Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 263/21 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal court ruling dismissing threats charges due to procedural error regarding withdrawal of prosecution requests.

Numero d'incarto II KK 263/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appeal court's decision to dismiss charges for criminal threats, finding a procedural error in how the court treated the victims' requests. The lower court incorrectly assumed the victims' statements constituted a valid withdrawal of prosecution requests after the trial period had expired. The Supreme Court ruled that these statements were merely evidence of reconciliation and did not legally withdraw the prosecution, thereby removing the statutory ground for dismissing the case.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.; Art. 401 § 2 k.p.k.; Art. 12 § 3 k.p.k.: A statement by a victim during a trial adjournment does not constitute a valid withdrawal of a prosecution request if the adjournment was merely a pause in the proceedings rather than a formal postponement, and the withdrawal occurred after the statutory deadline for such requests had passed.

Parole chiave

Generato dall'IA
withdrawal of prosecution criminal threats procedural error trial adjournment statutory deadline reconciliation evidence dismissal of charges precedenti penali rilevanti

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.
W rzeczywistości w sprawie nie wystąpiła więc negatywna przesłanka procesowa w postaci braku wymaganego wniosku o ściganie (art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.) – mylnie utożsamiana przez Sąd ad quem z przesłanką z art.
Art. 401 § 2 k.p.k.
Przemawia za tym dodatkowo to, iż wymienione terminy dzieli 39 dni, co się mieści w granicach temporalnych przerwy, określonych w art. 401 § 2 k.p.k.
Art. 12 § 3 k.p.k.
Natomiast nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iżby w zaistniałym w sprawie układzie procesowym pokrzywdzeni mogli, z uwagi na zmianę treści przepisu art. 12 § 3 k.p.k., cofnąć za zgodą sądu wnioski o ściganie oskarżonego.
Art. 91 § 1 k.k.
Rozważy przy tym możliwość przyjęcia konstrukcji ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. Nie straci też z pola widzenia i tego, że wobec zaskarżenia wyroku Sądu I instancji wyłącznie na korzyść działa bezpośredni zakaz reformationis in peius z art.
Art. 434 § 1 k.p.k.
Nie straci też z pola widzenia i tego, że wobec zaskarżenia wyroku Sądu I instancji wyłącznie na korzyść działa bezpośredni zakaz reformationis in peius z art. 434 § 1 k.p.k.
art. 535 § 5 k.p.k
akt II KK 263/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)‎SSN Paweł WilińskiProtokolant Anna Janczak na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 190 § 1 k.k
co do czynów z art. 190 § 1 k.k.
art. 69 § 1 k.k
art. 4 § 1 k.k
Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k.
art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k
uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1b i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt II KK 263/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)‎SSN Paweł WilińskiProtokolant Anna Janczak na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie B. O. skazanego z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 czerwca 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w Ł. na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt V Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II K (…), uchyla rozstrzygnięcie z punktu I.2 zaskarżonego wyroku, tj. w części uchylającej orzeczenie Sądu Rejonowego w K. co do czynów z art. 190 § 1 k.k. i umarzającej postępowanie i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

B. O. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II K (…), za to, że:I.w dniu 2 sierpnia 2018 r. w Ż., wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał substancje psychotropowe w postaci 49,83 grama amfetaminy, tabletki "ekstazy" (MDMA) o masie 0,20 grama i środki odurzające w postaci 0,70 grama suszu konopi innych niż włókniste, przy czym stanowi to znaczną ilość wymienionych substancji, tj. czyn z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii;II.w dniu 12 czerwca 2018 r. w Ż., przy ulicy 1-go maja, groził E. O. pozbawieniem życia, przy czym groźba ta wzbudziła w zagrożonej uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, tj. czyn z art. 190 § 1 k.k.;III.w dniu 2 sierpnia 2018 r. w Ż., przy ulicy P., groził E. O. pozbawieniem życia, przy czym groźba ta wzbudziła w zagrożonej uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, tj. czyn z art. 190 § 1 k.k.;IV.w dniu 10 czerwca 2018 r. w miejscowości W., wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał substancje psychotropowe w postaci amfetaminy o łącznej wadze 3,45 grama, tj. czyn z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii;V.w dniu 18 czerwca 2018 r. w Ż., około godziny 01.00, przy ulicy P., groził słownie W.

