Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 42/10 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed cassation; contradiction between verdict and reasoning does not violate execution under Art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.

Numero d'incarto II KK 42/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the prosecutor against a suspended sentence decision. The prosecutor argued that the lower court's reasoning declared the defendant innocent of the crime for which the sentence was upheld, creating a contradiction. The court ruled that this discrepancy exists only between the verdict's reasoning and its operative part, not within the verdict's text itself, and therefore does not prevent execution under Article 439 § 1 point 7 of the Code of Criminal Procedure. Consequently, the appeal was rejected as it did not meet the specific statutory requirements for overturning the judgment.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.; Sprzeczność między treścią wyroku a jego uzasadnieniem nie stanowi uchybienia uniemożliwiającego wykonanie orzeczenia, lecz wymaga innego środka zaskarżenia w razie rażącej obraz prawa.

Parole chiave

Generato dall'IA
contradiction between verdict and reasoning execution of criminal sentence cassation appeal dismissal suspended sentence enforcement material law violation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.
438 pkt 1 lub 2 k.p.k., ale nie z uchybieniem, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.
Art. 13 § 1 k.k.w.
tej pierwszej sytuacji, stosownie do art. 13 § 1 k.k.w. możliwe jest wystąpienie
Art. 523 § 1 k.p.k.
oparciu o art. 523 § 1 i § 4 pkt 1 k.p.k., wywiódł na korzyść skazanej Prokurator Okręgowy w W.
Art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.
oparciu o art. 523 § 1 i § 4 pkt 1 k.p.k., wywiódł na korzyść skazanej Prokurator Okręgowy w W.
Art. 536 k.p.k.
Przepis art. 536 k.p.k. przesądza przy tym, że w postępowaniu kasacyjnym istnieje związanie Sądu Najwyższego także zakresem zarzutów, a
art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k
438 pkt 1 lub 2 k.p.k., ale nie z uchybieniem, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.
art. 13 § 1 k.k
tej pierwszej sytuacji, stosownie do art. 13 § 1 k.k.w.
art. 286 § 1 k.k
Sąd Najwyższy w sprawie Magdaleny S., skazanej z art. 286 § 1 k.k., po
art. 298 § 1 k.k
k.k., uznał zaś za winną pierwszego z nich, czyli czynu z art. 298 § 1 k.k., z
art. 272 k.k
przestępstwo z art. 272 k.k.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 WRZEŚNIA 2010 R.

II KK 42/10

Sprzeczność w treści orzeczenia, uniemożliwiająca jego wykonanie (art.

439 § 1 pkt 7 k.p.k.) to, gdy chodzi o wyrok, sprzeczność między poszczególnymi jego rozstrzygnięciami i to nie każda, lecz jedynie taka, która powoduje,

że niemożliwe staje się wykonanie wyroku. Przepis ten nie obejmuje zatem

ani sytuacji, gdy sprzeczność w treści wyroku utrudnia jedynie, ale nie uniemożliwia jego wykonania, ani sprzeczności zachodzącej między samym wyrokiem, a więc jego treścią (dyspozytywną częścią), a jego uzasadnieniem,

jako że uzasadnienie to nie stanowi integralnego elementu treści wyroku. W

tej pierwszej sytuacji, stosownie do art. 13 § 1 k.k.w. możliwe jest wystąpienie

do sądu, który wydał orzeczenie, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do jego wykonania, a w drugiej mamy do czynienia z rażącą obrazą prawa materialnego

lub procesowego, która miała istotny wpływ na treść wyroku w rozumieniu art.

523 § 1 w zw. z art. 438 pkt 1 lub 2 k.p.k., ale nie z uchybieniem, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.

Przewodniczący: sędzia SN W. Płóciennik.

Sędziowie SN: J. Dołhy, T. Grzegorczyk (sprawozdawca).

Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Engelking.

