Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KO 23/23 Generato dall'IA

Court dismisses retrial request as judge's appointment status differed from prior precedent case.

Numero d'incarto II KO 23/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's request for an ex officio retrial based on a lack of absolute grounds for appeal. The defendant argued that a judge in the appellate court lacked impartiality because he had been appointed by the Judicial Council, citing a previous Supreme Court ruling. The court distinguished the current case from that precedent because the judge in this instance was acting as a delegated judge from a lower court at the time of the verdict, meaning the specific rule regarding the appointment procedure did not apply.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k. - A court is improperly staffed under Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. only if the appointment procedure itself violates independence standards, which does not apply when a judge acts in a delegated capacity from a lower court.

Parole chiave

Generato dall'IA
ex officio retrial impartiality of judge judicial appointment procedure delegated judge Supreme Court ruling riattivazione del procedimento ritiro della domanda di revisione modificazione delle conclusioni

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu wobec braku bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.;
Art. 542 § 3 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
W sprawie tej Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekający w postępowaniu odwoławczym Sąd Apelacyjny w Lublinie, w składzie którego zasiadał sędzia X.Y., nie spełniał warunku bezstronności i niezależności, a zatem warunków koniecznych dla realizacji standardu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art.
Art. 6 ust. 1 EKPC
1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC - co w konsekwencji oznaczało, iż Sąd odwoławczy w tym postępowaniu był nienależycie obsadzony w rozumieniu art.
Art. 47 Karty Praw Podstawowych UE
1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art.
Art. 379 pkt 4 k.p.c.
albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu wobec braku bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.;
art. 98 § 2 k.p.k
z uwagi na zawiłość sprawy, na podstawie art. 98 § 2 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
Wskazał, że chociaż wznowienie postępowania z urzędu możliwe jest jedynie wtedy, gdy ujawniło się jedno z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
art. 542 § 3 k.p.k
Sąd Najwyższy zważył co następuje.W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III KK 404/21
Supreme Court quashes appeal verdict due to judge's lack of impartiality and improperly appointed court composition.
BSA I4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7)
A zatem Sąd Najwyższy w sprawie III KK 404/21 przyjął, że do sędziego ma zastosowanie punkt 2 uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), gdzie stwierdzono, co następuje: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art.
III KK 494/19
Supreme Court dismissed cassation against appeal judgment for drug trafficking, citing lack of procedural error.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KO 23/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)‎SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie P. M. informacji skazanego P. M. o konieczności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2019 r., II AKa 269/18, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 marca 2018 r., sygn. akt II K 9/17, na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł I. stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu wobec braku bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.;

II. z uwagi na zawiłość sprawy, na podstawie art. 98 § 2 k.p.k. odroczyć sporządzenie uzasadnienia postanowienia na 7 dni. UZASADNIENIESkazany P. M. wystąpił do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2019 r., II AKa 269/18, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 marca 2018 r., sygn. akt II K 9/17, wobec wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazał, że chociaż wznowienie postępowania z urzędu możliwe jest jedynie wtedy, gdy ujawniło się jedno z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. - i to pod warunkiem, że nie były one przedmiotem postępowania w trybie kasacji - to kasacja wywiedziona w niniejszej sprawie na jego korzyść przez obrońcę nie podnosiła takiego zarzutu, zaś z akt postępowania kasacyjnego nie wynika w żaden sposób, aby Sąd Najwyższy oddalając kasację wypowiedział się w kwestii takiego uchybienia.

Powołując się wprost na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2022 r., w sprawie III KK 404/21, stwierdził, że wówczas Sąd uznał, iż sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie., X.Y. w toczącym się postępowaniu odwoławczym nie spełniał warunku bezstronności oraz niezależności sędziego, co oznacza, że Sąd drugiej instancji w tym postępowaniu (sygn. akt III KK 404/21) był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Następnie skazany P. M. podniósł, że w składzie Sądu Apelacyjnego w Lublinie rozpoznającego między innymi apelację jego obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 marca 2018 r., w sprawie II K 9/17, zasiadał jako sprawozdawca sędzia X.Y., co do którego – w przekonaniu skazanego – występują identyczne zarzuty związane z brakiem bezstronności i niezawisłości, jak te przyjęte już przez Sąd Najwyższy w cytowanej powyżej sprawie III KK 404/21.W konkluzji skazany stwierdził, że z tego powodu konieczne jest w jego sprawie wznowienie w/w postępowania z urzędu, uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9-11 tego przepisu może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że stylizacja art. 542 § 3 k.p.k. wskazuje, iż bezwzględne podstawy odwoławcze nie są powodem do wznowienia postępowania na wniosek stron, do których odnoszą się tylko przyczyny z art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. czy art. 540b k.p.k. - i stanowią podstawę wyłącznie do podjęcia czynności ex officio.

