Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KO 191/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses ex officio retrial request due to procedural inadmissibility of the signal letter.

Numero d'incarto II KO 191/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court declared inadmissible the defendant's request for an ex officio retrial based on a signal letter alleging a judge's absence. The court determined the document was merely a signal of a potential ground for retrial rather than a formal request under the Code of Criminal Procedure. Consequently, the court ruled that such signals do not trigger the court's duty to initiate a retrial on their own.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 542 § 1, 3 k.p.k.; Art. 9 § 2 k.p.k.; A signal letter under Art. 9 § 2 k.p.c. does not constitute a formal request for retrial under Art. 542 § 3 k.p.c., and the court lacks the authority to initiate a retrial based solely on such a signal.

Parole chiave

Generato dall'IA
ex officio retrial signal letter procedural inadmissibility Code of Criminal Procedure final judgment retrial grounds court authority nuove allegazioni di diritto

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 542 § 1 k.p.k.
akt XIV K 322/21, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k.
Art. 542 § 3 k.p.k.
postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art.
Art. 9 § 2 k.p.k.
Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania (zob.
Art. 439 § 1 k.p.k.
w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob.
art. 542 § 3 k.p.k
postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
art. 9 § 2 k.p.k
Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k.
art. 540 § 1 k.p.k
art. 537 § 2 k.p.k
Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, wydaje orzeczenie następcze rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu, a zatem zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21
postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art.
uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2005 r., I KZP 5/05
uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2005 r., I KZP 5/05).
postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21
postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21).
postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23
postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23; zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22).
zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22
postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23; zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22).
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00
postanowienie SN z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19
zarządzenie SN z dnia 23 marca 2022 r., III KO 22/22
postanowienie SN z dnia 28 marca 2024 r., I KO 52/23
zarządzenie SN z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KO 38/24
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob.
postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob.
postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob.
postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., III KO 38/24
postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., III KO 38/24).
uzasadnienie postanowienia SN z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22
uzasadnienie postanowienia SN z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22).Powyższe rozważania zdecydowały o stwierdzeniu niedopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KO 191/25 ZARZĄDZENIE Dnia 6 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 6 listopada 2025 r., wniosku skazanego A. D. , sygnalizującego konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II KK 514/22, oddalającym jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt IX Ka 122/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt XIV K 322/21, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. a contrario zarządził: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego A. D. o wznowienie postępowania sądowego prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II KK 514/22, oddalającym kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu tego wniosku skazany podniósł, iż w postępowaniu przed Sądem Najwyższym brał udział neosędzia, tym samym postępowanie to jest wadliwe i prowadzi do nieważności. W tym samym piśmie skazany wniósł o wznowienie postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie, który to wniosek został przekazany zgodnie z własciwością do Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek skazanego, z uwagi na wskazywaną w jego treści, bezwzględną przyczynę odwoławczą, został potraktowany jako sygnalizacja podjęcia czynności z urzędu. Pismo to nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k., stanowiąc wyłącznie sygnalizację możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2005 r., I KZP 5/05).

Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania (zob. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21). Jednocześnie brak jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23; zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22). Przed oceną przesłanek wskazanych w piśmie sygnalizacyjnym, należy odnieść się do samej dopuszczalności wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II KK 514/22, oddalającego kasację jako oczywiście bezzasadną.Odnosząc się zatem do kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego, podkreślić należy, że postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.

W takiej sytuacji Sąd Najwyższy orzeka jedynie o niezasadności środka zaskarżenia, nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Powyższe oznacza, że wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego w Sądzie Najwyższym postanowieniem o oddaleniu kasacji jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Stąd też postępowanie kasacyjne zakończone takim postanowieniem nie podlega wznowieniu. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, wydaje orzeczenie następcze rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu, a zatem zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k. umarza postępowanie lub uniewinnia oskarżonego z uwagi na oczywistą niesłuszność skazania.

Wówczas orzeczenie to jako rozstrzygające prawomocnie w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonego może podlegać wznowieniu (zob. postanowienie SN z dnia 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99; postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00; postanowienie SN z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03; postanowienie SN z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06; postanowienie SN z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07; postanowienie SN z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10; postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2015 r., IV KO 46/15; postanowienie SN z dnia 1 sierpnia 2019 r., II KO 66/19; postanowienie SN z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19; zarządzenie SN z dnia 23 marca 2022 r., III KO 22/22; zarządzenie SN z dnia 21 grudnia 2023 r., II KO 137/23; postanowienie SN z dnia 28 marca 2024 r., I KO 52/23; zarządzenie SN z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KO 38/24).W pełni podzielając argumentację przedstawioną w powyższych judykatach, będącą wyrazem wieloletniego i utrwalonego dorobku orzeczniczego Sądu Najwyższego, odrzucić należy stanowisko wskazujące na to, że argumenty natury ustrojowej i konwencyjnej wymagają eliminacji wypracowanego w doktrynie i orzecznictwie paradygmatu interpretacyjnego o celowości stosowania wąskiej wykładni art. 542 § 3 k.p.k.

Zatem odmienna interpretacja terminu „postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem", która w efekcie ma doprowadzić do wznawiania postępowań kasacyjnych na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob. postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., III KO 38/24). Słusznie przyjętego paradygmatu interpretacyjnego o braku możliwości wznowienia postępowania w omawianej sytuacji, nie mogą zmienić, ani rzekomy kryzys konstytucyjny, związany z ukształtowaniem obecnej Krajowej Rady Sądownictwa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., ani uchwała Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, która przestała obowiązywać, ani argumenty natury konstytucyjnej lub konwencyjnej (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22).Powyższe rozważania zdecydowały o stwierdzeniu niedopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II KK 514/22, oddalającego kasację jako oczywiście bezzasadną, które nie kończy postępowania sądowego w sprawie skazanego.

Powyższe stanowi przeszkodę formalną dla rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wznowienie z urzędu postępowania w sprawie, której dotyczy sygnalizacja, jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.][a.ł] ‎