Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 595/22 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court's consent judgment for drug driving due to procedural and substantive errors in evaluating the plea.

Numero d'incarto II KK 595/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the first-instance judgment regarding the defendant's conviction for driving under the influence of THC and revoked the consent judgment. The lower court accepted a plea of guilty without properly verifying the material facts or legal qualification of the offense, violating procedural rules. The court held that a court must conduct a substantive review of a plea offer to ensure the legal characterization and sentencing are correct before accepting it.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 387 § 1, 3 k.p.k.; Art. 7, 410 k.p.k.; A court must perform a substantive review of a plea of guilty to verify the accuracy of the legal characterization and sentencing, and must reject or return the plea if material facts or legal qualifications are flawed.

Parole chiave

Generato dall'IA
plea of guilty substantive review driving under influence THC possession procedural error consensual judgment sentencing review contravvenzione alla legge federale sugli stupefacenti

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 387 § 1 k.p.k.
wniosek w trybie art. 387 § 1 k.p.k. uznał go za winnego popełnienia:- czynu z art.
Art. 387 § 3 k.p.k.
wniosek w trybie art. 387 § 1 k.p.k.
Art. 7 k.p.k.
w związku z art. 7 k.p.k. i art.
Art. 410 k.p.k.
oraz art. 410 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu w całości przez Sąd orzekający wadliwego wniosku oskarżonego A.K.
Art. 39 pkt. 3 k.k.
W tych okolicznościach nie ma potrzeby odnoszenia się w sposób pogłębiony do podnoszonego w kasacji, jako dodatkowego, zarzutu naruszenia art. 39 pkt.
art. 387 § 1 k.p.k
wniosek w trybie art. 387 § 1 k.p.k.
art. 7 k.p.k
w związku z art. 7 k.p.k.
art. 366 § 1 k.p.k
art. 410 k.p.k
oraz art. 410 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu w całości przez Sąd orzekający wadliwego wniosku oskarżonego A.K.
art. 42 § 3 k.k
i w konsekwencji powodowało obowiązek ukształtowania rodzaju i wymiaru kary w oparciu o ten przepis oraz orzeczenia środków karnych w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w kształcie określonym w art. 42 § 3 k.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z dnia 10 marca 2016 r., sygn. IV KK 41/16
wyrok SN z dnia 10 marca 2016 r., sygn. IV KK 41/16).
wyrok SN z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II KK 220/18
wyrok SN z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II KK 220/18).
IV KK 41/16
Supreme Court quashes drunk driving sentence due to prior ban expiration and lack of evidence.
II KK 220/18
Supreme Court quashes sentence for sexual assault where defense plea violated statutory sentencing limits.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 595/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)‎SSN Eugeniusz Wildowicz‎SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)Protokolant Agnieszka Niewiadomska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,‎w sprawie A.K.‎skazanego z art. 178a § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 24 maja 2023 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść‎od wyroku Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie‎z dnia 30 grudnia 2021 r., sygn. akt IV K 768/21, uchyla zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięć dotyczących skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu Lublin - Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 30 grudnia 2021 r., sygn. akt IV K 768/21, Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, akceptując złożony przez oskarżonego A.K. wniosek w trybie art. 387 § 1 k.p.k. uznał go za winnego popełnienia:- czynu z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej: upn), polegającego na tym, że w dniu 2 czerwca 2021 r. w L., przy ul. […], wbrew przepisom ustawy, posiadał środki odurzające w postaci ziela konopi innych niż włókniste o masie 1,59 gram, za który skazał oskarżonego na karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie, oraz - czynu z art. 178a § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 2 czerwca 2021 r. w L., przy ul. […], prowadził w ruchu lądowym, po drodze publicznej pojazd mechaniczny marki V. o nr. rej. […], będąc pod wpływem środka odurzającego o działaniu psychoaktywnym, tj. delta-9-tetrahydrokannabinolu (THC) i za ten czyn skazał oskarżonego na karę roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie.

