Supreme Court quashes first-instance judgment for double jeopardy violation and remands case for retrial.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the first-instance judgment and remanded the case for a retrial due to a violation of the principle of ne bis in idem. The lower court convicted the defendant for non-payment of alimony during a period that partially overlapped with a previously finalized conviction against the same victim. The Court found that the prosecutor failed to inform the court of the prior judgment, leading to a flawed determination of the crime's temporal scope.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k.; the court must quash a judgment if the prosecutor fails to disclose a prior final conviction for the same victim and overlapping period, violating the principle of ne bis in idem.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KK 333/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)SSN Włodzimierz WróbelSSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)Protokolant Anna Janczak w sprawie D. K.skazanego z art. 209 § 1 i 1a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2020 r. kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w M.z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 535 § 5 k.p.k uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę D.K. do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M..
UZASADNIENIED. K. został oskarżony o to, że w okresie od 8 lutego 2016 r. do 12 lutego 2017 r. i w okresie od 10 marca 2017 r. do 28 grudnia 2017 r. w miejscowości L., gm. L., woj. (…), uchylał się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniego syna J. K. w kwocie po 550 zł miesięcznie, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt III RC (…), a łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, czym naraził go na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o czyn z art. 209 § 1a k.k. W dniu 26 lutego 2018 r.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. wystąpił do Sądu Rejonowego w M., w trybie art. 335 § 1 k.p.k., o skazanie D. K. bez przeprowadzenia rozprawy i orzeczenie uzgodnionych z nim kar. Wyrokiem z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w M. uwzględnił wniosek prokuratora i uznał oskarżonego D. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, przyjmując, że wypełnia on dyspozycję art. 209 § 1 i 1a k.k., za co wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie.
Nadto, Sąd I instancji zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 zł tytułem opłaty od orzeczonej kary i kwotę 70 zł tytułem zwrotu wydatków.Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 5 kwietnia 2018 r.Kasację od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny, który zaskarżył powyższy wyrok w całości, na korzyść skazanego D. K., formułując zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego procesowego - art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k., polegającego na uwzględnieniu przez sąd wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy pomimo, że okoliczności popełnienia przez oskarżonego czynu budziły wątpliwości i zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących uprzedniej karalności D.
K. , w wyniku czego doszło do wadliwego określenia granic czasowych przypisanego mu czynu z art. 209 § 1 k.k., co doprowadziło do skazania go za uchylanie się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniego syna J. K. w okresie od dnia 8 lutego 2016 r. do dnia 12 lutego 2017 r. i w okresie od dnia 10 marca 2017 r. do dnia 28 grudnia 2017 r., pomimo że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II K (…) został on skazany za taki sam czyn popełniony na szkodę tego samego pokrzywdzonego w okresie od dnia 10 lutego 2016 r. do dnia 8 lutego 2017 r.Podnosząc powyższe, Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co skutkuje jej uwzględnieniem na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje bowiem jednoznacznie, że Sąd Rejonowy w M. wydając w dniu 28 marca 2018 r., sygn. akt II K (…), wyrok skazujący D. K. za przestępstwo z art. 209 § 1 i 1a k.k. popełnione w związku z uchylaniem się od ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniego syna J. K. w okresie od dnia 8 lutego 2016 r. do dnia 12 lutego 2017 r. i w okresie od dnia 10 marca 2017 r. do dnia 28 grudnia 2017 r. dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w kasacji przepisów procedury karnej, które to uchybienia implikują konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd meriti uwzględniając wniosek prokuratora, złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k., nie zbadał należycie okoliczności przedmiotowej sprawy i podążając wiernie za treścią zarzutu wskazaną w tym wniosku, przypisał oskarżonemu popełnienie przestępstwa z art. 209 § 1 i § 1a k.k. w kształcie tożsamym jaki wskazano we wniosku prokuratora. Tym samym skazał D. K. za czyn popełniony w okresie od dnia 8 lutego 2016 r. do dnia 12 lutego 2017 r. i w okresie od dnia 10 marca 2017 r. do dnia 28 grudnia 2017 r., nie dostrzegając, że w dniu poprzedzającym wydanie wyroku w tej sprawie, tj. w dniu 27 marca 2018 r. w sprawie toczącej się również przed Sądem Rejonowym w M. o sygn. akt II K (…) zapadł wyrok skazujący D.
K. za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. popełnione na szkodę tego samego pokrzywdzonego w okresie od dnia 10 lutego 2016 r. do 8 lutego 2017 r. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 4 kwietnia 2018 r. W efekcie powyższego w obrocie prawnym funkcjonują aktualnie dwa odrębne wyroki skazujące D. K. za przestępstwo popełnione przez niego na szkodę małoletniego syna J. K. w okresie od 10 lutego 2016 r. do 8 lutego 2017 r., co jest sprzeczne z obowiązującą zasadą ne bin in idem, a tym samym niedopuszczalne.Zwrócić należy uwagę, że w dacie wydania przez Sąd Rejonowy w M. zaskarżonego kasacją wyroku w sprawie II (…), wyrok Sądu Rejonowego w M. o sygn. akt II K (…) nie był jeszcze prawomocny (zapadł dnia poprzedzającego, tj. 27 marca 2018 r.).
W układzie okoliczności niniejszej sprawy nie doszło zatem do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.Jednocześnie, nie ulega wątpliwości, że Sąd Rejonowy w M., procedując w sprawie winien dokonać kontroli wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. pod względem jego prawidłowości formalnej i merytorycznej, a zauważywszy przesłanki uniemożlwiające jego uwzględnienie, winien, zgodnie z treścią art. 343 § 7 k.p.k., zwrócić sprawę prokuratorowi. Niewątpliwie to na prokuratorze działającym jako oskarżyciel publiczny ciążył obowiązek dbałości o rzetelność i wiarygodność ustaleń objętych aktem oskarżenia, w tym w szczególności, by nie kierować do sądu dwóch tożsamych, a zatem wykluczających się oskarżeń.
Chociaż w realiach niniejszej sprawy trudno wykazać zaniedbanie Sądu Rejonowego w M. w zakresie pozyskania wiedzy na temat wcześniejszego skazania D. K. za zarzucane mu przestępstwo to nie ulega wątpliwości, że obiektywnie rzecz biorąc przy orzekaniu w sprawie o sygn. II (…) doszło do naruszenia prawa. Skutkiem braku informacji o wcześniejszym o jeden dzień skazaniu D. K. za przestępstwo niealimentacji popełnione w okresie częściowo pokrywającym się z okresem będącym przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. II K (…) było wydanie wadliwego wyroku, obejmującego częściowo okres, za który oskarżony został już uprzednio skazany.Powyższe uchybienie miało więc istotny wpływ na treść orzeczenia, a to sprawiło, że niezbędne okazało się jego uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygając ponownie sprawę Sąd meriti będzie zobowiązany do wzięcia pod uwagę powyższych uwag, a w szczególności uwzględni treść wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt II K (…).Z powodów wskazanych powyżej, należało orzec jak w sentencji.