K. pozbawieniem życia i uszkodzeniem mienia, przy czym groźba ta wzbudziła w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, tj. czyn z art. 190 § 1 k.k.Za czyn opisany w pkt I wymierzono oskarżonemu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, za groźby karalne (czyny z pkt II, III i V) po 2 miesiące pozbawienia wolności, a za czyn opisany w pkt IV karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym Sąd orzekł karę łączną 2 lat pozbawienia wolności. Wyrok Sądu Rejonowego zaskarżył w całości obrońca oskarżonego, stawiając orzeczeniu zarzuty braku bezstronności oraz rażącej niewspółmierności kary i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, ewentualnie wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w najniższym ustawowym wymiarze oraz zawieszenie orzeczonej kary przy zastosowaniu art. 69 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. na okres próby lub wymierzenie kary w niższym wymiarze.Wyrokiem z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt V Ka (…), Sąd Okręgowy w Ł. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:1. uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej zawarte w punkcie 2;2. uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1b i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. umorzył postępowanie w zakresie zarzuconych czynów opisanych w punktach II, III i V zaskarżonego wyroku, kosztami procesu w tej części obciążając Skarb Państwa;3. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w miejsce orzeczonych w punktach 1a i 1c zaskarżonego wyroku kar pozbawienia wolności orzekł karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;4. w pozostałej części wyrok zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Kasację od powyższego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia z punktu 2., w którym Sąd odwoławczy umorzył na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. postępowanie o czyny z art. 190 § 1 k.k. opisane w punktach II, III i V wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 listopada 2019 r., wniósł na niekorzyść oskarżonego Prokurator Okręgowy w Ł..

Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu wadliwej kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku Sądu I instancji poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że cofnięcie wniosków o ściganie przez pokrzywdzonych E. O. i W. K. w toku postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w K. było skuteczne i wywołało procesowy skutek w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela w zakresie czynów opisanych w punktach II, III i V zaskarżonego wyroku, w rezultacie czego doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji niezasadne uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1b wyroku Sądu Rejonowego w K. o uznaniu oskarżonego B.

O. za winnego popełnienia czynów zarzucanych w punkcie II, III i V aktu oskarżenia wyczerpujących znamiona występków z art. 190 § 1 k.k., a następnie umorzenie postępowania karnego o wyżej wymienione czyny.Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie punktu 2 zaskarżonego wyroku, zawierającego rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w przedmiocie czynów opisanych w pkt II, III i V wyroku Sądu Rejonowego oraz o przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Wyrok w zaskarżonej części zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie kasacji przepisów prawa karnego procesowego, co miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż skutkowało niezasadnym uchyleniem wyroku Sądu I instancji co do czynów z art. 190 § 1 k.k. i umorzeniem postępowania. Rację ma skarżący, że Sąd odwoławczy wadliwie, z rażącym naruszeniem art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., przeprowadził kontrolę odwoławczą wyroku Sądu Rejonowego w K..

W jej wyniku wyraził błędny pogląd, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego doszło do skutecznego cofnięcia przez pokrzywdzonych E. O. i W. K. wniosków o ściganie, co skutkowało brakiem skargi uprawnionego oskarżyciela, a co za tym idzie koniecznością umorzenia w tym zakresie postępowania karnego. Natomiast nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iżby w zaistniałym w sprawie układzie procesowym pokrzywdzeni mogli, z uwagi na zmianę treści przepisu art. 12 § 3 k.p.k., cofnąć za zgodą sądu wnioski o ściganie oskarżonego.

A zatem, że do zrealizowania wszystkich warunków niezbędnych do umorzenia w tym zakresie postępowania brakowało jedynie zgody Sądu I instancji wyrażonej w formie postanowienia.Rzecz cała przedstawia się bowiem inaczej niż ocenił to Sąd Okręgowy w Ł. (pkt 4 uzasadnienia) i co do zasady zaakceptował prokurator w kasacji. Mianowicie, ze znajdującego potwierdzenie w aktach sprawy przebiegu postępowania w wynika, że pierwsza rozprawa przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie B. O. odbyła się w dniu 13 maja 2019 r., kiedy to doszło do otwarcia przewodu sądowego.

Na tej rozprawie zeznania złożył m.in. pokrzywdzony W. K.. Nie została zaś przesłuchana w charakterze świadka pokrzywdzona E. O.. Natomiast oboje pokrzywdzeni w dniu 27 sierpnia 2019 r. złożyli pisemne oświadczenia o pojednaniu się z oskarżonym, oraz że „cofają” złożone wcześniej wnioski o ściganie go o czyny z art. 190 § 1 k.k. Przypomnieć trzeba, że wówczas – aż do dnia 5 października 2019 r., kiedy weszła w życie nowelizacja Kodeksu postępowania karnego dokonana ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych u innych ustaw (Dz.

