Supreme Court quashes alimentary neglect verdict due to failure to verify prior convictions affecting crime periods.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's mandatory verdict against the defendant for alimentary neglect. The prosecution argued the trial court erred by issuing a verdict without resolving doubts regarding the timing of the alleged offenses. The court found the lower court failed to cross-reference the defendant's prior convictions, which covered overlapping periods of the alleged neglect.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 500 § 1, 3 k.p.k.; Art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k.: A mandatory verdict is invalid if material evidence raises doubts about the time of the offense or the defendant's guilt, requiring a full trial instead.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KK 565/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Dariusz KalaSSN Małgorzata Wąsek-WiaderekProtokolant Katarzyna Gajewska w sprawie J. P., skazanego z art. 209 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 stycznia 2022 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w S. z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w S. z dnia 13 października 2020 r. (sygn. akt II K […]) J. P. został uznany winnym tego, że „w okresie od 16 stycznia 2018 roku do 14 maja 2020 roku z wyłączeniem okresu od 21 listopada 2018 roku do 20 maja 2019 roku w miejscowości Ż. w województwie […], uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w S. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 12 sierpnia 2009 roku polegającego na łożeniu na rzecz małoletniego P. P. reprezentowanego przez matkę M.
B. rat alimentacyjnych w kwocie po 300 złotych miesięcznie, o łącznej kwocie powstałych wskutek tego zaległości stanowiących równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych”, tj. czynu z art. 209 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin stosunku miesięcznym. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia 3 listopada 2020 r. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi „ rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wobec J.
P. wyroku w postępowaniu nakazowym, mimo iż okoliczności popełnienia opisanego w akcie oskarżenia czynu z art. 209 § 1 k.k. i wina oskarżonego, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, budziły wątpliwości w odniesieniu do czasu popełnienia przez oskarżonego czynu zabronionego, co w efekcie, z rażącym naruszeniem również art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k., doprowadziło do skazania J. P. za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od 16 stycznia 2018 r. do 14 maja 2020 r. z wyłączeniem okresu od 21 listopada 2018 r. do 20 maja 2019 r., podczas gdy za ten sam występek na szkodę tego samego małoletniego pokrzywdzonego, popełniony w okresach: od 16 stycznia 2018 r. do 21 listopada 2018 r. oraz od 21 maja 2019 r. do 22 lutego 2020 r., oskarżony został już prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt II K […], a nadto co najmniej od 6 maja 2020 r. był pozbawiony wolności i przebywał w jednostce penitencjarnej”.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Zgodzić się należy z Prokuratorem Generalnym, że możliwość wydania wyroku w trybie nakazowym istnieje w przypadku, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na stwierdzenie, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Oznacza to, że in concreto nie ma ich zarówno odnośnie do sprawstwa danego czynu, winy oskarżonego, wypełnienia wszystkich znamion tego czynu wymienionych w przepisach prawa karnego materialnego, przy uwzględnieniu wszystkich dowodów, na których oparto akt oskarżenia.
W przeciwnym wypadku konieczne jest rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej.W niniejszej sprawie doszło do wskazywanych przez Prokuratora Generalnego zaniechań związanych z prawidłową weryfikacją przede wszystkim uprzednich skazań J. P.. Jak wynika z akt sprawy zarówno dane o karalności oskarżonego, jak i zeznania matki pokrzywdzonego wskazywały, że należy zebrać dokładne dane związane z jego uprzednią karalnością. Jak wynika z akt sprawy Sądu Rejonowego w R. (sygn. akt I K […]), wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2020 r. (uprawomocnił się dnia 13 sierpnia 2020 r.) J.
P. został uznany winnym czynów niealimentacji w stosunku do małoletniego P. P. w okresach 16 stycznia do 21 listopada 2018 r. oraz od 21 maja 2019 r. do 22 lutego 2020 r. Zestawienie tych czasookresów z opisem czynu w sprawie niniejszej ujawnia, że w istocie doszło do uznania winnym w części za ten sam czyn dwukrotnie. W przypadku czynu niealimentacji, który polega na zaniechaniu wykonywana obowiązku łożenia na osobę uprawnioną, o kwestii tożsamości czynu i procesowych tego konsekwencjach decyduje okres owego zaniechania. Jednak jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 14 grudnia 2001 r., II KKN 37/01, LEX nr 51602.
„w przypadku przestępstw niealimentacji, które należą do kategorii tzw. przestępstw zbiorowych, o tożsamości czynów, z tego punktu widzenia, można mówić wyłącznie wówczas, gdy okresy uporczywego uchylania się od obowiązku świadczeń alimentacyjnych, ustalone w kolejno rozpoznawanych sprawach, pokrywają się ze sobą, lub gdy okres określony w sprawie następnej został w całości objęty skazaniem w sprawie rozpoznawanej poprzednio, prawomocnie już zakończonej. Rozumowanie takie wynika przede wszystkim z faktu, iż prawomocne skazanie sprawcy przestępstwa niealimentacji przez ściśle określony czas nie zwalnia go od odpowiedzialności karnej w razie uporczywego uchylania się od wykonania nałożonych nań świadczeń alimentacyjnych w dalszym okresie.
Jest to bowiem nowy czyn przestępny, którego granice czasowe powinny być dokładnie zakreślone w opisie przypisanego czynu w wyroku skazującym, zgodnie z brzmieniem art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.”Powyższe przesądziło o konieczności uchylenia wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż dopiero prawidłowa ocena czasokresu niealimentacji oskarżonego w powiązaniu z jego aktualna kartą karną (uprzednie prawomocne skazania z art. 209 k.k.) pozwoli adekwatnie rozważyć zakres ewentualnej odpowiedzialności karnej oskarżonego.