Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 259/23 Generato dall'IA

Supreme Court upheld mandatory sentence execution order before probation period ended, dismissing prosecutor's appeal.

Numero d'incarto II KK 259/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the Court of Appeal's decision to dismiss the execution order for a mandatory prison sentence. The lower courts incorrectly required the order to become effective after the probation period and six months had passed. The court ruled that mandatory execution orders under Article 75 § 1 of the Criminal Code are immediately executable upon issuance unless suspended. Consequently, the case was remanded to the Court of Appeal for further proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 75 § 1, 4 k.k.; Art. 9 § 3 k.k.w.: Mandatory execution orders issued under Article 75 § 1 of the Criminal Code become executable immediately upon issuance, without waiting for the expiration of the probation period and subsequent six months.

Parole chiave

Generato dall'IA
mandatory sentence execution probation period expiration Criminal Code Article 75 execution order validity immediate executability suspension of execution remand for retrial motivi di cassazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 75 § 1, 4 k.k.
akt XII Ko 4585/21, na podstawie art. 75 § 1 i 4 k.k.
Art. 9 § 3 k.k.w.
i art. 9 § 3 k.k.w., polegającego na błędnym uznaniu, że upływ okresu próby i dalszych sześciu miesięcy obligował do uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., sygn.
Art. 178 § 1 k.k.w.
z art. 178 § 1 k.k.w. zarządził wobec skazanego A.B.
art. 535 § 5 k.p.k
art. 178 § 1 k.k
z art. 178 § 1 k.k., które – zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art.
art. 75 § 1 k.k
akt II K 143/17.Postanowienie to zostało wydane z urzędu, w związku z powzięciem przez Sąd informacji o zmaterializowaniu się obligatoryjnej przesłanki zarządzenia wykonania kary przewidzianej w art. 75 § 1 k.k., a mianowicie popełnienia przez A.B., w okresie od 29 kwietnia 2019 r.
art. 18 § 3 k.k
do 24 maja 2019 r., a zatem w czasie próby wyznaczonej wskazanym wyrokiem łącznym, czynu z art. 18 § 3 k.k.
art. 286 § 1 k.k
z art. 286 § 1 k.k., za który wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 10 maja 2021 r., sygn.
art. 75 § 4 k.k
akt II K 143/17.Od tego orzeczenia kasację, na niekorzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny, który podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 75 § 4 k.k.
art. 9 § 3 k.k
i art. 9 § 3 k.k.w., polegającego na błędnym uznaniu, że upływ okresu próby i dalszych sześciu miesięcy obligował do uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., sygn.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2018 r., III KK 96/18
decydujące znaczenie na chwila uprawomocnienia się takiego orzeczenia” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2018 r., III KK 96/18, LEX nr 2495945; zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2020 r., V KK 529/19
też: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2020 r., V KK 529/19, LEX nr 3161440).Przechodząc na grunt realiów procesowych niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec A.B.
III KK 96/18
Supreme Court quashes appeal order for executing suspended sentence after probation period expired.
V KK 529/19
Supreme Court quashes lower court order for mandatory sentence execution due to procedural timing errors.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 259/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)‎SSN Piotr MirekProtokolant Klaudia Binienda w sprawie A.B., w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 22 listopada 2023 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt XI Kzw 683/22, uchylającego postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa ‎w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt XII Ko 4585/21, i umarzającego postępowanie, uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIESąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie postanowieniem z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt XII Ko 4585/21, na podstawie art. 75 § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.w. zarządził wobec skazanego A.B. wykonanie kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt II K 143/17.Postanowienie to zostało wydane z urzędu, w związku z powzięciem przez Sąd informacji o zmaterializowaniu się obligatoryjnej przesłanki zarządzenia wykonania kary przewidzianej w art. 75 § 1 k.k., a mianowicie popełnienia przez A.B., w okresie od 29 kwietnia 2019 r. do 24 maja 2019 r., a zatem w czasie próby wyznaczonej wskazanym wyrokiem łącznym, czynu z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., za który wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu z dnia 10 maja 2021 r., sygn. akt VIII K 121/21, prawomocnym z dniem 1 czerwca 2021 r., został on skazany na bezwzględną karę roku pozbawienia wolności.Postanowienie Sądu pierwszej instancji zostało zaskarżone przez obrońcę skazanego.

Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt XI Kzw 683/22, uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w przedmiocie zarządzenia w stosunku do A.B. wykonania kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 27 listopada 2017 r. o sygn. akt II K 143/17.Od tego orzeczenia kasację, na niekorzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny, który podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść postanowienia naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 75 § 4 k.k. i art. 9 § 3 k.k.w., polegającego na błędnym uznaniu, że upływ okresu próby i dalszych sześciu miesięcy obligował do uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt XII Ko 4585/21, o zarządzeniu wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej wobec A.B. prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt II K 143/17, i umorzenia postępowania wykonawczego w tym przedmiocie z powodu niewykonalności orzeczenia z uwagi na nieuzyskanie waloru prawomocności w okresie, o którym mowa w art. 75 § 4 k.k. w sytuacji, gdy wskazane postanowienie, wydane na podstawie art. 75 § 1 k.k. i w terminie określonym w art. 75 § 4 k.k., stało się wykonalne z chwilą jego wydania, ponieważ Sąd, który je wydał, jak i Sąd powołany do rozpoznania zażalenia, nie wstrzymały jego wykonania.Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest zasadna.Problem prawny, który wystąpił w niniejszej sprawie dotyczy charakteru prawnego postanowień o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności w kontekście ich wykonalności, co jest doniosłe z perspektywy ram czasowych wydania tego rodzaju orzeczeń w okresie, o którym mowa w art. 75 § 4 k.k.W tym kontekście należy zaznaczyć, że od 2 poł. lat 90-tych XX w. w orzecznictwie obowiązywał pogląd, zgodnie z którym zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności stawało się wykonalne i w konsekwencji skuteczne, jeżeli uprawomocniło się w okresie próby lub kolejnych 6 miesięcy (zob. szerzej: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2013 r., I KZP 3/13, OSNKW 2013/8/63, LEX nr 1339276 i powołane tam judykaty).

Stanowisko to uległo jednak zmianie w związku z nowelizacją art. 9 k.k.w., dokonaną ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2011.240.1431), kiedy to dodano art. 9 § 3 k.k.w., zgodnie z którym postanowienie w postępowaniu wykonawczym staje się wykonalne z chwilą wydania, chyba że ustawa stanowi inaczej lub sąd wydający postanowienie albo sąd powołany do rozpoznania zażalenia wstrzyma jego wykonanie. Zmianie wspomnianą ustawą uległ też art. 178, k.k.w., w którym dodano § 3:

„postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 Kodeksu karnego stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia”. Od wejścia w życie tej nowelizacji w dniu 1 stycznia 2012 r. nastąpiło zatem zróżnicowanie momentu wykonalności zarządzeń wykonania kary w zależności od tego, czy mają one charakter obligatoryjny – wówczas stosuje się ogólną zasadę z art. 9 § 3 k.k.w., czy też fakultatywny, albowiem w takich sytuacjach zastosowanie znajdzie szczególna regulacja ustanowiona w art. 178 § 3 k.k.w. (obecnie: art. 178 § 5 k.k.w), zgodnie z którą postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 Kodeksu karnego stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.

Trafne zatem w orzecznictwie od 2012 r. akcentuje się to, że „postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 1, § 1a i § 2a k.k. stają się wykonalne z chwilą wydania przed upływem okresu wskazanego w art. 75 § 4 k.k., chyba że sąd wydający postanowienie albo sąd powołany do rozpoznania zażalenia, wstrzyma jego wykonanie. Natomiast dla postanowień wydanych w oparciu o przepis art. 75 § 2 i 3 k.k. decydujące znaczenie na chwila uprawomocnienia się takiego orzeczenia” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2018 r., III KK 96/18, LEX nr 2495945; zob. też: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2020 r., V KK 529/19, LEX nr 3161440).Przechodząc na grunt realiów procesowych niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec A.B. w dniu 10 marca 2022 r., a zatem przed upływem następujących po 4-letnim okresie próby 6 miesięcy, co nastąpiło 5 czerwca 2022 r.

Wprawdzie przed tą datą postanowienie o zarządzeniu wykonania kary się nie uprawomocniło wobec jego zaskarżenia przez obrońcę skazanego, jednak okoliczność ta, była nieistotna dla kwestii wykonalności omawianego rozstrzygnięcia. Było to bowiem orzeczenie o obligatoryjnym zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności, wydane na podstawie art. 75 § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k., które – zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 9 § 3 k.k.w. – było wykonalne z chwilą jego wydania. Podkreślić przy tym należy, że ani Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie ani Sąd Okręgowy w Warszawie nie wstrzymały jego wykonania.

Trafnie zatem w kasacji wskazano, że Sąd drugiej instancji błędnie przyjął, że dla wykonalności kontrolowanego w przedmiotowej sprawie orzeczenia o zarządzeniu wykonania kary niezbędne jest to, aby uprawomocniło się ono przed upływem okresu próby i kolejnych 6 miesięcy. Doszło zatem do rażącej obrazy art. 75 § 4 k.k. i art. 9 § 3 k.k.w., której konsekwencją było bezzasadne uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Konieczne stało się więc uchylenie skarżonego kasacją postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [SzK][ał]