Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 569/24 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from appeal due to nomination by compromised Judicial Council raising impartiality doubts.

Numero d'incarto II KK 569/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court granted the defense's request to exclude Judge M.S. from hearing the cassation appeal against the defendant's conviction. The defense argued that the judge's appointment by the Judicial Council, whose composition was later found invalid by the Court of Justice of the EU, compromised judicial impartiality. The court ruled that the risk of an irregular court composition justified the exclusion to preserve public confidence in the proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Whenever a Supreme Court judge is appointed by a Judicial Council whose composition violates constitutional requirements, the judge must be excluded from the case to ensure impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial impartiality Supreme Court judge Judicial Council composition exclusion of judge irregular court composition public confidence nomination procedure ritiro della domanda

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
akt II K 1227/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego SN M.S.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, mamy do czynienia z sądem pozbawionym przymiotu bezstronności i niezależności, co prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Constitution of the Republic of Poland
Act of 8 December 2017 on the Supreme Court
art. 200 § 1 k.k
II KK 569/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M.P.skazanego z art. 200 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2025 r., wniosku obrońcy o wyłączenie SSN M.S.
art. 41 § 1 k.p.k
akt II K 1227/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 41 k.p.k
Prezes SN kierujący pracami Izby Karnej odrzucił ów wniosek, uznając go za niespełniający wymogów ustawowych, jednocześnie przyjmując go jako wniosek o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 k.p.k.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, mamy do czynienia z sądem pozbawionym przymiotu bezstronności i niezależności, co prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 569/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M.P.skazanego z art. 200 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 listopada 2025 r., wniosku obrońcy o wyłączenie SSN M.S. od rozpoznania kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 15 lipca 2024 r., II Ka 48/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt II K 1227/21, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego SN M.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 569/24.

UZASADNIENIE

W dniu 20 grudnia 2024 r. do Sądu Najwyższym wpłynęła kasacja obrońcy skazanego M.P. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 15 lipca 2024 r., sygn. akt II Ka 48/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt II K 1227/21. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą II KK 569/24 i zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 9 stycznia 2025 r. przydzielona do referatu SSN M.S. (k. 58). Po otrzymaniu zawiadomienia o składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy, obrońca zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o zbadanie w trybie art. 29 § 5 i nast. ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym spełnienia przez SSN M.S. wymogów niezawisłości i bezstronności w niniejszej sprawie (k.70).

Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2025 r. Prezes SN kierujący pracami Izby Karnej odrzucił ów wniosek, uznając go za niespełniający wymogów ustawowych, jednocześnie przyjmując go jako wniosek o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 k.p.k. (k.80). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy jej rozpoznawaniu. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (zob. postanowienie SN z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21).

Sędzia SN M.S. został powołany przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Następnie, decyzją Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego został przeniesiony do orzekania w Izbie Karnej Sądu Najwyższego. Procedura powołania tego sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego przebiegała z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).

Nie bez znaczenia przy tym jest, że SSN M.S. pierwotnie został powołany na urząd sędziego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, a dopiero decyzją Pierwszego Prezesa SN został przeniesiony do Izby Karnej Sądu Najwyższego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swych wcześniejszych orzeczeniach wskazywał konsekwentnie, że Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie stanowi sądu w rozumieniu art. 267 TFUE (zob. np. wyrok TSUE z 21 grudnia 2023 r. w sprawie L.G. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, C-718/21; wyrok TSUE z 7 listopada 2024 r. w sprawie C.W.

S.A i in., przeciwko Prezesowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów, C-326/23). Analogiczne stanowisko w kontekście standardu prawa do sądu w ramach art. 6 ust. 1 EKPC wyrażał Europejski Trybunał Praw Człowieka (zob. np. wyrok ETPC z 8 listopada 2021 r. w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19). Samo powołanie sędziego M.S. na urząd sędziego Sądu Najwyższego przez Prezydenta RP było wadliwe także dlatego, że nastąpiło bez wymaganego Konstytucją RP wniosku KRS o przedstawieniu Prezydentowi jego kandydatury na urząd sędziego Sądu Najwyższego.

Postanowieniem NSA z 27 września 2018 r., II GW 28/18, zostało wstrzymane wykonanie uchwały KRS z dnia 28 sierpnia 2018 r., nr 331/2018, w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwadzieścia stanowisk sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, dotyczącej m.in. M.S., do czasu rozpoznania przez TSUE pytań prejudycjalnych, a ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 11 października 2021 r. stwierdził nieważność tej uchwały KRS.Niezależnie od podniesionych wyżej okoliczności odnoszących się indywidualnie do SSN M.S., należy podkreślić, że w świetle uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, ilekroć w orzekaniu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, mamy do czynienia z sądem pozbawionym przymiotu bezstronności i niezależności, co prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Wynika to z tego, że Krajowa Rada Sądownictwa w aktualnym składzie nie reprezentuje środowiska sędziowskiego, a zatem nie jest organem, o którym mowa w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22). W stosunku do sędziów Sądu Najwyższego ta wada nominacyjna ma szczególne znaczenie, co wynika z kluczowych kompetencji tego Sądu, mającego gwarantować niezakłócone, prawidłowe funkcjonowanie demokratycznego państwa prawnego oraz obiektywny standard niezależności, niezawisłości i bezstronności orzekania (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).

Skoro więc strona domaga się wyłączenia sędziego powołanego do Sądu Najwyższego na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w składzie i trybie przewidzianym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. od rozpoznania jej sprawy, trafnie dostrzegając – w kontekście swoich interesów procesowych - ryzyko związane z bardzo poważnie rysującą się możliwością uznania w przyszłości, że w jej sprawie wystąpiło uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, tj. nieprawidłowej obsady sądu - trzeba przychylić się do jej wniosku.

Z tych samych względów wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędziego SN M.S. od rozpoznania spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2023 r., I KK 240/22, z dnia 22 października 2024 r., I KK 388/23 i z dnia 9 października, II KK 360/23). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni wyrażone w tych orzeczeniach poglądy aprobuje i uznaje za własne. W tym stanie rzeczy, mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało uwzględnić wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.S. od udziału w niniejszej sprawie. [WB][r.g.] ‎