Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 57/23 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge due to 20-year personal ties with prosecutor, not just professional contacts.

Numero d'incarto II KK 57/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted a request to exclude Judge Małgorzata Bednarek from a case involving a former prosecutor. While professional contacts between the judge and the prosecutor were deemed insufficient to raise impartiality doubts, the court found that a 20-year history of both professional and personal relationships created an external perception of bias. Consequently, the judge was excluded to uphold the constitutional standard of judicial independence and avoid potential state liability.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 6 ust. 1 KCHiP: Professional contacts between a judge and a former prosecutor do not require exclusion, but long-standing personal relationships may justify exclusion to preserve external impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial impartiality judge recusal professional contacts personal relationships external perception constitutional independence state liability difetto di legittimazione del ministero pubblico

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
II KK 57/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
do Sekretariatu Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek SSN Małgorzaty Bednarek o wyłączenie jej od rozpoznania wymienionej sprawy na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 6 ust. 1 KCHiP
1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.
art. 41 § 1 k.p.k
II KK 57/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
do Sekretariatu Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek SSN Małgorzaty Bednarek o wyłączenie jej od rozpoznania wymienionej sprawy na podstawie art. 42 § 1 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z 7.07.1972 r., I KR 12/72
postanowienie SN z 7.07.1972 r., I KR 12/72, OSNPG 1972/11, poz.
wyrok SN z 11.04.1980 r., IV KR 55/80
wyrok SN z 25 lutego 2015 r., III KK 351/14
postanowienie SN z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21
wyrok ETPC z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce
wyrok ETPC z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
III KK 351/14
Supreme Court quashes lower court acquittal due to failure to examine witness testimony on defamation claims.
V KK 182/22
Supreme Court excludes judge from case due to personal friendship with prosecutor raising impartiality doubts.
V KK 356/22
Supreme Court dismisses prosecutor's cassation appeal and declares criminal proceedings terminated due to lack of prosecution grounds.
II KK 44/21
Supreme Court excludes a judge from a cassation case due to flaws in their appointment procedure violating impartiality standards.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 57/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie P. S. skazanego z art. 178a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2023 r., wniosku sędzi Sądu Najwyższego Małgorzaty Bednarek o wyłączenie jej od udziału w sprawie o sygn. II KK 57/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć SSN Małgorzatę Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. II KK 57/23.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego P. S.. Kasacja ta została podpisana z upoważnienia Prokuratora Generalnego przez jego zastępcę R. H.. Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 17 lutego 2023 r. sprawa ta, której nadano sygnaturę II KK 57/23, został przydzielona do referatu SSN Małgorzacie Bednarek. W dniu 20 lutego 2023 r. do Sekretariatu Wydziału II Izby Karnej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek SSN Małgorzaty Bednarek o wyłączenie jej od rozpoznania wymienionej sprawy na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.

Uzasadniając ten wniosek Sędzia stwierdziła, że kasację w tej sprawie złożył prokurator R. H., z którym pracowała w Prokuraturze Okręgowej, Prokuraturze Apelacyjnej w […] oraz w Prokuraturze Krajowej. Dodała, że ich znajomość trwa blisko 20 lat i utrzymywała z prokuratorem R. H. nie tylko kontakty służbowe, ale również towarzyskie. Wskazała nadto, że byli oni razem członkami założycielami Niezależnego Stowarzyszenia Prokuratorów „[…]”. W oceni sędzi te okoliczności mogą wpływać na powstanie uzasadnionej wątpliwości co do jej bezstronności nie tylko u stron postępowania, ale także u postronnego obserwatora.

Wprawdzie w jej ocenie byłaby w stanie rozpoznać tą sprawę w sposób obiektywny, ale jej relacje z autorem kasacji mogą poddawać w wątpliwość jej bezstronność w oczach opinii publicznej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy stało się konieczne, ale nie tylko z powodów przez nią wskazanych we wniosku.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Przyjmuje się natomiast, że bezstronność należy rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu.Przede wszystkim należy podkreślić, że sam fakt zawodowych kontaktów łączących sędzię, składającą wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie, a będącą wcześniej prokuratorem, z Zastępcą Prokuratora Generalnego prokuratorem R.

H. nie może stanowić okoliczności mogącej skutkować powstaniem wątpliwości co do bezstronności sędziego od orzekania w sprawie oskarżonego P. S. w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. Stanowisko takie w odniesieniu do relacji służbowych wynikających z wykonywania przez sędziego jego obowiązków służbowych zajmował Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie (zob. m.in. postanowienie SN z 7.07.1972 r., I KR 12/72, OSNPG 1972/11, poz. 179, s. 14; wyroki SN: z 11.04.1980 r., IV KR 55/80, OSNPG 1981/3, poz. 35, s. 10 oraz z 25 lutego 2015 r., III KK 351/14, Lex nr 1665591).

Wskazywał na to również Sąd Najwyższy w swoich postanowieniach dotyczących bezpośrednio sędzi Małgorzaty Bednarek (V KK 182/22 i V KK 356/22). Odmiennie natomiast należy oceniać długoletnie relacje sędzi z autorem kasacji, które wykraczają poza zwykłe kontakty służbowe i świadczą o ich bliskich relacjach towarzyskich i dlatego też okoliczność ta została wzięta pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o wyłączeniu Małgorzaty Bednarek od rozpoznania tej kasacji, gdyż w odbiorze zewnętrznym mogłoby powstać wrażenie, co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego na rozstrzygnięcie sprawy w określony sposób.Konieczne jest jednak zauważenie, że analizując sprawę w kontekście przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k.

Sąd Najwyższy ma obowiązek wyłączyć sędziego nie tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie wskazywane we wniosku, ale także wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie w konsekwencji prowadzić do znacznie poważniejszych uchybień, a więc do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa.

Nie bez znaczenia w sprawie ma bowiem okoliczność, że Małgorzata Bednarek, otrzymała nominację na urząd sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Wobec faktu, że szerokie uzasadnienie w tym zakresie zawarte jest w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2021 r. w sprawie II KO 30/21 nie ma potrzeby powtarzania wskazanej tam argumentacji, zwłaszcza iż została ona także przedstawiona w postanowieniach Sądu Najwyższego, m.in. z dnia 6 września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22.

Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wynika natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce).Mając powyższe na uwadze, należało wyłączyć SSN Małgorzatę Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn.

II KK 57/23. [SOP][ł.n]