Sąd Najwyższy w sprawie Magdaleny S., skazanej z art. 286 § 1 k.k., po

rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 15 września 2010 r., kasacji,

wniesionej przez prokuratora na korzyść skazanej od wyroku Sądu Okręgo-

wego w W. z dnia 25 września 2009 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego z dnia 31 stycznia 2008 r.,

o d d a l i ł k a s a c j ę (...).

UZASADNIENIE

Magdalena S. odpowiadała w wieloosobowym procesie, będąc oskarżoną o to, że: a) w dniu 29 lipca 2002 r. w O., działając wspólnie i w porozumieniu w Rafałem P. i Dariuszem Z., w celu uzyskania odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia, spowodowała zdarzenie w postaci pozorowanej kolizji drogowej samochodu marki Mercedes z samochodem marki Renault Megane, będącej podstawą do wypłaty odszkodowania, tj. przestępstwo z art.

298 § 1 k.k. i b) w dniu 29 lipca 2002 r. w O., działając wspólnie i w porozumieniu z Dariuszem Z., po upozorowanej kolizji samochodu marki Mercedes z

samochodem marki Renault Megane, wyłudziła poświadczenie nieprawdy w

mandacie karnym, poprzez podstępne wprowadzenie w błąd interweniującego

funkcjonariusza Policji, co do przyczyn i okoliczności wypadku, tj. przestępstwo z art. 272 k.k. oraz c) w okresie od dnia 29 lipca 2002 r. do dnia 28

sierpnia 2002 r. w O. i W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,

wspólnie i w porozumieniu z Rafałem P. i Dariuszem Z., poprzez wprowadzenie w błąd, co do okoliczności i przyczyn kolizji drogowej samochodu marki

Mercedes z samochodem marki Renault Megane w dniu 29 lipca 2002 r. doprowadziła Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kocie 11 972 zł wypłaconych w dniu

28 sierpnia Dariuszowi Z. z tytułu ubezpieczenia OC samochodu marki Re-

nault Megane oraz Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. do niekorzystnego

rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 11 488 zł wypłaconych

w dniu 21 sierpnia 2002 r. Magdalenie K. z tytułu ubezpieczenia AC samochodu marki Renault Megane, tj. przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008 r. Sąd Rejonowy w W. uniewinnił

oskarżoną od popełnienia drugiego z czynów, tzn. przestępstwa z art. 272

k.k., uznał zaś za winną pierwszego z nich, czyli czynu z art. 298 § 1 k.k., z

tym że wyeliminował z jego opisu współdziałanie oskarżonej z Dariuszem Z.,

skazując ją za to przestępstwo na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności

oraz trzeciego, a więc czynu z art. 286 § 1 k.k., orzekając zań karę 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę 100 stawek dziennych po 10 zł każda i wymierzając jako karę łączną pozbawienia wolności karę 2 lat z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat. Nadto orzeczono wobec

oskarżonej na podstawie art. 46 § 1 k.k. – solidarnie z Rafałem P. i Dariuszem

Z. – z racji skazania za czyn z art. 286 § 1 k.k. obowiązek naprawienia szkody

na rzecz Państwowego Zakładu Ubezpieczeń S.A. na kwotę 23 460 zł i obciążono ją kosztami procesu wynikającymi z faktu skazania.

Po rozpoznaniu apelacji, z jakimi wystąpili w tym procesie obrońcy

oskarżonych, w tym obrońca Magdaleny S., Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z

dnia 25 września 2009 r. zmienił wobec niej zaskarżony wyrok w tej sposób,

że uniewinnił ją od popełnienia pierwszego z czynów, tj. przestępstwa z art.

