Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 332/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal claiming unfair trial regarding 'February Act' compensation for wrongful imprisonment. Appeal rejected as obviously groundless.

Numero d'incarto II KK 332/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal as obviously groundless, ordering the appellants to bear the associated court costs. The appellants argued that the appellate court improperly controlled the first-instance judgment and failed to recognize the invalidity of the 1953 conviction under the February Act. The court ruled that the appellate court correctly applied the law by noting the conviction was never legally invalidated, meaning no compensation or attorney fees were due.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego; Art. 1 ust. 3 ustawy lutowej; Compensation for wrongful imprisonment requires a prior legal finding of invalidity of the original conviction, which was absent in this case.

Parole chiave

Generato dall'IA
February Act compensation wrongful imprisonment invalidity of conviction attorney fees reimbursement appellate court control obviously groundless appeal state liability ritiro della querela penale

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 7 k.p.k.
rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w związku z art.
Art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (dalej: ustawa lutowa) oraz art.
Art. 1 ust. 3 ustawy lutowej
o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (dalej: ustawa lutowa) oraz art. 1 ust. 3 ustawy lutowej, a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych, Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r., sygn.
Art. 433 k.p.k.
Należy jednak podkreślić, że nie może być mowy o naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k.
Art. 535 § 3 k.p.k.
II KK 332/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2023 r.
Art. 636 § 1 k.p.k.
akt WA 7/15).O kosztach orzeczono na podstawie odpowiednio stosowanego art. 636 § 1 k.p.k.Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
art. 535 § 3 k.p.k
II KK 332/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
art. 7 k.p.k
rażące naruszenie art. 7 k.p.k.
art. 410 k.p.k
z art. 410 k.p.k., obrazę prawa materialnego, tj.
art. 433 k.p.k
Należy jednak podkreślić, że nie może być mowy o naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
uchwała SN z dnia 20 listopada 1991 r., sygn. akt I KZP 30/91
uchwała SN z dnia 20 listopada 1991 r., sygn. akt I KZP 30/91; wyrok SN z dnia 13 lipca 2015 r., sygn.
wyrok SN z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt WA 7/15
akt I KZP 30/91; wyrok SN z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt WA 7/15).O kosztach orzeczono na podstawie odpowiednio stosowanego art.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 332/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2023 r. w sprawie z wniosku Z.K., J.K., R.K., J.Z. o odszkodowanie i zadośćuczynienie, kasacji wniesionych przez pełnomocnika wnioskodawców, od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 7/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie, z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt IV Ko 40/21 postanowił 1. oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne;

2. obciążyć wnioskodawców kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w częściach na nich przypadających.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt IV Ko 40/21, oddalił wniosek Z.K., J.K., R.K. i J.Z. o zadośćuczynienie i odszkodowanie za krzywdę i szkodę doznaną przez E.K. w związku z pozbawieniem go wolności w okresie od dnia […] do dnia […] wskutek wykonania wyroku b. Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 23 lipca 1953 r., sygn. akt Sr 306/53 (pkt I wyroku).Tym samym wyrokiem Sąd I instancji zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Z.K., J.K., R.K. i J.Z. kwoty po 336 zł tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika (pkt II wyroku), stwierdzając, że w pozostałym zakresie koszty postępowania ponosi Skarb Państwa (pkt III wyroku).Po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika wnioskodawców, w której zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., obrazę prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (dalej: ustawa lutowa) oraz art. 1 ust. 3 ustawy lutowej, a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych, Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 7/23, zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II (pkt I wyroku), w pozostałym zakresie wyrok utrzymując w mocy (pkt II wyroku).Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniosła pełnomocnik wnioskodawców, zaskarżając go w całości, zarzucając:„1. rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w związku z art. 433 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, polegające na dokonaniu przez Sąd odwoławczy nieprawidłowej kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji, poprzez niedostrzeżenie uchybień Sądu I instancji, i błędne przyjęcie, iż brak jest podstaw do dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania w sprawie (błędne uznanie, że: czyny, w związku z którymi E.K. został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 23.07.1953 r., sygn.

Sr 306/53, miały charakter działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, jednak po częściowym uchyleniu i zmianie na mocy wyroku Sądu Najwyższego w Warszawie z dnia 14.05.1959 r., sygn. K 525/59, należy je już oceniać wyłącznie jako przestępstwa pospolite, i Sądy obu instancji stoją na stanowisku, iż są w tym zakresie związane oceną dokonaną przez Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. w sprawie sygn. IV Ko 465/21, gdzie odmówiono unieważnienia wydanych wobec E.K.: postanowienia Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie z dnia 22.09.1953 r., sygn.

S 1547/53, oraz wyroku Sądu Najwyższego w Warszawie z dnia 14.05.1959 r., sygn. V K 525/59, tj. z uwagi na nieistnienie głównej przesłanki do orzeczenia odszkodowania - unieważnienia wyroku za czyn związany z działalnością niepodległościową, podczas gdy ww. było bezpośrednim skutkiem prowadzonej przez pokrzywdzonego działalności niepodległościowej w tym zakresie), co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania wszystkich zarzutów stawianych orzeczeniu Sądu I instancji i braku zasądzenia kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania, w sytuacji gdy skarżący prawidłowo wykazali, iż rozumowanie Sądu I instancji odnośnie nieprawidłowej oceny ww. zakresu było błędne,2. rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w związku z art. 433 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, polegające na dokonaniu przez Sąd odwoławczy nieprawidłowej kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji, poprzez niedostrzeżenie uchybień Sądu I instancji, i błędne przyjęcie, iż brak jest podstaw do dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania w sprawie (błędne przyjęcie, iż brak jest danych dotyczących uznania wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 23.07.1953 r., sygn.

