Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 4/22 Generato dall'IA

Supreme Court excludes judge from appeal case due to prior ruling on same client's temporary arrest. Judge and client both request removal. Court finds impartiality doubts exist.

Numero d'incarto II KK 4/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court excluded Judge Jarosław Matras from the appeal case regarding compensation for wrongful temporary arrest. The client, J.K., and the judge himself requested the judge's removal, citing his prior participation in a 2001 decision concerning the client's temporary arrest. The court ruled that a judge who previously decided on a client's temporary arrest cannot impartially adjudicate a subsequent compensation claim against that same decision.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 k.p.k.: A judge who previously ruled on the application of temporary arrest against a party must be excluded from a subsequent civil compensation claim regarding that arrest due to inherent lack of impartiality.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial impartiality temporary arrest compensation claim judge exclusion conflict of interest civil appeal procedural fairness riscossione di pene pecuniarie

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 41 § 1 k.p.k.
akt IV Ko 579/15 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw.
art. 42 § 1 k.p.k.
z art. 42 § 1 k.p.k., zażądano wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego SN Jarosława Matrasa.
art. 41 § 1 k.p.k
akt IV Ko 579/15 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
art. 42 § 1 k.p.k
z art. 42 § 1 k.p.k., zażądano wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego SN Jarosława Matrasa.
art. 552 § 1 k.p.k
Wskazany sędzia miał na etapie postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie, której dotyczy wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie (art. 552 § 1 k.p.k.), wypowiadać się dwukrotnie co do zażaleń na postanowienia w przedmiocie stosowania wobec J.K.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z 10 marca 1979 r., II KZ 25/79
postanowienie SN z 10 marca 1979 r., II KZ 25/79.
uchwała SN z 6 kwietnia 1989 r., WZP 1/89
wyrok SN z 21 kwietnia 2011 r., V KK 386/10
wyrok SN z 4 czerwca 2013 r., II KK 7/13
II KZ 25/79
postanowienie SN z 10 marca 1979 r., II KZ 25/79.
V KK 386/10
Supreme Court quashes criminal compensation verdict due to judges' failure to request recusal under Art. 41 § 1 CPC.
II KK 7/13
Supreme Court quashes appeal judgment due to judge's failure to recuse himself from prior detention case.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 4/22 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie J. K. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 października 2024 r. żądania sędziego oraz wniosku wnioskodawcy i jego pełnomocnika o wyłączenie od udziału w sprawie w związku z kasacją pełnomocnika wnioskodawcy w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 330/19 zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt IV Ko 579/15 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Matrasa od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 4/22.

UZASADNIENIE

Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji pełnomocnika J.K. od wskazanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, którym częściowo zmieniono wyrok Sądu I instancji, podwyższając kwotę zasądzonego na rzecz wnioskodawcy odszkodowania z 136.342 zł do kwoty 187.723 zł oraz obniżając kwotę należnego mu zadośćuczynienia z 2.000.000 zł do kwoty 1.000.000 zł z tytułu zastosowania wobec niego niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności w sprawie Sądu Okręgowego w Lublinie o sygn. akt IV K 6/08.W tej sprawie został wyznaczony termin rozprawy kasacyjnej na 1 sierpnia 2024 r., w składzie:

SSN Małgorzata Gierszon, SSN Jerzy Grubba i SSN Jarosław Matras. W dniu 31 lipca 2024 r. (k. 268, akta SN) wpłynął wniosek J. K., podpisany także przez jego pełnomocnika adw. K.P., w którym powołując się na przesłanki z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., zażądano wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego SN Jarosława Matrasa. Wskazany sędzia miał na etapie postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie, której dotyczy wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie (art. 552 § 1 k.p.k.), wypowiadać się dwukrotnie co do zażaleń na postanowienia w przedmiocie stosowania wobec J.K.

środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Ta zaś okoliczność, zdaniem wnioskodawcy i jego pełnomocnika, rzutuje na ocenę bezstronności tego sędziego. Jak wynika z treści sporządzonego protokołu, na rozprawie 1 sierpnia 2024 r. sędzia Jarosław Matras oświadczył, iż żąda wyłączenia go od rozpoznania sprawy o sygn. II K 4/24, z uwagi na okoliczności wskazane we wniosku przez wnioskodawcę. Zarządzeniem przewodniczącego II Wydziału Karnego Izby Karnej z 1 sierpnia 2024 r., wniosek i żądanie wymienionego sędziego zostały zarejestrowane pod wspólnym numerem KRI 546.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Żądanie sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Matrasa, ale także wniosek J.K. i jego pełnomocnika, są zasadne. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że okolicznością uzasadniającą istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie jest fakt, iż jeden z członków składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II KK 4/22, mającego orzekać w przedmiocie kasacji pełnomocnika wnioskodawcy, rozstrzygał wcześniej (postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 29 marca 2001 r, sygn. akt V Kz 526/01) sprawę w przedmiocie zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Lublinie z 12 marca 2001 r. co do dalszego stosowania tymczasowego aresztowania wobec J.K., w której to sprawie następnie wnioskodawca został uniewinniony i z tego tytułu domaga się odszkodowania i zadośćuczynienia.

W orzecznictwie słusznie podnosi się, że pomiędzy wnioskodawcą, który wystąpił o odszkodowanie, a sędzią biorącym udział w jakimkolwiek stadium postępowania karnego w podejmowaniu postanowień co do zastosowania, przedłużenia lub utrzymania w mocy tymczasowego aresztowania wobec tego wnioskodawcy istnieje relacja tego rodzaju, że może wywołać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.). Wniosek o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie z reguły zawiera w sobie ujemną ocenę sędziowskich decyzji zawartych w postanowieniach dotyczących tymczasowego aresztowania.

Taka ocena nie może być z samej istoty obojętna dla sędziego przy rozstrzyganiu wniosku o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie, gdyż zawsze łączy się z koniecznością dokonania osądu zasadności poprzedniej decyzji, na mocy której wnioskodawca był pozbawiony wolności w warunkach tymczasowego aresztowania. Dotyczy to również sytuacji, kiedy ocena postępowania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności dokonywana jest przez pryzmat wniesionej w sprawie kasacji. Stąd też, sędzia biorący udział w podejmowaniu decyzji w kwestii tymczasowego aresztowania, podlega wyłączeniu na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. od udziału w rozstrzyganiu wniosku o odszkodowanie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie, niezależnie od fazy postępowania w przedmiocie tego wniosku, a także w postępowaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia rozstrzygającego co do wniosku (por. np. postanowienie SN z 10 marca 1979 r., II KZ 25/79. uchwałę (7) SN z 6 kwietnia 1989 r., WZP 1/89, czy wyroki SN z 21 kwietnia 2011 r., V KK 386/10; 4 czerwca 2013 r., II KK 7/13).W tym stanie rzeczy usunięcie tych wątpliwości co do bezstronności sędziego SN Jarosława Matrasa w niniejszej sprawie może nastąpić jedynie poprzez jego wyłączenie, m.in. na skutek jego żądania (art. 42 § 1 k.p.k.), do którego złożenia słusznie w niniejszej sprawie doszło.

Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [ms]‎