298 § 1 k.k., uznając – z przywołaniem art. 5 § 2 k.p.k. – że nie wykazano, by

oskarżona miała świadomość udziału w pozorowanej kolizji, uchylając także

wobec niej całkowicie rozstrzygnięcie z pkt 16 wyroku sądu meriti o obowiązku naprawienia szkody PZU, jak i z pkt 21 o obciążeniu jej kosztami procesu,

przyjmując, że obciążają one Skarb Państwa, a poza tym utrzymał w mocy

wyrok Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd odwoław-

czy jednak wskazał, że: „Skoro nie zdołano wykazać, by oskarżona miała

świadomość udziału w pozorowanej kolizji, nie sposób przypisać jej udział w

oszustwie ma szkodę ubezpieczyciela. Konkluzją tych rozważań był wymóg

uniewinnienia oskarżonej nie tylko od czynu przypisanego jej w pkt 11.I i

uchylenia rozstrzygnięć w pkt 16 i 21 kontrolowanego wyroku (…), ale i uniewinnienia Magdaleny S. od czynu przypisanego jej w pkt 11.III (…), a co za

tym idzie uchylenia też dotyczących jej rozstrzygnięć zawartych w punktach

13 (dotyczącym kary łącznej) i 14 (jej warunkowego zawieszenia) oraz wyeliminowania jej współudziału z opisu czynu przypisanego Rafałowi P. w pkt

1.XXVII”, a następnie, że: „Wobec braku wskazanych rozstrzygnięć sądu odwoławczego zasadne wydaje się wniesienie przez uprawniony podmiot na korzyść Magdaleny S. nadzwyczajnego środka odwoławczego, o którym mowa

w art. 521 k.p.k.(…)”. Wskazano też, że uprawnienia takiego z uwagi na warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności nie ma obrońca

skazanej. Po wydaniu tego orzeczenia obrońca wystąpił o sprostowanie

oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku, przez dodanie w nim, że uniewinnienie

dotyczy także czynu z pkt 11.III (z art. 286 k.k. – SN), ale wniosek ten nie został uwzględniony, ze wskazaniem, iż nie chodzi tu o oczywistą omyłkę pisarską.

Natomiast kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego, w

oparciu o art. 523 § 1 i § 4 pkt 1 k.p.k., wywiódł na korzyść skazanej Prokurator Okręgowy w W. podnosząc zarzut obrazy z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci sprzeczności w treści orzeczenia uniemożliwiającej jego wykonanie, polegającej „na nieodniesieniu się w komparycji wyroku co do winy oskarżonej w

zakresie czynu z pkt 11.III przy jednoczesnym uchyleniu dotyczących jej rozstrzygnięć zawartych w pkt 16 (…) i 21 (…) oraz stwierdzenia jej niewinności

w zakresie tego czynu w uzasadnieniu wyroku”, wnosząc o uchylenie wyroku

Sądu Okręgowego i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym. Prokurator Prokuratury Generalnej na rozprawie

kasacyjnej popierał tę skargę.

Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył.

Z uwagi na to, że skarga dotyczy wyroku, w którym prawomocnie orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jedynie skuteczną, gdy chodzi o kasację strony, a stroną jest też prokurator jako oskarżyciel publiczny, może być tylko skarga wykazująca zaistnienie

uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.k.). Skarżący

w tej sprawie wskazał na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci

sprzeczności w treści orzeczenia uniemożliwiającej jego wykonanie. Wszystkie określone w art. 439 § 1 k.p.k. tzw. bezwzględne przyczyny uchylenia

orzeczenia z uwagi na swój wyjątkowy charakter muszą być traktowane ściśle, nie można tu zatem sięgać po wykładnię rozszerzającą ich rozumienie. W

przywołanym w kasacji art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., za określone tam uchybienie

uznaje się jedynie sprzeczność w treści orzeczenia uniemożliwiającą jego wykonanie. Musi to być zatem, gdy chodzi o wyrok, sprzeczność między poszczególnymi jego rozstrzygnięciami i to nie każda, lecz tylko taka, która powoduje, że niemożliwe staje się jego wykonanie. Przepis ten nie obejmuje zatem ani sytuacji, gdy sprzeczność w treści wyroku utrudnia jedynie, ale nie

uniemożliwia jego wykonania, ani sprzeczności zachodzącej między samym

wyrokiem, a więc jego treścią (dyspozytywną częścią), a jego uzasadnieniem,

jako że uzasadnienie to nie stanowi integralnego elementu treści wyroku. W

tej pierwszej sytuacji, stosownie do art. 13 § 1 k.k.w. możliwe jest wystąpienie

do sądu, który wydał orzeczenie, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do jego wykonania, a w drugiej mamy do czynienia z rażącą obraza prawa materialnego

lub procesowego, która miała istotny wpływ na treść wyroku w rozumieniu art.