Sr 306/53, za wiążącą do rozstrzygnięcia podstawę wymienioną w przepisach ustawy lutowej) - co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania wszystkich zarzutów stawianych orzeczeniu Sądu I instancji i braku zasądzenia kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania, w sytuacji gdy skarżący prawidłowo wykazali, iż rozumowanie Sądu I instancji odnośnie nieprawidłowej oceny ww. zakresu było błędne,3. rażące naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, które miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez niedostrzeżenie uchybień Sądu I instancji, dotyczących przyczyn oddalenia wniosku o zadośćuczynienie i odszkodowanie i brakiem zasądzenia przez Sąd odwoławczy kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania, pomimo wykazania podstaw do ich zasądzenia, w sytuacji gdy całokształt okoliczności sprawy przemawia za zasądzeniem na rzecz skarżących przedmiotowej kwoty zadośćuczynienia i odszkodowania,- w zakresie kosztów:4. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 13 ustawy lutowej (w zw. z art. 554 § 4 k.p.k.) poprzez obciążenie wnioskodawców kosztami postępowania, pomimo iż przepis ten wyraźnie wskazuje, iż koszty postępowania w sprawach objętych ustawą, w tym z tytułu ustanowienia pełnomocnika, ponosi Skarb Państwa i nie ma w tym przypadku znaczenia, jaki był wynik postępowania,5. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ustawy lutowej, poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu dyspozycji tego unormowania i błędnym obciążeniem kosztami z tytułu ustanowienia pełnomocnika w sprawie wnioskodawców Z.K., J.K., R.K. i J.Z., podczas gdy koszty postępowania w sprawach objętych ustawą, w tym z tytułu ustanowienia pełnomocnika, ponosi Skarb Państwa,6. z ostrożności - rażące naruszenie art. 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu dyspozycji tego unormowania i błędnym braku zasądzenia na rzecz skarżących opłaty z tytułu zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika”.Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania,2. zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I i III i zasądzenie na rzecz skarżących kwoty tytułem zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie.W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Lublinie wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja podlegała oddaleniu jako oczywiście bezzasadna na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Zarzuty oznaczone w kasacji jako 1., 2. i 3., należało uznać za bezzasadne w stopniu oczywistym.

Każdy z nich dotyczył w istocie tego, że zdaniem skarżącego Sąd odwoławczy przeprowadził niewłaściwą kontrolę instancyjną zarzutów apelacyjnych dotyczących charakteru czynów E.K. oraz przesłanek zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie ustawy lutowej. Należy jednak podkreślić, że nie może być mowy o naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k. w sprawie, skoro Sąd odwoławczy w wyroku odniósł się bardzo szeroko do zarzutów naruszenia art. 7 k.p.k. oraz art. 8 ustawy lutowej (s. 7-10 uzasadnienia). Nie sposób również przyjąć, że doszło do obrazy art. 8 ustawy lutowej przez Sąd odwoławczy, bowiem utrzymał on w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji.Jednocześnie wypada podkreślić, że podstawą odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy lutowej jest stwierdzenie nieważności orzeczenia, w którym przypisano by czyn związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

W niniejszej sprawie przesłanka ta nie zachodziła. Trafnie uznał Sąd odwoławczy, że jedyną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie jest postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II AKz 311/22, utrzymujące w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 7 marca 2021 r., sygn. akt IV Ko 465/21. W tym kontekście ocena przesłanek odszkodowania i zadośćuczynienia z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej mogła być dokonana jedynie z uwzględnieniem ww. orzeczeń. Zasadnie również uznano, że postanowienie Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV Ko 253/20, nie mogło być brane pod uwagę w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie, skoro stwierdzało nieważność orzeczenia, które następnie zostało zmienione.Bezzasadne okazały się również zarzuty 4., 5. i 6. kasacji, w których skarżący zarzucał brak zastosowania w sprawie art. 13 ustawy lutowej oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Sąd odwoławczy prawidłowo uznał, że wnioskodawcom nie przysługiwał zwrot kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Pojęcie „kosztów postępowania w sprawach objętych ustawą, w tym z tytułu ustanowienia pełnomocnika” należy rozumieć wąsko. Aktualność zachowuje stwierdzenie, że wyłącznie uznanie zasadności roszczenia osoby represjonowanej za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wywołuje materialnoprawne skutki w zakresie kosztów, konsekwencją których jest obowiązek zwrotu przez Skarb Państwa wydatków z tytułu ustanowienia pełnomocnika z wyboru.

Innymi słowy, Skarb Państwa nie ma obowiązku zwrotu tych kosztów wobec osoby, co do której wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia nie uwzględniono (zob. uchwała SN z dnia 20 listopada 1991 r., sygn. akt I KZP 30/91; wyrok SN z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt WA 7/15).O kosztach orzeczono na podstawie odpowiednio stosowanego art. 636 § 1 k.p.k.Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie. [MD][ms]