Supreme Court dismisses appeal claiming judge appointment by flawed KRS violated fair trial rights.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal as obviously unfounded, rejecting the claim that a judge appointed by the Krajowa Rada Sądownictwa violated the right to an impartial tribunal. The defense argued the appointment process was flawed, but the court found no evidence of bias or improper influence. Relying on established precedent and the lack of specific facts demonstrating a lack of independence, the court ruled the trial was properly conducted.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; The mere fact that a judge was appointed by the Krajowa Rada Sądownictwa pursuant to the 2017 amendment does not constitute a violation of the right to an independent and impartial tribunal absent specific evidence of bias or improper influence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
II KK 275/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie I.M., skazanego za czyn z art. 586 k.s.h., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2025 r., w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 lipca 2024 r., X Ka 548/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r., XIV K 795/23, p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego I.M. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 14 marca 2024 r., XIV K 795/23, I.M. został uznany za winnego czynu z art. 586 k.s.h., za który wymierzono mu grzywnę 200 stawek dziennych po 150 zł każda. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacją obrońcy I.M., Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2024 r., X Ka 548/24, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżył go w całości i zarzucił „obrazę art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę Sądu II instancji, w składzie którego brała udział osoba – X.Y.
– powołana na urząd sędziego w Sądzie Okręgowym w Warszawie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018.3), której wadliwość procesu powoływania skutkuje naruszeniem prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi.W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, dlatego też należało ją oddalić na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Kasacja zawierała tylko jeden zarzut, wskazujący na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na orzekanie przez Sąd Okręgowy w Warszawie z udziałem SSO X.Y., tj. sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd Najwyższy jest związany uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Wykładnia prawa zawarta w tej uchwale jest nadal obowiązująca i w myśl art. 87 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako zasadą prawną. Sąd Najwyższy konsekwentnie staje na trafnym stanowisku, że nic w tym względzie nie zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; por. także m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., II KK 489/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22).
W uchwale połączonych Izb Sąd Najwyższy orzekł, że: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie, iż sąd powszechny z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Pogląd zawarty w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego został następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Z tego orzeczenia wynika, iż „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust. 1.Jak już wskazano, brak jest automatyzmu zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w przypadku orzekania przez sąd z udziałem sędziego sądu powszechnego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie przepisów ustawy nowelizującej.
Nienależyta obsada sądu może wystąpić wyłącznie wówczas, jeżeli wadliwość procesu powołania sędziego prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Dlatego w orzecznictwie Sądu Najwyższego zaczęto przeprowadzać tzw. testy niezależności i bezstronności, oceniające zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w odniesieniu do okoliczności dotyczących konkretnego sędziego oraz realiów danej sprawy.Mając na względzie treść zarzutu i uzasadnienia kasacji, a także kryteria brane dotychczas pod uwagę przy ocenie zaistnienia w sprawie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nie można stwierdzić, że sąd z udziałem SSO X.Y. był nienależycie obsadzony.
Uzasadniając zarzut kasacyjny obrońca nie wskazał takich konkretnych okoliczności, które mogłyby prowadzić do negatywnego wyniku testu niezależności i bezstronności, ograniczając się do – niewystarczającego w świetle przywołanych stanowisk orzeczniczych – faktu powołania SSO X.Y. do pełnienia urzędu sędziego na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej. Także Sąd Najwyższy z urzędu nie jest w posiadaniu informacji, które wskazywałyby na zasadność zarzutu nienależytej obsady sądu. Lektura uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia […] 2023 r. (nr […]/2023) prowadzi do wniosku, że rekomendacja udzielona przez KRS dla kandydatury Pani X.Y. była wynikiem m.in. dobrej oceny wystawionej przez sędziego wizytatora i pozytywnej opinii Kolegium Sądu Okręgowego (6 głosów „za”, 1 „wstrzymujący się”, 0 „przeciw”).
Analiza treści ww. uchwały nie daje podstaw do stwierdzenia, że droga zawodowa SSO X.Y. miała nienaturalny przebieg, warunkowany związkami z ówczesną władzą wykonawczą, która przeprowadzała dewastujące dla niezawisłości sędziowskiej „reformy” wymiaru sprawiedliwości. Ponadto, Sąd Najwyższy nie dotarł do dostępnych w domenach publicznych informacji sugerujących ścisłe powiązania SSO X.Y. z ówczesną władzą wykonawczą. Sędzia nie podpisywała list poparcia dla kandydatów do wadliwie ukształtowanej KRS, nie pełniła funkcji prezesa czy wiceprezesa sądu, jak również funkcji związanych z postępowaniami dyscyplinarnymi sędziów.Nie można pominąć, że Sąd Najwyższy w innej sprawie orzekał już czy sąd z udziałem SSO X.Y. był należycie obsadzony z powodu jej wadliwego powołania na urząd Sędziego Sądu Okręgowego i nie stwierdził zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2025 r., II KS 56/24).
Sąd Najwyższy aprobuje stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu i – uwzględniając okoliczności wskazane powyżej – nie dostrzega potrzeby, aby od niego odstępować w tej sprawie.Jednocześnie Sąd Najwyższy dostrzega, że sędzia X.Y. była delegowana do Ministerstwa Sprawiedliwości. Należy podzielić w tym względzie stanowisko Sądu Najwyższego ze sprawy II KS 56/24, że w ramach delegowania sędzia X.Y. zajmowała się problematyką co do której posiadała stosowne przygotowanie i kwalifikacje. Sąd Najwyższy w tej sprawie trafnie ocenił, że samego faktu delegowania nie można poczytywać za niepożądany element związku z przedstawicielami władzy wykonawczej, przesądzający o braku bezstronności i niezależności sędziego.
Mając na uwadze powyższą argumentację, w ocenie Sądu Najwyższego w tej sprawie nie zaistniało uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a zarzut kasacji należało ocenić jako oczywiście bezzasadny.Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia.[WB][a.ł]