Supreme Court dismisses appeal regarding judges appointed by new KRS, ruling no automatic bias exists.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's request for a retrial based on the claim that judges appointed by the new Judicial Council lacked independence. The defendant argued that the judges' appointment violated constitutional standards, but the court found no specific evidence of bias in their conduct. The decision established that such appointments do not automatically render a court's composition invalid without prior findings of impropriety.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP: The participation of a judge appointed by the new Judicial Council after January 17, 2018, does not automatically constitute a ground for retrial under Art. 439 § 1 pkt 2 of the Code of Criminal Procedure, as the lack of independence must be established in each specific case.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
II KO 123/25 ZARZĄDZENIE Dnia 9 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie D. S. skazanego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2025 r. sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II AKa 220/20, 1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. nie stwierdzam podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, 2. odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem, że zażalenie nie przysługuje.
UZASADNIENIE
Skazany D.S. pismem z dnia 8 maja 2025 r. (data wpływu do Sądu Apelacyjnego w Warszawie) zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania z urzędu, albowiem w składzie Sądu Apelacyjnego w Warszawie zasiadali sędziowie X. Y. 1 i X.Y. 2, które zostały powołane na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie przez „neo-KRS” w związku z czym sąd orzekający z ich udziałem nie był „sądem ustanowionym zgodnie z ustawą”. Zdaniem skazanego, doszło w związku z powyższym do naruszenia „art. 6 § 1 Europejskiej Konstytucji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 45 Konstytucji RP w związku z wystąpieniem bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w treści art. 439 § 1 i 2”.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi do ponownego rozpoznania oraz natychmiastowe zwolnienie go z zakładu karnego.Sygnalizacja istnienia uchybienia zart. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. okazała się niezasadna. W uchwale trzech połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
Pogląd ten znalazł potwierdzenie w uchwale I KZP 2/22 z dnia 2 czerwca 2022 r., w której Sąd Najwyższy podkreślił, iż „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”.
Powyższe oznacza, że wydanie orzeczenia przez sąd powszechny, w składzie, którego zasiada sędzia, który dostał powołanie w wadliwej procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie stanowi automatycznie uchybienia, które kwalifikowane jest z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. a brak bezstronności i niezawisłości takiego sądu należy ustalić in concreto.W tym układzie przywołanie przez skazanego, iż w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie II AKa 220/21 zasiadały sędzie X.Y. 1 i X.Y. 2 powołane przez „neo-KRS”, jak podnosi w piśmie, bez podania dodatkowych okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak ich niezależności od władzy wykonawczej, nie może skutkować przyjęciem, że w tym postępowaniu odwoławczym zaistniało uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.W odniesieniu do podstawy wznowieniowej dotyczącej w istocie zarzutu braku bezstronności sędziów i braku wymaganej ich niezależności od władzy wykonawczej (art. 542 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), trzeba wyraźnie stwierdzić, że wznowienie postępowania w tym trybie nie może polegać na przeprowadzaniu po raz pierwszy ustaleń co do istnienia tych okoliczności (tzw. testu niezależności i bezstronności).
Nie chodzi zatem o poszukiwanie w ramach tzw. postępowania testowego okoliczności, które skutkowałyby istnieniem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale tylko o sytuację, gdy co do określonego sędziego istnieją już orzeczenia, w których stwierdzono brak jego niezależności i bezstronności w określonej sprawie. Tylko w takim układzie, gdy okoliczności te w innych postępowaniach zostały stwierdzone, strona może inicjować złożenie sygnalizacji w trybie art. 542 § 3 k.p.k. w innej sprawie (zob. zarządzenie sędziego SN Jarosława Matrasa z dnia 4 marca 2024 r., II KO 172/243).
Tymczasem w dotychczasowych orzeczeniach Sądu Najwyższego w ramach postępowań kasacyjnych wielokrotnie nie stwierdzono takiego uchybienia co do sędziów X. Y. 1 i X.Y. 2.Należało więc uznać, że nie doszło do naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Warszawie wskazanych w piśmie skazanego Sędziów, powołanych w wyniku procedury przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład ukształtowano w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Z tych powodów należało stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. [J.I.][a.ł]