Supreme Court dismisses appeal as obviously unfounded regarding judge impartiality and procedural violations.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal as obviously unfounded, ordering the defendant to bear the costs. The appellant challenged the lower court's decision, alleging violations of judicial independence and impartiality due to a judge's concurrent role as a disciplinary officer. The court rejected these claims, noting the appellant failed to utilize available procedural remedies or substantiate specific allegations of bias beyond the judge's statutory duties.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 535 § 3 k.p.k. – An appeal alleging a violation of judicial independence or impartiality is dismissed as obviously unfounded if the appellant fails to exhaust available procedural remedies or provide concrete evidence of bias beyond the judge's performance of statutory duties.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 600/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 kwietnia 2023 r.,w sprawie M.P. skazanego z 286 § 1 k.k. i in. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 22/19 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 25 czerwca 2018 r., sygn. akt II K 88/15 postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2018 r. , sygn. akt II K 88/15 Sąd Okręgowy w Siedlcach uznał M. P. winnego popełnienia przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art.286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i z art. 271 § 3 k.k. oraz z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3k .k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. i za to wymierzył mu karę 2 dwóch lat pozbawienia wolności i 200 stawek dziennych, wysokość jednej stawki ustalając na kwotę 100 zł. Na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 5 lat.Apelacje od wyroku wnieśli: Prokurator Okręgowy w Siedlcach, obrońca M. P. i pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Wyrokiem z dnia 23 maja 2022 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie przyjął, że podstawą prawną rozstrzygnięcia w stosunku do m.in. M. P. są przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku w zw. z art. 4 § 1 k.k.
4. W zakresie czynu przypisanego M.P. w pkt 14 zaskarżonego wyroku wyeliminował ustalenia: "posiadając uprawnienia do przygotowywania dokumentów związanych z obsługą zleceń gwarancyjnych w systemie księgowym S., w systemie I. - moduł części i moduł serwisowy oraz w systemie K. do zamówień części z magazynu w Belgii, poświadczał w nich nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne" i „oraz nakłaniał podwładnych pracowników do poświadczania nieprawdy w dokumentach dot. roszczeń gwarancyjnych". Ustalił, że oskarżony posiadał uprawnienia do przygotowywania dokumentów związanych z obsługą zleceń gwarancyjnych w systemie informatycznym S. oraz wyeliminował w kwalifikacji prawnej czynu art. 271 § 3 k.k. oraz art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. Dodatkowo Sąd Apelacyjny w Lublinie ustalił, że M.
P. I inne ustalone osoby doprowadziły K. Sp. z o.o. z siedzibą w S. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 2.710.707,86 zł., a także obniżył M. P. karę za czyn przypisany mu w pkt 14 zaskarżonego wyroku do – 1 roku i 6 miesięcy. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądził od M. P. i innych ustalonych osób na rzecz pokrzywdzonego K. Sp. z o.o. z siedzibą w S. solidarnie kwotę 2.662.784,42 zł tytułem naprawienia szkody.Kasację od wyroku wniósł obrońca skazanego M.P. i zarzucił rozstrzygnięciu: obrazę art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez wydanie zaskarżonego wyroku przez Sąd, w składzie którego zasiadała Sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie- D.J., która ze względu na sposób jej powołania, nie spełniała warunku bezstronności i niezawisłości sędziego i nie dawała gwarancji bezstronnego i niezawisłego rozpoznania istoty sprawy, a zatem warunków koniecznych dla realizacji dla stron postępowania standardu niezawisłości i bezstronności sądu, a tym samym skład orzekający Sądu II instancji był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą;2. rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 46 § 1 k.k. w zw. z art. 441 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnie i nieprawidłowe przyjęcie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy skazany M.
P. winien ponosić solidarną odpowiedzialność z pozostałymi skazanymi w związku z naprawieniem szkody pokrzywdzonej spółce za przypisane im czyny zabronione, podczas gdy takie przyjęcie było całkowicie dowolne, niewspółmierne do przyczynienia się każdego ze skazanych do powstania szkody i nieuwzględniające zasady odpowiedzialności indywidualnej każdego ze skazanych i nie dawało podstaw do przyjmowania solidarnej odpowiedzialności za szkodę.Autor kasacji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie.W odpowiedzi na kasację oskarżyciel posiłkowy i Prokurator Okręgowy w Siedlcach wnieśli o oddalanie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Na podstawie art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji wniesionej przez stronę z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.) oraz kasacji jednego z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.).
Wobec powyższego, skoro kasacja nie pochodzi od jednego z podmiotów szczególnych (Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka) oraz skazanemu wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania i grzywnę, dla swej dopuszczalności powinna opierać się wyłącznie na zarzucie wystąpienia jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych wskazanych w art. 439 k.p.k.Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, w przypadku kasacji wnoszonej na podstawie art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., wskazanie w treści kasacji bezwzględnej przyczyny odwoławczej, nie uprawnia do podnoszenia w niej również innych uchybień, nie mających tego charakteru (tak: postanowienie SN z 26.05.2020 r., III KK 75/20, LEX nr 3159102).
