Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KS 59/25 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge appointed by KRS from case due to impartiality concerns under Art. 439 § 1 k.p.k.

Numero d'incarto II KS 59/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The defense requested the exclusion of a Supreme Court judge appointed by the newly reformed KRS, arguing it violated impartiality requirements. The court found the request valid because the judge's appointment method inherently compromised independence under the 2017 reform. Consequently, the judge was excluded to ensure the defendant's right to a fair trial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC: A judge appointed by the KRS reformed in 2017 constitutes an improper court composition, mandating exclusion to guarantee independence and impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
improper court composition KRS reform 2017 independence of judge impartiality requirement exclusion of judge Art. 439 k.p.k. fair trial rights ritiro dell'istanza giudiziaria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Art. 6 ust. 1 EKPC
trybie (w efekcie czego organ ten nie był niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że sąd z udziałem tak powołanego sędziego nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC (pkt 284 – szerzej w tym zakresie m.in.
Art. 87 ust. 1 ustawy o SN
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o SN, pozostaje związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
art. 41 § 1 k.p.k
o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy II KS 59/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7)
1 ustawy o SN, pozostaje związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art.
Reczkowicz przeciwko Polsce, ETPCz 43447/19
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, ETPCz
Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce, ETPCz
Wałęsa przeciwko Polsce, ETPCz
I KO 79/21
Supreme Court orders retrial of lawyer's disciplinary appeal due to lack of judicial independence in prior panel.
I KO 80/21
Supreme Court allows retrial in lawyer disciplinary case due to unique self-regulatory court structure.
IV KZ 59/21
Supreme Court overturned dismissal of retrial request due to lack of independent court under ECHR Art. 6.1.
IV KO 14/23
Supreme Court dismisses judge's participation due to impartiality concerns under ECHR Art. 6 and Constitution.
V KK 17/23
Supreme Court quashes criminal verdict due to judge's lack of impartiality from political activities.
I KZP 2/22
Supreme Court rejects preclusion of judges based on appointment method, upholding judicial independence standards.
III PZP 1/22
Supreme Court requires factual findings on judge appointment timing to assess impartiality under Art. 379(4) CPC.
II KO 30/21
Supreme Court dismisses defense's judge disqualification request citing lack of objective bias grounds under Polish Code of Criminal Procedure.
I KK 240/22
Supreme Court excludes judges from a joint appeal due to impartiality concerns regarding co-defendants' acquittal.
II KK 627/23
Supreme Court quashes appeal due to judge's lack of impartiality and remands case for retrial.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KS 59/25 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie P. Z. w sprawie skargi na wyrok sądu odwoławczego po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2026 r. wniosku obrońcy skazanego P.Z. o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy II KS 59/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłaczyć SSN Annę Dziergawkę od rozpoznania sprawy II KS 59/25,

UZASADNIENIE

W dniu 19 stycznia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego P. Z. o wyłączenie SSN Anny dziergawki od rozpoznania sprawy II KS 59/25. Uzasadniając ten wniosek obrońca podniósł okoliczność powołania wymienionej sędzi na urząd sędziego Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej nowelizacją z 2017 r. i na konsekwencję tego faktu dla stwierdzenia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy z jego udziałem oznaczałoby jej rozpoznanie w nienależytym składzie, czego konsekwencją będzie wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej.

Wnioskodawca powołał się również na uchwałę połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), z której wynika, że powołanie na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, stanowi samoistną przesłankę do uznania, że w sprawie doszło do nienależytej obsady Sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny. Przemawia za tym potrzeba zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, ustanowionego ustawą. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o SN, pozostaje związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), gdzie stwierdzono, że: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3)”. Cytowana uchwała ma moc zasady prawnej, co oznacza, że jest nią związany każdy skład Sądu Najwyższego. Wynikającego z uchwały trzech Izb stanu rzeczy nie zmieniło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (sygn. akt U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61; Dz. U. 2020, poz. 376). Argumenty na rzecz tej tezy zostały obszernie zreferowane m.in.: w postanowieniach Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; z dnia 6 lipca 2023 r., IV KO 14/23; czy w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2023 r., V KK 17/23, a Sąd Najwyższy orzekający w tej sprawie je podziela.

Stanowisko zawarte w uchwale trzech Izb Sądu Najwyższego zostało następnie potwierdzone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), gdzie wskazano m.in., że „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Jest ono także aprobowane w kolejnych orzeczeniach (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, OSNP 2022, z. 10, poz. 95; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 19 stycznia 2023 r., I KK 240/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2024 r., II KK 627/23).Ponadto, zgodnie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej: „ETPCz”) z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19), interpretującym standard „niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (dalej:

„EKPC”, „Konwencja”), udział w procesie powoływania sędziów Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w ww. trybie (w efekcie czego organ ten nie był niezależny od władzy wykonawczej i ustawodawczej) powoduje, że sąd z udziałem tak powołanego sędziego nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC (pkt 284 – szerzej w tym zakresie m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; stanowisko potwierdzone także w wyroku ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, wyroku ETPCz z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20 oraz wyroku pilotażowym ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21).

Poza tym, wnioskodawca zwrócił uwagę, że zarzut sformułowany w skardze na wyrok sądu odwoławczego dotyczył zasiadania w jego składzie sędziego powołanego w tej samej kwestionowanej przez obrońcę procedurze z udziałem KRS po nowelizacji z 2017 r. W konsekwencji rozpoznając tę skargę sędzia odnosiłaby się do oceny okoliczności, które dotyczą jej samej, co podważa jej bezstronność w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.][a.ł] Małgorzata Gierszon‎