Dlatego też wniosek strony o wznowienie postępowania, w którym wskazuje ona na uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k., interpretować należy wyłącznie jako inicjatywę (art. 9 § 2 k.p.k.) potrzeby rozważenia przez sąd możliwości wznowienia postępowania z urzędu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2018 r., III KO 106/18, LEX nr 2572697; z dnia 30 listopada 2016 r., V KO 83/16, LEX nr 2178684; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2016 r., III KO 66/16, LEX nr 2166384).Mając powyższe na względzie, wniosek skazanego P. M. należało potraktować jako sygnalizację ewentualnego wznowienia postępowania z urzędu z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Na samym wstępie podkreślenia również wymaga fakt, że w niniejszej sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2019 r., II AKa 269/18, została złożona w dniu 7 czerwca 2019 r. kasacja, opierająca się na zarzucie rażącego naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. W dniu 29 stycznia 2021 r., w sprawie III KK 494/19, Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną. Analiza treści tej skargi dowodzi, że nie podniesiono w niej zarzutu wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Podobnie z lektury akt postępowania kasacyjnego nie wynika w żaden sposób, aby Sąd Najwyższy wypowiedział się wówczas w kwestii tego rodzaju bezwzględnej podstawy odwoławczej. Jak już zaznaczono wcześniej, warunek, aby uchybienia określone w art. 439 § 1 k.p.k. nie były przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji, jeśli mają być obecnie podstawą do wznowienia zakończonego postępowania z urzędu, jest spełniony, jeżeli z akt postępowania kasacyjnego nie wynika w żaden sposób, aby Sąd Najwyższy wypowiedział się w kwestii tych uchybień, a nie przez sam fakt, że w sprawie w ogóle uprzednio rozpoznawano skargę kasacyjną (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2005 r., II KO 59/04, OSNKW 2005, z. 6, poz. 56).A zatem co do zasady sygnalizacja skazanego P. M. podlegała rozpoznaniu przez obecny skład Sądu Najwyższego, jednak Sąd ten nie znalazł podstaw do wznowienia w/w postępowania z urzędu.Skazany odwołał się do argumentów podniesionych w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2022 r., w sprawie III KK 404/21 (OSNK 2023, z. 5-6, poz. 22), gdzie Sąd przeprowadził w odniesieniu do sędziego X.Y. swoisty rodzaj „testu” instytucjonalnej bezstronności w oparciu o wykładnię art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

W sprawie tej Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekający w postępowaniu odwoławczym Sąd Apelacyjny w Lublinie, w składzie którego zasiadał sędzia X.Y., nie spełniał warunku bezstronności i niezależności, a zatem warunków koniecznych dla realizacji standardu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC - co w konsekwencji oznaczało, iż Sąd odwoławczy w tym postępowaniu był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Trzeba jednak zauważyć, że w sprawie III KK 404/21 kontroli kasacyjnej poddany został wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt II AKa 177/20, gdy w jego składzie zasiadał sędzia X.Y., już powołany na urząd sędziego tego Sądu Apelacyjnego postanowieniem Prezydenta RP z dnia 4 października 2019 r., na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

A zatem Sąd Najwyższy w sprawie III KK 404/21 przyjął, że do sędziego ma zastosowanie punkt 2 uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), gdzie stwierdzono, co następuje: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.

Przechodząc na grunt niniejszego postępowania trzeba stwierdzić, że bezspornym jest, iż w składzie Sądu Apelacyjnego w Lublinie. rozpoznającego apelacje od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 marca 2018 r., sygn. akt II K 9/17, zasiadał sędzia X.Y. Jednak orzeczenie Sądu Apelacyjnego w sprawie II AKa 269/18 - którego dotyczy wniosek skazanego P. M. - zapadło w dniu 6 marca 2019 r., gdy sędzia X.Y. posiadał status sędziego Sądu Okręgowego i orzekał w sądzie wyższego rzędu w ramach delegacji. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie przy wykładni art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanej z trybem powołania określonej osoby na urząd sędziego sądu powszechnego w procedurze przewidzianej ustawą o KRS z 2017 r., gdyż w tej sytuacji w realiach faktycznych niniejszej sprawy do sędziego X.Y. w ogóle nie ma zastosowania pkt 2 w/w uchwały trzech Izb Sądu Najwyższego.

W konsekwencji, pomimo sygnalizacji skazanego P.M. nie można uznać, by mogła ona prowadzić do przyjęcia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i prowadzić do uchylenia wyroku w sprawie II AKa 269/18 oraz wznowienia postępowania odwoławczego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. W tej sytuacji należało stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2019 r., w sprawie II AKa 269/18, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 marca 2018 r., sygn. akt II K 9/17. [ał]