Supreme Court quashes order for contempt of support duty due to prior conviction overlap and procedural error.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's order for contempt of support duty, remanding the case for retrial. The defendant had already been convicted for a similar support violation in a prior final judgment covering overlapping time periods. The court ruled that the lower court erred by issuing a new conviction without considering the earlier, already-finalized judgment regarding the same conduct.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 500 § 1, 3 k.p.k.; Art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k.; Where a defendant is already finally convicted for a support violation covering part of the alleged period, a subsequent order for contempt cannot be issued for the same conduct without considering the prior judgment, as it violates the principle of ne bis in idem and procedural fairness.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 599/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)SSN Andrzej StępkaSSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)Protokolant Klaudia Binienda w sprawie K. N. , skazanego za czyn z art. 209 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., VIII K 58/21, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIEWyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., VIII K 58/21, K. N. został uznany za winnego tego, że w okresie od dnia 2 marca 2019 r. do dnia 20 grudnia 2020 r. w W. uchylał się od określonego co do wysokości ugodą przed Sądem Rejonowym […], V RC […], obowiązku utrzymania syna J. N. w kwocie 500 zł, wskutek czego łączna wysokość powstałych zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, tj. czynu z art. 209 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie.
Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Wyrok nakazowy nie został zaskarżony i uprawomocnił się.Od powyższego wyroku kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości, na korzyść skazanego, i zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wobec K. N. , w dniu 11 lutego 2021 r., wyroku w postępowaniu nakazowym, mimo iż okoliczności popełnienia opisanego w akcie oskarżenia czynu z art. 209 § 1 k.k. i wina oskarżonego, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, budziły wątpliwości w odniesieniu do czasu popełnienia przez oskarżonego czynu zabronionego, co w efekcie, z rażącym naruszeniem również art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k., doprowadziło do skazania K.
N. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k., popełnione od dnia 2 marca 2019 r. do dnia 20 grudnia 2020 r., podczas gdy oskarżony został już prawomocnie skazany za występek z art. 209 § 1 k.k., popełniony na szkodę tego samego małoletniego pokrzywdzonego w okresie od dnia 2 marca 2019 r. do dnia 10 marca 2020 r. wyrokiem Sądu Rejonowego […] w W. z dnia 22 września 2020 r. o sygn. akt XIV K […]”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.W niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, opisanego w zarzucie kasacyjnym, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść wyroku.
Ma rację autor kasacji, że Sąd Rejonowy orzekał w postępowaniu nakazowym pomimo tego, że nie ziściły się warunki takiego orzekania określone w art. 500 § 3 k.p.k., bowiem okoliczności popełnienia czynu i wina oskarżonego budziły wątpliwości w zakresie czasu popełnienia tego czynu zabronionego. Oprócz wyroku zaskarżonego kasacją w tej sprawie, Sąd Rejonowy […] w W. wyrokiem z dnia 22 września 2020 r., XIV K […] , uznał K. N. za winnego tego, że w okresie od dnia 2 marca 2019 r. do dnia 10 marca 2020 r. w Warszawie uchylał się od obowiązku utrzymania syna J.N. w kwocie 500 zł, określonego co do wysokości ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym […] w W., V RC […], wskutek czego wysokość powstałych zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, tj. czynu z art. 209 § 1 k.k., za co wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym (wyrok k. 60 akt XIV K […]).W zaistniałej sytuacji K.
N. został dwukrotnie skazany za przestępstwo niealimentacji popełnione na szkodę tego samego uprawnionego – swojego syna J. N., w odniesieniu do obowiązku alimentacyjnego wynikającego z tej samej podstawy – ugody przed Sądem Rejonowym […], V RC […], przy czym czas popełnienia czynów objętych oboma wyrokami pokrywał się w odniesieniu do okresu od dnia 2 marca 2019 r. do dnia 10 marca 2020 r.Jako że wyrok zaskarżony kasacją w tej sprawie zapadł później niż wyrok Sądu Rejonowego […] w W. w sprawie XIV K […] (wyrok zaskarżony kasacją wydany w dniu 11 lutego 2021 r., wyrok w sprawie XIV K […] wydany w dniu 22 września 2020 r.), Sąd orzekający powinien mieć to pierwsze skazanie w polu widzenia i uwzględnić je przy wydawaniu wyroku.
Zwłaszcza, że w aktach sprawy znajduje się informacja z Krajowego Rejestru Karnego, w której odnotowano skazanie w sprawie Sądu Rejonowego […] w W., XIV K […] (k. 27).W wypadku przestępstw niealimentacji, nie ma stanu rzeczy osądzonej, jeśli uprzednie prawomocne skazanie dotyczy tylko fragmentu osądzonego później czynu. Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego w okresie nieobjętym prawomocnym skazaniem jest już nowym czynem przestępnym, pociągającym dalszą odpowiedzialność karną, przy czym granice czasowe kolejnego przestępstwa powinny być dokładnie określone, z uwzględnieniem treści poprzedniego wyroku skazującego (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 6 maja 2002 r., V KK 10/02; 26 kwietnia 2018 r., IV KK 149/18; 28 grudnia 2021 r., V KK 624/21).
Przeprowadzając postępowanie ponownie, Sąd Rejonowy wnikliwie przeanalizuje możliwość przypisania K.N. przestępstwa niealimentacji w konkretnych okresach, uwzględniając wyrok zapadły w sprawie XIV K […] Sądu Rejonowego […] w W., jak również ewentualne inne wyroki skazujące, o ile zostały wydane.Mając na względzie powyższe okoliczności należało uchylić zaskarżony wyrok nakazowy i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie do ponownego rozpoznania, dlatego też Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [ał]