Supreme Court dismisses appeal for ex officio retrial due to lack of specific procedural errors and unproven judge impartiality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the applicant's request for an ex officio retrial, citing the lack of specific grounds under the Code of Criminal Procedure. The applicant vaguely alleged constitutional violations and a series of irregularities without identifying particular errors or proving the judge's lack of impartiality. The court ruled that general accusations are insufficient and that institutional flaws in judicial appointments do not automatically constitute a ground for retrial without concrete evidence of violated independence.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 k.p.k.; Art. 542 § 3 k.p.k.: A request for ex officio retrial requires specific identification of procedural errors; general allegations or institutional flaws in judicial appointments do not suffice without concrete proof of violated judicial independence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
II KO 159/25 ZARZĄDZENIE Dnia 26 września 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w związku z pismem skazanego P. M. z dnia 24 lipca 2025 r. sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 142/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt IV K 290/21 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. zarządził: stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu wyżej opisanego postępowania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 24 lipca 2025 r. (data sporządzenia pisma) skazany P. M. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 142/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt IV K 290/21. Jako podstawę wznowieniową wnioskodawca wskazał fakt, iż „w sprawie orzekał sędzia powołany niezgodnie z Konstytucją RP, jak i szereg nieprawidłowości, które wystąpiły w postępowaniu”.
Wniosek ten został zakwalifikowany jako pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania z urzędu.Inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu.Na wstępie należy zwrócić uwagę na lakoniczność wniosku. Jest oczywiste, że ogólnikowe stwierdzenie „szereg nieprawidłowości, które wystąpiły w postępowaniu” nie wskazuje na wystąpienie w przedmiotowej sprawie którejkolwiek z wymienionych w kodeksie postępowania karnego podstaw wznowieniowych, w tym również podstaw uzasadniających wznowienie postępowania z urzędu, a którą stanowi wystąpienie w sprawie jednego z uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. (art. 542 § 3 k.p.k.).Nader ogólnikowa jest również konstatacja dotycząca orzekania w sprawie sędziego „powołanego niezgodnie z Konstytucją RP”, którego nazwiska skazany nawet nie wymienił.
Jedynie z kontekstu ww. pisma, w którym powołano wyłącznie orzeczenie sądu I instancji oraz analizy akt sprawy można wnioskować, że P. M. miał na myśli zasiadającą w składzie Sądu Okręgowego SSO X. Y..Zwrócenie uwagi na powyższą kwestię jest istotne, gdyż już z uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110-1/20, wynika, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu niezawisłości i bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Wskazana bezwzględna przyczyna odwoławcza, zgodnie z treścią powołanej uchwały, zachodzi wyłącznie wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W powyższym kontekście należy także przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, odnosząc się do ww. uchwały połączonych Izb również wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Oznacza to, że w świetle ww. uchwał, dla wykazania zaistnienia w konkretnej sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie wystarczy odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. 2018, poz. 3). Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uczynić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu ww. uchwałach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2022 r., II KK 85/22, zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2022 r., III KK 216/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt V KK 171/22).
Tego rodzaju okoliczności w ww. piśmie nie wskazano. Nie stwierdzono ich również z urzędu.Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej. [J.J.][r.g.]