Supreme Court allows appeal against refusal to provide judgment reasoning due to late filing, citing ECHR case law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland overturned the lower court's refusal to process a request for the judgment's reasoning, which had been filed after the statutory deadline. Although the defendant argued the refusal violated constitutional rights and the right to a fair trial, the Court distinguished between the right to defense and the right to information. Relying on the European Court of Human Rights' ruling in Witkowski v. Poland, the Court held that the formal deadline should not be applied rigidly when the reasoning was already prepared, thereby granting the request under alternative procedural rules.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 422 § 3 k.p.k.; Art. 118 § 1 k.p.k.; The right to information in criminal proceedings does not require strict adherence to filing deadlines if the judgment's reasoning has already been prepared, as established by the European Court of Human Rights in Witkowski v. Poland.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KZ 15/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2025 r.,zażalenia skazanego z art. 279 §1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. J. S. na zarządzenie Przewodniczącej X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 lutego 2025 r., w sprawie X Ka 104/24, o odmowie przyjęcia wniosku p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do Sądu Okręgowego w Warszawie X Wydział Karny Odwoławczy - do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Przewodnicząca X Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie zarządzeniem z dnia 26 lutego 2025 r., w sprawie X Ka 104/24, odmówiła przyjęcia wniosku J. S. sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2024 r., X Ka 104/24. Uzasadniając tę decyzję podała, że skazany złożył wniosek po terminie wskazanym w art. 422 § 3 k.p.k. Termin ten dla skazanego upłynął 7 stycznia 2025 r., a tymczasem złożył on wniosek w dniu 3 lutego 2025 r. W sprawie nie wstąpiły okoliczności z art. 422 § 2a k.p.k.
Na marginesie dodała, że wyznaczony z urzędu obrońca złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia, które zostało już sporządzony.Zarządzenie zostało zaskarżone przez skazanego, który stwierdził, że ta decyzja została wydana w oderwaniu od realiów sprawy i bez rozważenia całokształtu obowiązującego porządku prawnego. Zarzucił naruszenie art. 42 ust. 2 Konstytucji, art., 6 ust. 3 lit. b Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, art. 14 ust. 3 lit. b Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 8 ust. 2 Karty Praw Podstawowych UE oraz przepisów dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady Europy 2012/3/UE z 22.05.2012 (prawo do informacji w postępowaniu karnym).
W związku z tym zarzutem wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i nakazanie sporządzenia i doręczenia mu uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie jest zasadne. Za takim stanowiskiem nie przemawia jednak stwierdzenie naruszenia prawa oskarżonego do obrony, ale jego prawa do informacji. Decyzja o braku podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego na podstawie art. 422 § 3 k.p.k. wobec upływu przewidzianego przez ustawodawcę terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia była zasadna.Wobec tego, że uzasadnienie wyroku zostało sporządzone, to pomimo upływu terminu do złożenia nadmienionego wniosku, należało ten wniosek zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 118 § 1 k.p.k. jako wniosek złożony w trybie art. 157 § 1 k.p.k.
Przypomnieć należy, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu, stronom oraz osobom, których orzeczenie bezpośrednio dotyczy, należy na ich żądanie nieodpłatnie wydać jeden uwierzytelniony odpis każdego orzeczenia. Odpis wydaje się z uzasadnieniem, jeżeli je sporządzono. Odnośnie do zgłoszonego przez oskarżonego w uzasadnieniu zażalenia braku możliwości złożenia wniosku sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku przed jego wydaniem, to podkreślić należy, że w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 13.12.2018 r., skarga nr 21497/14, w sprawie Witkowski przeciwko Polsce to stanowisko uległo zmianie.
Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1 sierpnia 2019 r., I KZ 5/19 (Lex nr 2745527): „Złożenie przed ogłoszeniem wyroku wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie jego uzasadnienia nie zawsze powoduje odmowę jego przyjęcia. Będzie to bowiem uzależnione od okoliczności każdego indywidualnego przypadku, które powinny stać się przedmiotem oceny poprzedzającej wydanie w tym przedmiocie decyzji. Te okoliczności będą związane tak z osobą samego uprawnionego, jego ówczesną sytuacją faktyczną, jak i z ustaleniami co do wymiaru czasu dzielącego złożenie przedmiotowego wniosku od ogłoszenia wyroku, którego on dotyczy, czynionymi w kontekście przedstawionej w związku z tym przez uprawnionego argumentacji, dotyczącej przyczyny nie przestrzegania rygorów art. 422 k.p.k.
Należy bowiem mieć na względzie, że Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 13 grudnia 2018 r., 21497/14 (Witkowski przeciwko Polsce) uznał, że Polska naruszyła prawo skarżącego do rzetelnego procesu w sprawie karnej ze względu na nieuwzględnienie wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem złożonego na godzinę przed wydaniem tego wyroku. Trybunał przy tym stwierdził, że zaprezentowana w tej sprawie wykładnia była nadmiernie formalistyczna i doprowadziła do utraty przez skarżącego prawa do wniesienia apelacji.
Taka wykładnia nie mogła więc służyć celowi zagwarantowania pewności prawnej rozstrzygnięć sądowych i prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości, okazała się natomiast swoistą barierą uniemożliwiającą oskarżonemu skorzystanie z jego prawa do odwołania się od wyroku. Prawo dostępu skarżącego do sądu, a co za tym idzie, jego prawo do rzetelnego procesu w sprawie karnej zostało zatem upośledzone w samej swej istocie.”Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.][a.ł]