Wobec powyższego, zarzut z pkt 2 kasacji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie podlega w przedmiotowej sprawie rozpoznaniu jako niedopuszczalny, gdyż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 439 k.p.k., o czym będzie mowa poniżej, Autor kasacji wskazuje na wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jaką stanowi zdaniem skarżącego fakt wydania zaskarżonego wyroku przez Sąd, w składzie którego zasiadała osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r.
W tym miejscu należy odnieść się do licznych w ostatnich latach poglądów doktryny na temat okoliczności związanych z wadliwością procesu nominacyjnego w kontekście nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W treści kasacji jej autor powołuje się na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20, OSNK z. 2/2020, poz. 7), zgodzie z którą: „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. [] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość́ procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności” (pkt 2 uchwały)”.
Zgodnie więc ze stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale zmaterializowanie się uchybienia polegającego na nienależytej obsadzie sądu mającej wynikać z udziału w procesie nominacyjnym wymaga każdorazowo wskazania wpływu wadliwości procesu nominacyjnego na treść zaskarżonego orzeczenia. Wskazując na marginesie, że autor kasacji się z tej powinności nie wywiązał, należy mieć na uwadze, że ww. uchwała nie ma waloru normatywnego, co wynika wprost z wyroku Trybunału Konstytucyjnego w z 20 kwietnia 2020 r., o sygn. U 2/20. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że wskazana uchwała Sądu Najwyższego jest niezgodna z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.
U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm. OTK-A 2020, poz. 61 (Dz. U. z 2020 r. poz. 376). Zgodnie zaś ze stanowiskiem zawartym w postanowieniu Sądu Najwyższego z 23 września 2021 r., sygn. IV KZ 37/21, które Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, od strony formalnej nie ma instrumentów prawnych po stronie jakiegokolwiek organu, w tym i Sądu Najwyższego, służących do tego, by weryfikować i negować orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w aspekcie ich obowiązywania, potencjalnych intencji Trybunału w zakresie orzekania, czy wreszcie poddawać kontroli poszczególne składy sędziowskie, w których orzeczenia te były wydawane.
Odnosząc się dalszym ciągu do poglądów doktryny, przytoczyć należy uchwałę SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22) w której Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Z powyższego wynika, że autor kasacji winien wskazać konkretne argumenty uzasadniające, że jego zdaniem sędzia D.J. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i niezawiłości. Skarżący nie tylko takich argumentów skutecznie nie wskazał (o czym poniżej) , ale co wymaga podkreślenia - okoliczności związane z powołaniem sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie – D.J. nie były przez obrońcę i skazanego kwestionowane na etapie postępowania odwoławczego, w trybie dostępnych instrumentów procesowych takich jak wniosek w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.
Co również istotne, skarżący, mimo wysuwanych na etapie kasacyjnym wątpliwości co do powołania sędziego D.J. pod kątem spełnienia przez nią wymogów niezawisłości i bezstronności – nie skorzystał również z trybu określonego w art. 42a ust. 3 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. W niniejszej sprawie skazany i jego obrońca, mimo wydania wyroku przed wejściem w życie ww. nowelizacji mogli skorzystać z tego trybu w oparciu o przepis art. 7 ust. 3 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2022 r. poz. 1259 – zw. dalej ustawa z 9 czerwca 2022 r.). Na marginesie wskazać należy, że wniosek złożony w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym powinien wskazywać na okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego i jego postępowania po powołaniu oraz uzasadnienie żądania wraz z dowodami na jego poparcie oraz wskazanie, że te wszystkie okoliczności dotyczące sędziego objętego wnioskiem (towarzyszące jego powołaniu oraz jego postępowaniu po powołaniu), w realiach tej konkretnej sprawy, mogą doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności.
Autor kasacji, wskazuje w jej treści jeden argument, świadczący jego zdaniem o naruszeniu standardów niezawiłości i bezstronności, a związany z pełnieniem przez sędziego D.J. pozaorzeczniczej funkcji Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Lublinie. Zgodzić należy się ze stanowiskiem wyrażonym w odpowiedzi na kasację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, że takie okoliczności nie stanowią per se o politycznej zależności sędziego zaś skarżący nie wskazał na ewentualne wypowiedzi czy działania sędziego D.J., które taką wątpliwość by wywoływały.
Autor kasacji całkowicie pomija w swej argumentacji treść § 9 art. 114 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 217 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że w przypadku wniesienia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu od postanowienia o odmowie szczęścia postępowania dyscyplinarnego, rzecznik dyscyplinarny ma obowiązek wszcząć postępowania dyscyplinarne, a więc działanie sędziego D.J. było wykonywaniem obowiązków ustawowych o charakterze obligatoryjnym. Wobec upływu kadencji sędziego D.J., dalsze czynności wykonywał już inny sędzia.
Trudno w tym wypadku dostrzec jakiekolwiek pozamerytoryczne czy też pozaustawowe zaangażowanie sędziego w toczące się postępowanie, na które wskazuje odwołujący. Uznanie więc argumentacji autora kasacji za zasadną prowadziłoby do wniosku, że nie jest możliwe łączenie funkcji orzeczniczych z pełnieniem funkcji w sądownictwie dyscyplinarnym. Z uwagi na rozpoznanie kasacji w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bezprzedmiotowe było rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w części dyspozytywnej, obciążając jednocześnie skazanego - art. 518 k.p.k. w zw. zw. z art. 636 § 1 k.p.k. - kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.[SOP][as]