment. The Court emphasized that retrial is an exceptional remedy requiring concrete evidence, not merely subjective claims of innocence or procedural concerns.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 540, 545 § 3 k.p.k.: A personal request for retrial must be substantiated with concrete evidence; if the request is obviously unfounded, the court may reject it without formalizing the document through a lawyer.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial request rejection obvious lack of merit Criminal Procedure Code final judgment finality new evidence requirement personal request procedure substantive evidence standard riapertura della procedura d'asilo

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 540 k.p.k.
skazany złożył osobisty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem, jako podstawę swojego żądania wskazując art. 540 k.p.k.
art. 540a k.p.k.
art. 540b k.p.k.
540a i art. 540b k.p.k., a więc w wyjątkowych okolicznościach.
art. 521 § 1 k.p.k.
podmiotów specjalnych (art. 521 § 1 k.p.k.) lub zbadanie przez Sąd Najwyższy istnienia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
art. 545 § 3 k.p.k.
akt II KO 194/25, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność.
art. 148 § 1 k.k
skazanego z art. 148 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lutego 2026 r.
art. 437 § 1 k.p.k
akt II KO 194/25, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
art. 540 k.p.k
skazany złożył osobisty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem, jako podstawę swojego żądania wskazując art. 540 k.p.k.
art. 545 § 3 k.p.k
akt II KO 194/25, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność.
art. 521 § 1 k.p.k
podmiotów specjalnych (art. 521 § 1 k.p.k.) lub zbadanie przez Sąd Najwyższy istnienia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KZ 2/26 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)‎SSN Kazimierz Klugiewicz‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) w sprawie A.S. skazanego z art. 148 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lutego 2026 r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt II KO 194/25, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

A.S. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt IV K 332/20, na karę 13 lat pozbawienia wolności za czyn z art. 148 § 1 k.k., popełniony w dniu 17 marca 2020 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 1 marca 2023 r., sygn. II AKa 189/21, utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji. W dniu 23 września 2025 r. skazany złożył osobisty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tym wyrokiem, jako podstawę swojego żądania wskazując art. 540 k.p.k. i argumentując, że ujawniły się osoby, które zdecydowały się złożyć zeznania w jego sprawie, co umożliwi sądowi zapoznanie się z nowymi faktami i nieznanymi wcześniej informacjami oraz ponowne rozpoznanie sprawy w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy.

Jednocześnie A.S. wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania.Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt II KO 194/25, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. A.S. złożył zażalenie na to postanowienie, podnosząc w nim szereg okoliczności, wskazujących jego zdaniem na potrzebę wznowienia postępowania karnego w niniejszej sprawie i wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy, rozpoznając osobisty wniosek A.S. o wznowienie postępowania, prawidłowo przeprowadził jego wstępną kontrolę, dochodząc do trafnego przekonania, że należy na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówić jego przyjęcia, bez wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego. Wskazał przy tym w sposób właściwy motywy rozstrzygnięcia, zwracając szczególną uwagę na to, że podniesiona we wniosku skazanego argumentacja nie jest wystarczająca do wzruszenia prawomocnego wyroku w procedurze wznowienia postępowania karnego.Treść zażalenia, ale i wcześniej zredagowanego przez skazanego wniosku o wznowienie postępowania, świadczy o nieznajomości przez niego przesłanek wznowienia postępowania i samego celu tej instytucji.

Przypomnieć więc trzeba, że po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia możliwość jego wzruszenia jest znacznie ograniczona. To w trakcie postępowania przed sądami pierwszej i ewentualnie drugiej instancji, dochodzi do zebrania i oceny dowodów, a na ich podstawie ustalenia stanu faktycznego, który następnie jest przez sąd oceniany w świetle obowiązujących przepisów. Po uprawomocnieniu się wydanego orzeczenia, ustalenia te i oceny chronione są domniemaniem prawidłowości. Ustawodawca przewiduje wprawdzie instytucję wznowienia postępowania, pozwalającą wzruszyć zapadłe orzeczenie, lecz tylko w sytuacji spełnienia przesłanek, precyzyjnie określonych w art. 540, art. 540a i art. 540b k.p.k., a więc w wyjątkowych okolicznościach.

Jeśli więc w danej sprawie nie zachodzi żadna z precyzyjnie wskazanych powyższymi przepisami okoliczności – których zaistnienie musi wykazać podmiot wnoszący o wznowienie, nie ma podstaw do skorzystania z tej instytucji, nawet jeśli skazany ma subiektywne poczucie, że został potraktowany przez sąd niesprawiedliwie i jest niewinny. Jeżeli skazany dysponuje nieznanymi wcześniej ani jemu, ani Sądowi dowodami, które świadczą o jego niewinności albo o zaistnieniu okoliczności łagodzących w jego sprawie, nie wystarczy, by o tym wspomniał we wniosku o wznowienie postępowania, ale musi przedstawić w nim konkretne dowody wspierające jego twierdzenia.

Dowodami tego rodzaju mogą być choćby pisemne oświadczenia świadków, poświadczające zamiar złożenia zeznań określonej treści. W przeciwnym razie stawiane przez niego tezy zostaną uznane za gołosłowne – jak w niniejszym postępowaniu – i wniosek nie przyniesie oczekiwanego skutku. Jeśli zaś skazany ma uzasadnione zastrzeżenia co do prawidłowości procedowania przez Sądy w jego sprawie - choćby tego rodzaju, co sygnalizowane przez A.S. w zażaleniu na przedmiotowe postanowienie - nic nie stoi na przeszkodzie, by zainicjował złożenie kasacji przez jeden z tzw. podmiotów specjalnych (art. 521 § 1 k.p.k.) lub zbadanie przez Sąd Najwyższy istnienia podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

W świetle powyższych rozważań, zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia osobistego wniosku A.S. o wznowienie postępowania na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., wobec jego oczywistej bezzasadności, bez wzywania go do uzupełnienia braków formalnych przez sporządzenie wniosku o wznowienie przez adwokata lub radcę prawnego i uiszczenie opłaty, należy uznać za trafne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. [WB][a.ł]