Supreme Court transfers criminal case to another court because the local court is the victim of the alleged crime.

II KO 42/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie X. Y.oskarżonej o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 239 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 maja 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. zawartego w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K 321/23, w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w W. o sygn. akt III K 321/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie.

UZASADNIENIEProkurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie wniósł w dniu 27 marca 2023 r. do Sądu Rejonowego w W. akt oskarżenia przeciwko X. Y. oskarżonej o przestępstwo z art. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 239 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegające na tym, że w dniu 14 października 2020 r. w W. przy ul. [...], działając z zamiarem ewentualnym utrudnienia postępowania karnego wykonawczego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w W. pod sygn. V K [...], usiłowała pomóc skazanemu P. S. uniknąć odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstw z art. 62 ust. 1 u.p.o.n. i z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k. w ten sposób, że wbrew art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury oraz wbrew przyjętemu na siebie zobowiązaniu, ujawniła konkubinie P. S. A.

V. informacje, o których dowiedziała się w związku z wykonywaną pracą sekretarza sądowego w Sądzie Rejonowym w W. i poinformowała ją o wydaniu nakazu doprowadzenia P. S. do zakładu karnego w celu odbycia kary, czym działała na szkodę Sądu Rejonowego w W., przy czym do utrudnienia postępowania nie doszło z uwagi na postawę P. S. oraz zatrzymanie go w dniu 21 października 2020 r. przez funkcjonariuszy Centralnego Biura Śledczego Policji w W. jako podejrzanego w innej sprawie (k. 378-391).Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K […] Sąd Rejonowy w W. zwrócił się o przekazanie sprawy prowadzonej przeciwko wymienionej oskarżonej innemu sądowi równorzędnemu, albowiem jak wskazano w jego uzasadnieniu, dobro wymiaru sprawiedliwości sprzeciwia się temu, aby przedmiotowa sprawa była merytorycznie rozstrzygana przez Sąd Rejonowy w W.

Oskarżona X. Y. była bowiem pracownikiem tamtejszego sądu, zatrudnionym na stanowisku sekretarza sądowego, a zarzucane jej przestępstwo miało zostać popełnione na terenie tegoż sądu i w związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Ponadto jest ona znana zarówno sędziom, jak i pracownikom Sądu Rejonowego w W. Dodatkowo za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu przemawia fakt, iż Sąd Rejonowy w W. został wskazany w akcie oskarżenia jako pokrzywdzony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.W pierwszej kolejności zważyć należy, że przepis art. 37 k.p.k. statuuje odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i jako wyjątek od zasady powinien być interpretowany rygorystycznie.

Nie budzi jednak wątpliwości, iż powinien mieć zastosowanie m.in. wówczas, gdy sąd miałby rozpoznać sprawę, w której występuje jako pokrzywdzony przestępstwem, a to z uwagi na szeroko rozumianą zasadę nemo iudex in causa sua. W takim układzie procesowym, w odbiorze społecznym mogłoby bowiem powstać uzasadnione przekonanie o braku obiektywizmu i bezstronności sądu, który musiałby orzekać niejako we własnej sprawie. Wskazane wątpliwości będą miały miejsce niezależnie od tego, który z sędziów sądu właściwego miejscowo będzie rozstrzygał w przedmiocie procesu.

Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zatem przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy, w której sąd właściwy miejscowo występuje jako pokrzywdzony. Wskazany pogląd jest powszechnie akceptowany zarówno w doktrynie (vide H. Paluszkiewicz [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, s. 122; J. Kosonoga [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166, red. R. A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2017, s. 527; T. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Artykuły 1-467. Komentarz, Warszawa 2014, s. 211), jak i judykaturze (zob. m.in. wyrok SN z dnia 12 września 1968 r., V KRN 392/68, LEX nr 167745; postanowienie SN z dnia 29 października 1991 r., III KO 109/91, LEX nr 21034; postanowienie SN z dnia 17 listopada 2004 r., V KO 70/04, OSNwSK 2004, nr 1, poz. 2119; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2007 r., V KO 107/06, OSNwSK 2007, nr 1, poz. 125; postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2008 r., V KO 90/07, OSNwSK 2008, nr 1, poz. 127; postanowienie SN z dnia 16 lipca 2013 r., III KO 52/13, LEX nr 3386241; postanowienie SN z dnia 19 kwietnia 2017 r., V KO 16/17, LEX nr 2274967; postanowienie SN z dnia 28 listopada 2018 r., IV KO 87/18, LEX nr 2583807; postanowienie SN z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21, LEX nr 3158983; postanowienie SN z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21, LEX nr 3322157).

Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt postępowania, Sądowi Rejonowemu w W. nie tylko nadano status pokrzywdzonego (k. 369, 375), lecz także prezes tegoż sądu składał wniosek o ściganie oskarżonej (k. 257). Ponadto jak słusznie zauważa sąd wnioskujący, oskarżona była pracownikiem Sądu Rejonowego w W. zatrudnionym na stanowisku sekretarza sądowego, a zarzucanego jej przestępstwa miała dopuścić się na terenie sądu i w związku z wykonywaniem przez nią obowiązków pracowniczych. Z tych też względów oskarżona jest również znana sędziom i pracownikom tego sądu.

Nie budzi zatem wątpliwości, że wskazane okoliczności mogą rodzić u przeciętnego obserwatora procesu uzasadnione wątpliwości co do wystarczającego obiektywizmu do rozpoznania przedmiotowej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego w W. Zatem zastosowanie instytucji właściwości z delegacji z art. 37 k.p.k. jest w pełni uzasadnione. Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, a zatem sąsiadującemu z sądem miejscowo właściwym, lecz położonym w innym okręgu.