Sąd połączył wymierzone oskarżonemu A.K. jednostkowe kary ograniczenia wolności i wymierzył karę łączną 2 lat ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w rozmiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym. Jednocześnie, na poczet kary łącznej, zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, orzekł przepadek i nakazał zniszczenie przedmiotu w postaci substancji odurzającej. Sąd orzekł także wobec A.K. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, na poczet którego zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy oraz orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 8.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Postanowieniem z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt V Ka 145/22, Sąd Okręgowy w Lublinie, pozostawił bez rozpoznania apelację wniesioną przez prokuratora jako niedopuszczalną z mocy ustawy. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2022 roku, sygn. akt Zaż 11/22 (V Ka 145/22).Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 30 grudnia 2021 r., sygn. akt IV K 768/21, wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść A.K. i zarzucając mu:

„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k. w związku z art. 7 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu w całości przez Sąd orzekający wadliwego wniosku oskarżonego A.K. o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu za zarzucany występek z art. 178a § 1 k.k. określonej kary i środków karnych bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, w następstwie nieuprawnionego przyjęcia, że okoliczności tego przestępstwa oraz wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, w sytuacji zaniechania przez Sąd meriti przeprowadzenia prawidłowej, zgodnej z regułami określonymi w art. 7 k.p.k. w związku z art. 410 k.p.k., oceny całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym przede wszystkim danych o karalności oskarżonego, z których wynikało, że w odniesieniu do A.K. nie doszło w dacie popełnienia zarzucanego mu występku z art. 178a § 1 k.k. oraz w dacie wyrokowania, do zatarcia skazania tego oskarżonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z dnia 3 czerwca 2013 roku w sprawie o sygn. akt XI K 736/12/P za czyn z art. 178a § 4 k.k., co implikowało konieczność zmiany zaproponowanego przez prokuratora w akcie oskarżenia opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej, na czyn z art. 178a § 4 k.k. i w konsekwencji powodowało obowiązek ukształtowania rodzaju i wymiaru kary w oparciu o ten przepis oraz orzeczenia środków karnych w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w kształcie określonym w art. 42 § 3 k.k. oraz orzeczenia świadczenia pieniężnego w wysokości wynikającej z treści art. 43a § 2 in fine k.k., a także dodatkowo na wydaniu przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wyroku skazującego niezgodnie ze złożonym wnioskiem w zakresie rozstrzygnięcia o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 39 pkt 3 k.k., poprzez orzeczenie zamiast zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów na okres 3 lat, zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, a więc środka odmiennego rodzajowo i zakresowo od wnioskowanego przez oskarżonego.”Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Jak wynika jednoznacznie z treści kasacji Prokuratora Generalnego, a wbrew zawartemu w jej części wstępnej wskazaniu, w istocie skierowana ona została przeciwko jednemu tylko z dwóch rozstrzygnięć zawartych w wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie, a dotyczącemu skazania za występek z art. 178a § 1 k.k. Nie objęto nią zaś rozstrzygnięcia tego Sądu dotyczącego skazania za występek z art. 62 ust. 1 upn.

Przesądza o tym jednoznacznie treść postawionych w kasacji zarzutów oraz ich uzasadnienie. Tak więc, zgodnie z art. 518 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 427 § 2 k.p.k. postawione w kasacji zarzuty odczytane zostały jako odnoszące się do zaskarżonego wyroku w części dotyczącej odpowiedzialności karnej A.K. za występek z art. 178a § 1 k.k. Kasacja okazała się zasadna, prowadząc do konieczności uchylenia wyroku w zakresie rozstrzygnięć dotyczących skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i przekazania sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu Lublin-Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Powyższe wynika z ustalenia, że Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie, rozpoznając złożony przez skazanego i jego obrońcę na rozprawie w dniu 30 grudnia 2021 r. wniosek o dobrowolne poddanie się karze w trybie art. 387 § 1 k.p.k. oraz uwzględniając go w całości, dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w zarzucie kasacji przepisów.Jak wynika z akt sprawy Sąd pominął w analizie wniosku złożonego przez obrońcę i oskarżonego okoliczności wskazujące na jego wadliwość - w części odnoszącej się do drugiego z zarzuconych A.K. czynów.

Sąd nie dostrzegł bowiem tego, że w aktach sprawy – na kartach 49-50 – znajduje się wypis z Krajowego Rejestru Karnego, z którego wynika, że oskarżony był już prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 4 k.k., a skazanie to nie uległo zatarciu w chwili popełnienia czynu ani w chwili orzekania. Okoliczności te winny być zaś uwzględnione przy ocenie opisu zarzuconego oskarżonemu czynu, jak również jego kwalifikacji prawnej, a w konsekwencji także mieć wpływ na wymiar proponowanej i wymierzonej kary.A.K. był uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt XI K 736/12/P, za czyn z art. 178a § 4 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby wynoszący 4 lata.

