Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 479/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses judge disqualification request citing binding precedent on judicial appointment validity.

Numero d'incarto II KK 479/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The defense requested the disqualification of three Supreme Court judges based on concerns regarding their institutional impartiality and the validity of their appointments. The Court rejected this request, ruling that the judges' appointment procedures complied with the law and did not violate standards of independence. Consequently, the judges were not excluded from the cassation proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 i 4 k.p.k.; The court is bound by binding precedents establishing that a defect in judicial appointment does not automatically constitute a violation of independence standards if the appointment procedure was lawful.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial disqualification institutional impartiality binding precedent judicial independence appointment validity cassation proceedings legal binding force ricusazione di pubblici ministeri

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 41 § 1 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
Art. 42 § 4 k.p.k.
z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
Art. 54 ust. 1 Konstytucji RP
Art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art.
Art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej
47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej w zw.
Art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak też nawiązała do treści art.
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak też nawiązała do treści art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 41 § 1 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
BSA I-4110-1/2020
I KZP 2/22
Supreme Court rejects preclusion of judges based on appointment method, upholding judicial independence standards.
I KZ 29/21
Supreme Court corrects a clerical error in its own ruling by replacing 'Lowest' with 'Highest'.
Reczkowicz przeciwko Polsce
w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19); z dnia 8 listopada 2021 r.
Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce
w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce (skargi nr 49868/19 i 57511/19); z dnia 3 lutego 2022 r.
Advance Pharma przeciwko Polsce
w sprawie Advance Pharma przeciwko Polsce (skarga nr 1469/20); z dnia 6 lipca 2023 r.
Tuleya przeciwko Polsce
w sprawie Tuleya przeciwko Polsce (skargi nr 21181/19 i 51751/20), czy pilotażowego wyroku z dnia 23 listopada 2023 r.
Wałęsa przeciwko Polsce
w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce.
U 2/20
Constitutional Court rejects Supreme Court's claim that the Charter of Fundamental Rights is not a source of law in Poland.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 479/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie J. T. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego: I. Z., M. B. i R. W. od udziału w sprawie kasacyjnej J. T. o sygn. akt II KK 479/22.

UZASADNIENIE

Obrońca J. T. pismem datowanym 14 grudnia 2023 r. wniosła o wyłączenie od rozpoznania sprawy kasacyjnej wymienionego skazanego sędziów Sądu Najwyższego: I. Z., M. B. i R. W. „z uwagi na niespełnianie przez Nich wymogu instytucjonalnej bezstronności w rozumieniu wskazanym m.in. w pisemnych motywach uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 oraz uchwały Sądu Najwyższego (7) z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, która to okoliczność wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych Sędziów przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, a wynika z faktu Ich powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego (w tym SSN M.

B. i R. W. – pierwotnie do Izby Dyscyplinarnej nie będącej sądem) na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, która to wadliwość powołania – wg wskazanych wyżej uchwał Sądu Najwyższego, z których pierwsza uzyskała moc zasady prawnej i wiąże każdy skład tego Sądu (z przyczyn szeroko omówionych w uzasadnieniu drugiej z przywołanych wyżej uchwał oraz w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21) – prowadzi samodzielnie w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego, w tym Sędziów objętych niniejszym wnioskiem do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 KPP oraz art. 6 ust. 1 EKPCz.

Nadto, w odniesieniu do Sędziów M. B. i R. W., standard instytucjonalnej bezstronności podważony jest także opisanymi niżej okolicznościami objęcia przez Nich stanowiska sędziego Izby Karnej SN”. Jako podstawę prawną wniosku jego Autorka wskazała art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 54 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, jak też nawiązała do treści art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Już wcześniej obrońcy skazanego, składając wnioski o wyłączenie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego od udziału w sprawie J. T., dążyli do takiego ukształtowania sędziowskiego składu orzekającego, który zapewniałby standard oczekiwanej przez skazanego i jego obrońców instytucjonalnej bezstronności Sądu, o której mowa również w ostatnio złożonym wniosku. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek datowany 28 sierpnia 2023 r. (w znacznej części tożsamy w treści z wnioskiem obecnie rozpoznanym) i postanowieniem z dnia 26 września 2023 r., II KK 479/22 [KRI 258], wyłączył od udziału w sprawie trzech sędziów powołanych przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Nie ma powodów, by odmiennie ocenić wniosek z 14 grudnia 2023 r., zwłaszcza że w porównaniu do poprzedniego został on wzbogacony o szereg orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazujących na ujemne następstwa powoływania sędziów w Polsce, w szczególności sędziów Sądu Najwyższego, w oparciu o przepisy obowiązujące po 2017 r. Zatem podobnie jak w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2023 r. należy zaakcentować, że Sąd ten pozostaje związany mającej moc zasady prawnej uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, w której m.in. stwierdzono, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Argumenty, że wspomnianego związania nie uchyliło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, przedstawiono w szeregu orzeczeniach Sądu Najwyższego, przytoczonych we wspomnianym postanowieniu tego Sądu z dnia 26 września 2023 r.

Nie sposób też pominąć wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, m.in.: z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce (skarga nr 43447/19); z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce (skargi nr 49868/19 i 57511/19); z dnia 3 lutego 2022 r. w sprawie Advance Pharma przeciwko Polsce (skarga nr 1469/20); z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie Tuleya przeciwko Polsce (skargi nr 21181/19 i 51751/20), czy pilotażowego wyroku z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce. Stwierdzano w nich ujemne z punktu widzenia zapewnienia stronie procesu prawa do niezależnego sądu powołanego ustawą (art. 6 Konwencji Europejskiej) następstwa powoływania sędziów na urząd przy udziale ukształtowanej głownie przez polityków Krajowej Rady Sądownictwa.

W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2023 r. zwrócono też uwagę, że problem prawidłowej obsady sądu ulega nasileniu w przypadku udziału w składzie orzekającym sędziego przeniesionego do orzekania w Izbie Karnej SN, wcześniej orzekającego w zlikwidowanej Izbie Dyscyplinarnej. Formalnie pozostawała ona w strukturach Sądu Najwyższego, jednak jej odrębność, w tym gdy chodzi o obsadę kadrową, była tak wyraźnie zaznaczona, że pojawiły się racjonalne głosy wskazujące, iż przejawiała cechy sądu wyjątkowego, podważające jej status sądu w rozumieniu konstytucyjnym (zob. np.

W. Wróbel, Izba Dyscyplinarna jako sąd wyjątkowy w rozumieniu art. 175 ust. 2 Konstytucji RP, Palestra 2019, nr 1-2, s. 17-22). Nie bez przyczyny ustawodawca uznał za konieczne znieść wspomnianą Izbę po niedługim czasie jej funkcjonowania. W przypadku sędziów, których dotyczy rozpatrywany wniosek, zagadnienie dotyczy większości składu orzekającego, bowiem sędziowie M.B. i R.W., aspirując do Sądu Najwyższego, wzięli udział w konkursie ukierunkowanym na obsadzenie Izbie Dyscyplinarnej, następnie w tej Izbie orzekali, a po jej zniesieniu zostali przeniesieni do Izby Karnej SN.

Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.[J.J.]