Supreme Court transfers criminal appeal case to another court due to judge's conflict of interest as legal representative.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted the request to transfer a criminal appeal case to a different court in Zamość. The lower court argued that the judge hearing the appeal was also the legal representative of the minor victim, while her mother and uncle also presided in that court. The Supreme Court ruled that a judge cannot adjudicate cases involving themselves or their close relatives to ensure impartiality.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 37 k.p.k.; A judge must not preside over a criminal proceeding involving themselves or their close relatives, and a transfer is warranted when reasonable observers doubt the objectivity of the local court.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KO 159/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie zainicjowanej zażaleniem przedstawiciela ustawowego małoletniej pokrzywdzonej X.Y.. – X.X. , na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2024 r., […], o umorzeniu dochodzenia, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, zawartego w postanowieniu z dnia 24 października 2024 r., III Kp 787/24, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 24 października 2024 r., III Kp 787/24, Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Uzasadniając wniosek Sąd Rejonowy podniósł, że postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane zawiadomieniem sędziego Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie X.X. o możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę jego małoletniej córki X.Y., na podstawie którego wszczęto dochodzenie, które następnie zostało umorzone postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2024 r., […].
Postanowienie o umorzeniu dochodzenia zostało zaskarżone przez przedstawiciela ustawowego małoletniej pokrzywdzonej, sędziego X.X. , które to zażalenie miałby obecnie rozpoznać Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, w którym skarżący orzeka. Sąd wnioskujący podkreślił, że oboje rodzice małoletniej pokrzywdzonej orzekają w Sądzie właściwym, jak również orzeka tam jej wujek, sędzia Y.Y.. , który przez wiele lat pełnił funkcję Prezesa Sądu Rejonowego […] w L.. W ocenie Sądu Rejonowego powyższe okoliczności mogą prowadzić do przekonania, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny i bezstronny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny.Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18). Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do możliwości rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym miejscowo według reguł ogólnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21).Tego rodzaju okoliczności zaistniały w badanej sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia dotyczącego czynu, który miał zostać popełniony na szkodę małoletniej córki sędziego Sądu wnioskującego, będącego – jako przedstawiciel ustawowy pokrzywdzonej – inicjatorem postępowania zażaleniowego.
Jeżeli sprawa dotyczy sędziego lub jego najbliższych, to sąd, w którym sędzia pełni służbę, nie powinien w niej orzekać. Sędzia Sądu właściwego występujący w postępowaniu jako przedstawiciel ustawowy małoletniej pokrzywdzonej niewątpliwie jest bowiem osobą zainteresowaną rozstrzygnięciem. W tej sprawie potrzebę zmiany właściwości miejscowej wzmacnia fakt, że w Sądzie właściwym orzeka także matka małoletniej pokrzywdzonej oraz jej wujek, SSR Y.Y.. , który w przeszłości pełnił funkcję Prezesa Sądu Rejonowego […] w L., a także obecnie orzeka w […] Wydziale Karnym Sądu właściwego, w którym miałoby być rozpoznane zażalenie sędziego X.X. , przedstawiciela ustawowego małoletniej pokrzywdzonej.
W opisanej sytuacji postronny i obiektywny obserwator tej sprawy mógłby powziąć wątpliwości co do możliwości jej rozpoznania w sposób obiektywny i bezstronny (por. wydane w podobnych układach procesowych postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 października 2023 r., III KO 116/23; z dnia 7 grudnia 2022 r., III KO 119/22; z dnia 9 lutego 2022 r., I KO 14/22).Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została na etapie postępowania zażaleniowego rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Zamościu, a więc Sąd Rejonowy znajdujący się poza okręgiem lubelskim (jednostka nadrzędna – Sąd Okręgowy w Zamościu).
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.[ał]]