U. poz. 1694), obowiązywał art. 12 § 3 k.p.k. w następującym brzmieniu: „Wniosek może być cofnięty w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w postępowaniu sądowym za zgodą sądu - do rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej, chyba że chodzi o przestępstwo określone w art. 197 Kodeksu karnego. Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne”. Sąd Rejonowy w K., jak wynika z treści protokołów kolejnych rozpraw, nie zajął żadnego stanowiska co do tych wniosków. Natomiast na rozprawie w dniu 27 września 2019 r. wydał postanowienie o odroczeniu rozprawy do dnia 5 listopada 2019 r. z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez uzyskanie dokumentów.

Z protokołu rozprawy z dnia 5 listopada 2019 r. (k. 306) wynika, że Sąd kontynuował w tym dniu postępowanie dowodowe, nie rozpoczynając rozprawy od nowa, ani nie wydając postanowienia o prowadzeniu sprawy w dalszym ciągu, w związku z tym, że skład sądu nie uległ zmianie, a rozprawa znajduje się w zaawansowanym stadium (art. 404 § 2 k.p.k.). Tymczasem, z treści § 2 art. 404 k.p.k. wynika, że sąd powinien wydać decyzję o kontynuowaniu rozprawy odroczonej w formie postanowienia (art. 93 § 1), wyjaśniając w uzasadnieniu orzeczenia, dlaczego uznał, że zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca prowadzenie rozprawy odroczonej w dalszym ciągu (por.

D. Świecki, Komentarz do art. 404 k.p.k., [W:] Kodeks postępowania Karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany (red.) D. Świecki, Lex/el, pkt. 14).Przebieg postępowania przed Sądem I instancji oraz podejmowane decyzje co do biegu tego postępowania (w istocie brak właściwych) wskazują więc, że mimo wydania postanowienia o odroczeniu rozprawy, Sąd ten potraktował okres między terminami rozpraw w dniach 27 września a 5 listopada 2019 r. w istocie jako przerwę w rozprawie. Przemawia za tym dodatkowo to, iż wymienione terminy dzieli 39 dni, co się mieści w granicach temporalnych przerwy, określonych w art. 401 § 2 k.p.k.

Konstatacja ta ma doniosłe znaczenie procesowe. Gdyby podzielić stanowisko Sądu odwoławczego i uznać, że doszło do odroczenia rozprawy w dniu 27 września 2019 r. (czego - jak się wydaje - skarżący nie kwestionował), to wówczas, zgodnie z zasadą chwytania w locie zmian w przepisach procesowych, znalazłyby zastosowanie znowelizowany przepis art. 12 § 3 k.p.k. Wydłużył on czas na wycofanie wniosku o ściganie do momentu zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. W takiej sytuacji należałoby uznać, że wnioski pokrzywdzonych E. O. i W.

K. o cofnięcie wniosków o ściganie zostały złożone w ustawowym terminie i Sąd I instancji miał obowiązek wypowiedzieć się co do nich, wydając stosowną decyzję procesową. Ponieważ Sąd Rejonowy, jak wykazano powyżej, w rzeczywistości nie odroczył rozprawy, a jedynie przewodniczący zarządził przerwę w rozprawie, to aż do momentu wydania wyroku należało w sprawie stosować przepisy procedury karnej w brzmieniu sprzed nowelizacji. Słusznie więc Sąd I instancji potraktował oświadczenia pokrzywdzonych jedynie jako dowody na okoliczność pojednania stron, a nie jako cofnięcie wniosku o ściganie.

Orzeczenie Sądu Okręgowego było natomiast niesłuszne z powodu uznania przez ten Sąd skutecznego cofnięcia przez pokrzywdzonych wniosków o ściganie, choć nastąpiło ono już po otwarciu przewodu sądowego, a więc po upływie terminu. W rzeczywistości w sprawie nie wystąpiła więc negatywna przesłanka procesowa w postaci braku wymaganego wniosku o ściganie (art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.) – mylnie utożsamiana przez Sąd ad quem z przesłanką z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., polegającą na braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Nie zaistniały więc wskazane przez Sąd okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania o zarzucone oskarżonemu czyny z art. 190 § 1 k.k. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy stwierdzając rażące uchybienie prawa procesowego w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Ł. uchylił wyrok w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Obowiązkiem tego Sądu w postępowaniu ponownym będzie rozpoznanie raz jeszcze apelacji obrońcy oskarżonego kwestionującej skazanie oskarżonego za czyny z art. 190 § 1 k.k. i wydanie stosownego orzeczenia. Sąd właściwy będzie miał na uwadze, że nie doszło do skutecznego cofnięcia wniosków o ściganie przez pokrzywdzonych groźbami karalnymi, a w związku z tym nie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. Rozważy przy tym możliwość przyjęcia konstrukcji ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k. Nie straci też z pola widzenia i tego, że wobec zaskarżenia wyroku Sądu I instancji wyłącznie na korzyść działa bezpośredni zakaz reformationis in peius z art. 434 § 1 k.p.k.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.