Orzeczono wobec niego wówczas również środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Zgodnie z art. 76 § 1 k.k. zatarcie tego skazania nastąpić miało sześć miesięcy po upływie okresu próby, tj. w dniu 11 grudnia 2017 r. Jednak do skutku tego nie doszło ze względu na fakt, że w tym czasie A.K. był również skazany wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt V K 1015/10, za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i in. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 3 lata.

Wykonanie tej ostatniej zawieszonej pierwotnie kary (w sprawie V K 1015/10) zarządzono jednak postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia z dnia 27 lutego 2015 r., a następnie postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r. Sąd Okręgowy w Lublinie udzielił skazanemu zgody na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Lublinie warunkowo zwolnił skazanego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności w sprawie V K 1015/10, wyznaczając mu okres próby do 12 czerwca 2019 r. Skoro zaś zgodnie z art. 76 § 1b k.k. możliwe było jedynie równoczesne zatarcie wszystkich skazań, to niewątpliwie nie mogło do niego dojść w dniu 11 grudnia 2017 r. w zakresie przestępstwa z art. 178 § 4a k.k. W zaistniałym układzie faktycznym i prawnym w chwili orzekania Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie A.K. był więc prawomocnie skazany za czyn z art. 178a § 4 k.k. Niewątpliwie więc obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o dobrowolne poddanie się karze było uwzględnienie tych okoliczności, a w szczególności po stwierdzeniu braku podstaw do przyjęcia wniosku w treści zawierającej niepełny opis zarzuconego oskarżonemu czynu, jak również wadliwą jego kwalifikację prawną oraz proponowaną karę, postąpienie zgodnie z dyspozycją art. 387 § 3 k.p.k., tj. wezwanie wnioskodawców do korekty wniosku, ew. stwierdzenie braku podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o dobrowolne poddanie się karze i rozpoznanie sprawy.

Przypomnieć w tym kontekście należy, że akceptacja złożonego przez oskarżonego wniosku o wydanie wyroku w trybie konsensualnym jest uprawnieniem sądu. Jednak w każdym przypadku podstawowym warunkiem uprawniającym Sąd do orzekania w tym trybie jest wnikliwa weryfikacja podstaw do jego wydania. Oznacza ona konieczność analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dla stwierdzenia, czy okoliczności zarzuconego przestępstwa oraz jego wina nie budzą wątpliwości, oraz czy cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości.

Analiza ta obejmuje także z pewnością ocenę tego, czy doszło do realizacji wszystkich znamion zarzuconego czynu, a w konsekwencji do prawidłowego wskazania jego kwalifikacji prawnej, rodzaju i stopnia zawinienia, skutku przestępnego działania, rozmiaru wyrządzonej szkody, które mają wpływ na kształt i rozmiar odpowiedzialności karnej oskarżonego (zob. wyrok SN z dnia 10 marca 2016 r., sygn. IV KK 41/16). Jak wskazuje się w utrwalonym już orzecznictwie Sądu Najwyższego „wniosek o dobrowolne poddanie się karze może zostać uwzględniony przez sąd nie tylko wtedy, gdy jest on poprawny pod względem procesowym, ale również niezbędne jest przeprowadzenie kontroli z punktu widzenia prawa materialnego, a więc czy zaproponowana kwalifikacja prawna czynu jest prawidłowa, przy przyjęciu określonych ustaleń faktycznych oraz czy kara, jej rodzaj i wymiar są zgodne z przepisami prawa materialnego.

W razie powstania jakichkolwiek wątpliwości we wskazanym zakresie, sąd zobowiązany jest przede wszystkim do ich wyjaśnienia i wskazania potrzeby zmiany takiego wniosku” (zob. wyrok SN z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II KK 220/18). Nie budzi zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia wskazanych w kasacji przepisów art. 387 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 7 i art. 410 k.p.k., a naruszenie to miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach nie ma potrzeby odnoszenia się w sposób pogłębiony do podnoszonego w kasacji, jako dodatkowego, zarzutu naruszenia art. 39 pkt. 3 k.k. Jakkolwiek bowiem uchybienie to także miało miejsce, to jednak w wyniku uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania go w tym zakresie do ponownego rozpoznania powtórnej wnikliwej ocenie podlegać będzie także wniosek w części dotyczącej środków karnych.Obowiązkiem Sądu I instancji rozpoznającego ponownie sprawę będzie rozpoznanie wniosku obrońcy i oskarżonego w granicach prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, jego ew. modyfikacja i ponowna ocena w zgodzie z przepisami art. 387 § 1-5 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.