Supreme Court dismisses appeal against refusal to accept renewal request due to obvious lack of merit.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court upheld the lower court's decision to reject the defendant's request for a criminal proceeding renewal. The defendant argued that new facts and evidence proved innocence or lack of criminality, but the court found these arguments merely contested prior factual findings without meeting statutory renewal grounds. Consequently, the court determined the request was obviously baseless and did not require further examination.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 545 § 3 k.p.k.; Art. 540 § 1 k.p.k.: A court may refuse to accept a request for renewal of criminal proceedings if the request is obviously baseless, meaning it lacks any argument fitting the statutory grounds for renewal and does not require special examination.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KZ 17/26 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Włodzimierz WróbelSSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie W. M. skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2026 r., zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2026 r., II KO 10/26, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 43/23, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
W. M. pismem datowanym na 8 stycznia 2026 r., które do Sądu Najwyższego wpłynęło w dniu 15 stycznia 2026 r., wniósł o wznowienie postępowania karnego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie dnia 20 kwietnia 2023 r., II AKa 43/23. Skazany wniósł o „uchylenie/zmianę” zaskarżonego wyroku, gdyż po jego wydaniu zostały ujawnione nowe fakty i dowody wskazujące na to, że „skazany nie popełnił czynu, albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze na mocy regulacji art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k.”.
W uzasadnieniu W. M. skrytykował dotychczasowe postępowanie, zwłaszcza dokonaną ocenę materiału dowodowego, który legł u podstaw jego skazania. Cytując fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego co do postępowania Sądu pierwszej instancji, dokonał ich oceny i analizy, stwierdzając, iż w pełni potwierdzają one konieczność wznowienia postępowania, albowiem krytyczne stanowisko Sądu odwoławczego nie wyjaśnia, dlaczego utrzymał w mocy orzeczenie skazujące za popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Odwołując się do swojego wieku, chorób oraz trudnej sytuacji materialnej wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, albowiem nie jest w stanie udźwignąć kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku dla siebie i rodziny.Postanowieniem z dnia 26 lutego 2026 r., II KO 10/26, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności, argumentując, że w treści wniosku nie wskazano żadnych podstaw wznowieniowych, a sprowadzono swoje stanowisko do polemiki z ustaleniami faktycznymi, które zostały poczynione w głównej mierze w oparciu o, zdaniem wnioskodawcy, wybrakowany materiał dowodowy, a twierdzenia skazanego żadną miarą nie mieszczą się w ustawowych podstawach wznowienia postępowania karnego z art. 540, art. 540a i art. 540b k.p.k.
Sąd podkreślił, że żadna ze wskazanych w piśmie okoliczności nie ma charakteru nowego faktu lub dowodu.Ustanowiony przez skazanego pełnomocnik (reprezentujący skazanego w postępowaniu wznowieniowym pełnomocnik jest obrońcą) we wniesionym zażaleniu podniósł naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 545 § 3 k.p.k. (lub art. 429 § 1 k.p.k.) poprzez bezzasadny przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania jest „niedopuszczalny – dotknięty brakami formalnymi i jest oczywiście bezzasadny”.
Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyjęcie wniosku o wznowienie postępowania do merytorycznego rozpoznania „wraz z uzupełniającymi informacjami, dokumentami i dowodami (wyrok skazujący kierownictwo Banku z pismami doręczającymi sygn. akt II AKa 96/12 i sygn. akt IV K 526/07, pismo KNF i do Centrali Banku P. S.A.)”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ jest ono oczywiście bezzasadne, dlatego też Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.Niejednokrotnie Sąd Najwyższy podnosił, że wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek, których katalog określają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k.
Z kolei zgodnie z treścią przepisu art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 (adwokata, radcy prawnego, radcy Prokuratorii Generalnej RP) bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Podobnie jak na gruncie przepisu art. 535 § 3 k.p.k., „oczywista bezzasadność wniosku” to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna na pierwszy rzut oka, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15).
Właśnie taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Złożony przez skazanego W. M. wniosek z dnia 8 stycznia 2026 r. pozbawiony był argumentów mieszczących się w katalogu ustawowych przesłanek wznowieniowych, trafnie zatem Sąd Najwyższy odmówił w zaskarżonym postanowieniu jego przyjęcia. Nie można mówić przecież o nowych faktach i dowodach w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., skorą kanwą wniosku skazanego jest treść uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego i podniesione w niej argumenty. Na ocenę zasadności zaskarżonego postanowienia nie mają także wpływu wywody skarżącego oraz dołączona do zażalenia dokumentacja.
Podjęta przez Sąd zaskarżona decyzja wynikała z treści wniosku o wznowienie postępowania wniesionego przez skazanego i załączonych do niego dokumentów, a wśród nich nie było ani wyroku skazującego kierownictwo Banku z pismami doręczającymi sygn. akt II AKa 96/12 i sygn. akt IV K 526/07 ani pisma do KNF i do Centrali Banku P. S.A. Fakt załączenia ich do zażalenia nie ma wpływu na przebieg postępowania na obecnym etapie. Powtórzyć należy, iż Sąd Najwyższy swoje stanowisko oparł na treści wniosku skazanego z dnia 8 stycznia 2026 r. i przedstawionych w nim „nowych faktach lub dowodach”, mających wskazać, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze, zgodnie z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k.
Skoro skazany ma już „pełnomocnika” procesowego, nic nie stoi na przeszkodzie, by sporządził on wniosek o wznowienie postępowania odpowiadający wymaganiom formalnym (sporządzony i podpisany przed adwokata oraz opłacony), wskazujący nadto odpowiednie podstawy wznowieniowe wymienione w rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego. Godzi się przy tym przypomnieć, że nowe fakty i dowody muszą mieć znaczenie w perspektywie skutków, o jakich mowa w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., zaś w przypadku powoływania się na popełnienia przestępstwa, należy jego zaistnienie udowodnić w sposób przewidziany w art. 541 § 1 k.p.k. i wykazać, że przestępstwa dopuszczono się w związku z postępowaniem i istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia.Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.[J.J.] [a.ł] Małgorzata Wąsek-Wiaderek Waldemar Płóciennik Włodzimierz Wróbel