Supreme Court dismisses appeal to transfer judge exclusion case due to restored general court jurisdiction.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland rejected the appeal by the Warsaw Court of Appeal to transfer a judge exclusion case to another court. The lower court argued that a special panel handling such requests violated constitutional impartiality requirements due to executive branch connections. The Supreme Court found that the special panel arrangement had been restored to the general jurisdiction of the Second Criminal Division before the current proceedings began.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 175 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 6 ust. 1 EKPCz; Art. 47 Karty Praw Podstawowych UE: The court established that when the special panel for judge exclusion cases is restored to general jurisdiction, the requirement for a separate court to ensure impartiality is satisfied.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KO 104/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie A. S. i in. oskarżonych o czyny z art. 258 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 października 2023 r., wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy w przedmiocie wyłączenia sędziego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt II AKz 488/23, wydanym w sprawie oskarżonego A.
S. i innych, Sąd Apelacyjny w Warszawie na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy w przedmiocie wyłączenia sędziego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie wpłynęły zażalenia oskarżonych i ich obrońców na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania, do rozpoznania których wyznaczono skład orzekający z udziałem m.in. X.Y.., sędzi Sądu Okręgowego w […] delegowanej do Sądu Apelacyjnego w Warszawie.
Inna sędzia, członek składu orzekającego, złożyła wniosek o wyłączenie sędzi X.Y.. od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie wspomnianych zażaleń. Wskazano również, że od 16 czerwca 2023 r. obowiązuje taki podział czynności sędziów II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, że w ramach sekcji zażaleniowo - wnioskowej sprawy AKo dotyczące wniosków o wyłączenia sędziego mają być rozpoznawane tylko przez trzech sędziów funkcyjnych oraz przeprowadzono wywód mający wykazać, że takie rozwiązanie organizacyjne upoważnia do twierdzenia, iż w sprawach karnych w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie wnioski o wyłączenie sędziego rozpoznaje od dnia 16 czerwca 2023 r. sąd wyjątkowy, który, skoro został ukształtowany nie w czasie wojny, w świetle art. 175 ust. 2 Konstytucji nie jest sądem.
Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że powodem złożenia wniosku o wyłączenie sędzi X.Y.. są wątpliwości co do jej bezstronności wynikające z powiązania sędzi z władzą wykonawczą, zaś wniosek o jej wyłączenie rozpoznawałby któryś z sędziów funkcyjnych (Prezes Sądu, Przewodniczący Wydziału, jego zastępca) powiązanych z Ministrem Sprawiedliwości, czyli z władzą wykonawczą. Gdy uwzględnić, że najistotniejszym dobrem wymiaru sprawiedliwości jest to, by spełnione były obiektywne warunki do oceny i postrzegania sądu jako bezstronnego i niezawisłego, opisane okoliczności przemawiają za przekazaniem sprawy w przedmiocie wyłączenia sędzi X.Y.. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Apelacyjny w Warszawie nadto wskazał, że przedmiotowe wystąpienie jest formalnie dopuszczalne w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, w której stwierdzono, że pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy (w przedmiocie wyłączenia sędzi X.Y.. od udziału w sprawie dotyczącej przedłużenia tymczasowego aresztowania wobec oskarżonych), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jakkolwiek wsparty niebagatelnymi argumentami, w obecnym stanie rzeczy nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy rozpoznawał już oparte na tych samych motywach wnioski Sądu Apelacyjnego w Warszawie o przekazanie sprawy dotyczącej wyłączenia sędzi X.Y.. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (zob. postanowienia: z dnia 28 lipca 2023 r., II KO 86/23; z dnia 29 sierpnia 2023 r., II KO 100/23) i w oparciu o pismo Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2023 r., wyciąg z protokołu nr […] posiedzenia Kolegium tego Sądu, jak też informację o podziale czynności oraz sposobie uczestniczenia w przydziale spraw w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie skonstatował, że został przywrócony zakres czynności sędziów orzekających w II Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie obowiązujący przed 16 czerwca 2023 r.
Zatem sprawy o wyłączenie sędziego znowu są rozpoznawane w tym Wydziale na ogólnie obowiązujących zasadach, a nie – jak to ujęto we wniosku – przez „sąd wyjątkowy”, z naruszeniem wymogów określonych w art. 175 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 EKPCz i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.[SOP] [ał]