523 § 1 w zw. z art. 438 pkt 1 lub 2 k.p.k., ale nie z uchybieniem, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Na takie właśnie rozumienie powodu uchylenia

orzeczenia określonego w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. wskazuje się także w doktrynie (zob. np. J. Grajewski, L. Paprzycki, S. Steinborn: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. II, Warszawa 2010, s. 39; W. Grzeszczyk: Kodeks

postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 457; T. Grzegorczyk:

Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 946; S. Zabłocki [w:] R. Stefański, S. Zabłocki [red.]: Kodeks postępowania karnego.

Komentarz, t. II, Warszawa 2004, s. 172 i przywołane tam judykaty).

Autor kasacji powołując się na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.

wskazuje, że polega ono na tym, iż w komparycji wyroku nie odniesiono się

do winy oskarżonej co do drugiego z przypisanych jej przez sąd meriti czynów, tj. oszustwa z art. 286 § 1 k.k., mimo uchylenia rozstrzygnięcia o solidarnej, z dwoma współoskarżonymi, odpowiedzialności za naprawienie szkody przyjętej w trybie art. 46 § 1 k.k., a wyrządzonej tym czynem oraz o kosztach procesu dotąd ją obciążających i przejęcie ich w całości na Skarb Państwa i stwierdzenia w uzasadnieniu wyroku jej niewinności także odnośnie do

tego przestępstwa.

Analizując ten zarzut i wskazane na jego poparcie uchybienia trzeba

stwierdzić, że nie można przyjąć, iżby Sąd odwoławczy nie wypowiedział się

w wyroku odnośnie do winy oskarżonej co do powyższego przestępstwa, skoro wyraźnie utrzymał w tym zakresie w mocy wyrok skazujący sądu pierwszej

instancji. Gdy zaś chodzi o uchylenie wobec oskarżonej rozstrzygnięcia o solidarnej z dwoma innymi współoskarżonymi odpowiedzialności za naprawienie

szkody ubezpieczycielowi, jako związanego z przestępstwem z art. 286 § 1

k.k., odnośnie do którego utrzymano w mocy skazanie jej, to powoduje ono

wprawdzie wewnętrzny dysonans w wyroku, gdyż uwalnia ją od tego obo-

wiązku przy pozostawieniu w mocy skazania za ten czyn, ale bynajmniej nie

uniemożliwia wykonania wyroku w zakresie obowiązku naprawienia szkody,

gdyż nadal solidarnie ciąży on na dwu współsprawcach tegoż przestępstwa.

Sama zaś wewnętrzna sprzeczność wyroku, jeżeli nie uniemożliwia jego wykonania, nie jest uchybieniem o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Nie

można zaś mówić o tym uchybieniu z racji uchylenia zaskarżonym wyrokiem

obciążenia oskarżonej wszelkimi kosztami procesu i przejęcia ich na Skarb

Państwa, gdyż po pierwsze nie zawsze obciążenie takie musi wystąpić, a po

wtóre rozstrzygnięcie to także nie uniemożliwia wykonania wyroku. Po prostu

oskarżona nie musi pokrywać żadnych kosztów procesu, nie ma tu zatem

czego wykonywać.

