Legislator Giurisprudenza & Legislazione
II KK 243/26 Generato dall'IA

Supreme Court partially allowed Ombudsman's appeal, quashing sentence for aggravated offense while upholding other conviction.

Numero d'incarto II KK 243/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially quashed the Court of Appeal's decision, which had upheld a first-instance judgment sentencing the defendant to two months of imprisonment for an aggravated offense under Article 216 § 1 of the Criminal Code. The Ombudsman for Human Rights argued that the appellate court failed to conduct a comprehensive review, resulting in a disproportionately light sentence compared to the statutory penalties. The court ruled that a retrial on appeal would suffice to correct the error, allowing the lower court to adjust the sentence without needing to acquit the defendant.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k.; Art. 216 § 1 k.k.; The Supreme Court held that a comprehensive appellate review is sufficient to correct a sentencing error without quashing the entire judgment, and that the remaining sentence retains its conditional suspension of execution.

Parole chiave

Generato dall'IA
comprehensive appellate review aggravated offense sentencing conditional suspension of execution combined punishment Ombudsman for Human Rights procedural error correction quashing of judgment procedura di rivendicazione nel pignoramento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 433 § 1 k.p.k.
art. 433 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 440 k.p.k.
Na skutek braku rzetelnej kontroli odwoławczej i orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 440 k.p.k.) doszło do sytuacji, w której skazana ponosi odpowiedzialność zbyt surową za jeden z przypisanych jej czynów.
Art. 216 § 1 k.k.
, skazanej za czyn z art. 216 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2026 r., w trybie art.
Art. 442 § 1 k.p.k.
art. 442 § 1 k.p.k.).Uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie o karze jednostkowej oznacza równocześnie uchylenie zaskarżonego wyroku co do utrzymania w mocy kary łącznej.
art. 216 § 1 k.k
, skazanej za czyn z art. 216 § 1 k.k.
art. 535 § 5 k.p.k
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego opisanego w zarzucie kasacji.
art. 521 § 1 k.p.k
Kasację od tego wyroku, w trybie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, na korzyść skazanej, zaskarżając ten wyrok w zakresie, w jakim utrzymano w mocy wyrok Sądu a quo, w części rozstrzygającej o karze, w której Sąd meriti za czyn kwalifikowany z art.
art. 433 § 1 k.p.k
art. 440 k.p.k
Na skutek braku rzetelnej kontroli odwoławczej i orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 440 k.p.k.) doszło do sytuacji, w której skazana ponosi odpowiedzialność zbyt surową za jeden z przypisanych jej czynów.
art. 442 § 1 k.p.k
art. 442 § 1 k.p.k.).Uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie o karze jednostkowej oznacza równocześnie uchylenie zaskarżonego wyroku co do utrzymania w mocy kary łącznej.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V KK 617/19
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V KK 617/19; zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II KK 127/17
także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II KK 127/17; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt III KO 78/11
akt II KK 127/17; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt III KO 78/11).Jednocześnie rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie nie niweczy zastosowania w stosunku do kary pozostałej w mocy instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania.
wyrok Sądu Najwyższego w sprawie IV KK 54/14
IV KK 206/14
Supreme Court quashes sentence for insult due to improper application of statutory penalty limits.
III KK 194/25
Supreme Court orders defendant's legal aid costs against prosecutor for dismissed cassation appeal.
V KK 617/19
Supreme Court dismisses appeal on drug charges but leaves drug-related sentencing and confiscation decisions unreviewed.
II KK 127/17
Supreme Court dismissed cassation as groundless because the joint sentence was legally dissolved by the appellate court's partial acquittal.
IV KK 54/14
Supreme Court dismisses appeal regarding conditional suspension of combined prison sentence under Polish Criminal Code.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

II KK 243/26 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący)‎SSN Andrzej Stępka‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) w sprawie G. L. , skazanej za czyn z art. 216 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2026 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanej, od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 9 października 2025 r., II Ka 556/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 30 maja 2025 r., II K 72/25, uchyla zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim wyrokiem tym utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie co do rozstrzygnięcia o karze za czyn kwalifikowany z art. 216 § 1 k.k. i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach. Andrzej Stępka Jarosław Matras Małgorzata Wąsek-Wiaderek

