Supreme Court excludes judge from case due to conflict of interest regarding same judicial appointment law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge A.B. from the proceedings regarding a criminal retrial application. The defense argued that Judge A.B. lacked impartiality because he was appointed to the Supreme Court by the same body that allegedly improperly appointed judges to the Warsaw Court of Appeal, which is the subject of the retrial. The court ruled that the judge must recuse himself because the circumstances creating a clear conflict of interest under the principle of nemo iudex in causa sua are identical in both the appealed judgment and the current retrial proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 ECHR: A judge must be excluded from proceedings if the same circumstances that led to the appointment of judges in a lower court also apply to the judge hearing the retrial, creating an obvious conflict of interest.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KO 132/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie K.K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 stycznia 2025 r. kwestii wyłączenia sędziego A.B. od udziału w sprawie II KO 132/24, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego A.B. od udziału w sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt II KO 132/24.
UZASADNIENIE
Pismem z 18 listopada 2024 r. obrońca K.K. wniósł o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w rozpoznawaniu wniosku sygnalizującego podstawę wznowienia postępowania karnego z urzędu ze względu na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k., zarejestrowanego w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KO 132/24. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zachodzą wobec sędziego A.B. okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności ze względu na przesłankę nemo iudex in causa sua. Związane są one z faktem, że przedmiotem wniosku jest zarzut nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Warszawie, związanej z powołaniem sędziów do pełnienia urzędu sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw, podczas gdy sam sędzia A.B. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w trybie tej samej ustawy, a więc wypowiadałby się „odnośnie okoliczności, która go bezpośrednio dotyczy”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Mając na względzie stanowisko wyrażane dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczące sposobu pojmowania wymogu bezstronności sędziego Sądu Najwyższego (por. uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20), wniosek o wyłączenie sędziego A.B. należało uwzględnić.Na okoliczności uzasadniające stwierdzenie braku dochowania instytucjonalnych i ustrojowych gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości sądu ukonstytuowanego z udziałem sędziego A.B., powołanego pierwotnie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze, a następnie przeniesionego decyzją I Prezes Sądu Najwyższego z dniem 1 października 2020 r. do Izby Karnej, w procedurze ponownie wadliwej, wskazał Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z 7 marca 2024 r., IV KK 571/23.
Zachowują one aktualność także w tej sprawie.Oceniając natomiast sam wniosek stwierdzić należy, że z procesowego punktu widzenia zasadność podniesionego zarzutu ryzyka naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua w tej sprawie jest oczywista. Wynika to ze zbieżności zarzutu wadliwości powołania sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie, objętych sygnalizacją w sprawie II KO 132/24, oraz wynikającego z tych samych okoliczności zarzutu wadliwości dotyczącej sędziego mającego rozpoznać sygnalizację i ocenić podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu.
W polu widzenia Sądu Najwyższego być musi także kwestia podniesionego zarzutu wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.k., polegającej na wydaniu orzeczenia przez Sąd, w którego składzie brali udział sędziowie, powołani do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w procedurze, w której uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o KRS, a okoliczność ta dotyczy także SSN A.B. Konieczność wyłączenia od orzekania SSN A.B., znajdującego się takiej samej sytuacji jak wskazani w sygnalizacji sędziowie nie ulega zatem wątpliwości.
Stanowisko wskazujące na wystąpienie w takim układzie okoliczności oczywistych podstaw do wyłączenia jest już utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie SN z 28 września 2022 r., IV KK 333/22, czy uchwała 7 sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). Wobec tego należało orzec jak w sentencji. [WB][a.ł]