Istnieje natomiast niewątpliwie, nie wskazana już w kasacji, wewnętrzna

sprzeczność tego wyroku, między rozstrzygnięciem o uniewinnieniu oskarżonej od popełnienia przestępstwa z art. 298 § 1 k.k. i utrzymaniem w mocy rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności, obejmującej także karę za

ten czyn. Kara łączna funkcjonuje tu bowiem mimo tego, że skazanie oskarżonej obejmuje już tylko jedno przestępstwo. Jednak i ta sprzeczność nie

uniemożliwia wykonania orzeczenia, ponieważ kara łączna jest taka sama, jak

jednostkowa kara pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.,

co do którego wyrok sądu meriti utrzymano w mocy, gdyż łączną karę pozbawienia wolności ukształtowano w pierwszej instancji tak, że pochłonęła ona

taką karę za czyn, od którego następnie sąd odwoławczy uniewinnił oskarżoną. Co więcej, to wykonanie kary łącznej warunkowo zawieszono oskarżonej i

zawieszenie to nadal funkcjonuje.

W konsekwencji, nie zachodzi w tej sprawie naruszenie prawa na jakie

powołał się skarżący, zatem kasacja ta nie może być uznana za zasadną.

Ma jednak rację skarżący, gdy zaznacza, że w uzasadnieniu wyroku

Sąd odwoławczy wyraźnie stwierdził, że oskarżona jest niewinna także odnośnie do przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., co do którego utrzymał on wszak w

mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. Taka sprzeczność, niewątpliwa w tej

sprawie, co trzeba podkreślić – wskazująca wyraźnie na utrzymanie w mocy

skazania osoby, co do której w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego

jednocześnie wykazano, iż jest niewinna, a więc oznaczająca zaistnienie rażącej obrazy prawa materialnego – nie oznacza jednak uchybienia, o jakim

mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Jest to bowiem kwestia sprzeczności między

treścią orzeczenia i jego uzasadnieniem, a nie sprzeczność w treści samego

orzeczenia, jak tego wymaga wskazany przepis. W sprawie tej nie zachodzą

przy tym inne uchybienia z art. 439 k.p.k., a ponieważ zaskarżonym jest wyrok z warunkowym zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności, to –

zgodnie z art. 523 § 4 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.k. – tylko wykazanie zaistnienia

naruszenia z art. 439 k.p.k. dałoby Sądowi Najwyższemu możliwość jego

uchylenia. Przepis art. 536 k.p.k. przesądza przy tym, że w postępowaniu kasacyjnym istnieje związanie Sądu Najwyższego także zakresem zarzutów, a

wyjście poza nie jest możliwe tylko w wypadkach określonych w art. 439 oraz

art. 435 i 455 k.k., a te w sprawie tej nie zachodzą. Nie ma tu natomiast zastosowania art. 440 k.p.k., pozwalający na orzekanie poza tymi granicami

także w razie rażącej niesprawiedliwości orzeczenia, wchodzący w grę w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji nie jest też możliwe uchylenie zaskarżonego wyroku poza granicami zarzutów kasacyjnych.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy zmuszony był oddalić niniejszą kasację.

W tym miejscu należy jednak podnieść, że – jak wcześniej wskazano –

już Sąd odwoławczy w uzasadnieniu swego wyroku wyraźnie akcentował po-

trzebę wywiedzenia w tej sprawie nadzwyczajnego środka zaskarżenia w trybie art. 521 k.p.k., a więc przez jeden z podmiotów specjalnych, a nie przez

strony, właśnie z uwagi na charakter zaistniałej tu obrazy prawa, nie mieszczącej się w art. 439 k.p.k. I tak też w sprawie tej być powinno. Możliwość ta,

z uwagi na wchodzący w grę kierunek skargi, pozostaje nadal w pełni aktualna. Kwestia ta jest zaś o tyle ważka, że jak wynika z akt sprawy podjęto już w

niej, wobec oskarżonej, wykonanie orzeczonej za przepisany jej czyn z art.

286 § 1 k.k. – obok zawieszonej nadal kary pozbawienia wolności – kary

grzywny. Na ten problem Sąd Najwyższy zwrócił już uwagę prokuratorowi

Prokuratury Generalnej, na rozprawie kasacyjnej po ogłoszeniu tego orzeczenia.