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 30 maja 2025 r., II K 72/25, G. L. została uznana za winną czynu z art. 190a § 1 k.k., za który wymierzono jej karę 7 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono środki karne, jak również czynu z art. 216 § 1 k.k., za który wymierzono jej karę 2 miesięcy pozbawienia wolności, a jako karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby lat 3.Po przeprowadzaniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacją obrońcy oskarżonej, Sąd Okręgowy w Siedlcach wyrokiem z dnia 9 października 2025 r., II Ka 556/25, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Kasację od tego wyroku, w trybie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, na korzyść skazanej, zaskarżając ten wyrok w zakresie, w jakim utrzymano w mocy wyrok Sądu a quo, w części rozstrzygającej o karze, w której Sąd meriti za czyn kwalifikowany z art. 216 § 1 k.k. skazał G. L. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności. Skarżący zarzucił temu wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na zaniechaniu przez Sąd ad quem dokonania – niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych w apelacji obrończej zarzutów – wszechstronnej kontroli odwoławczej, wskutek czego doszło do utrzymania w mocy rażąco niesprawiedliwego wyroku Sądu a quo, zapadłego z rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego, tj. art. 216 § 1 k.k., polegającym na orzeczeniu wobec G.

L. , za czyn kwalifikowany ze wskazanego przepisu, kary pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy katalog kar przewidziany w art. 216 § 1 k.k. dopuszcza orzeczenie wyłącznie kary grzywny i ograniczenia wolności”. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach w zaskarżonej części, jak również poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie, w części, w której Sąd meriti za czyn kwalifikowany z art. 216 § 1 k.k. skazał G. L. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz przekazanie sprawy w tak określonym zakresie do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym Sądowi Rejonowemu w Węgrowie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego opisanego w zarzucie kasacji. Dokonując kontroli odwoławczej wyroku Sądu I instancji Sąd ten doprowadził do utrzymania w mocy orzeczenia rażąco niesprawiedliwego, bowiem orzekającego za jeden z czynów karę nieprzewidzianą ustawowym zagrożeniem przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 216 § 1 k.k. Konkretnie, doszło do utrzymania w mocy skazania za czyn z art. 216 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności (w wymiarze dwóch miesięcy), gdy Kodeks karny w tym przepisie dopuszcza wyłącznie skazanie na karę grzywny lub ograniczenia wolności.

Wymierzenie kary nieprzewidzianej w sankcji przepisu ustawy karnej stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2014 r., IV KK 206/14). Tym samym także utrzymanie w mocy tak orzeczonej kary stanowi tego typu uchybienie. Na skutek braku rzetelnej kontroli odwoławczej i orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 440 k.p.k.) doszło do sytuacji, w której skazana ponosi odpowiedzialność zbyt surową za jeden z przypisanych jej czynów. Z racji swego wyjątkowego charakteru, art. 440 k.p.k. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie lub zawarte w nim rozstrzygnięcie dotknięte jest uchybieniami mieszczącymi się w każdej z tzw. względnych przyczyn odwoławczych, o ile ich waga i charakter jest taki, że czyni to orzeczenie niesprawiedliwym w stopniu rażącym.

Rażąca niesprawiedliwość orzeczenia sądu odwoławczego ma miejsce wtedy, gdy sąd ten pominął lub nie zauważył uchybień popełnionych przez sąd meriti, niewątpliwych i bezspornych, które w sposób znaczący mogły stanowić o naruszeniu przez orzeczenie między innymi zasady sprawiedliwej represji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2025 r., III KK 194/25).Wobec powyższego, konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim wyrokiem tym utrzymano w mocy wyrok Sądu I instancji co do rozstrzygnięcia o karze za czyn kwalifikowany z art. 216 § 1 k.k. Sąd Najwyższy nie przychylił się do wniosku skarżącego o uchylenie co do orzeczonej kary za czyn z art. 216 § 1 k.k. obu wyroków wydanych w sprawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Węgrowie.

Ponowne przeprowadzenie postępowania odwoławczego będzie bowiem w pełni wystarczające do konwalidacji zaistniałego uchybienia. Sąd odwoławczy będzie władny zmienić wyrok na korzyść oskarżonej i dostosować rozstrzygnięcie o karze do wymogów prawa karnego materialnego (o ile nie stwierdzi konieczności uniewinnienia jej od popełnienia zarzucanego czynu, do czego zawsze jest uprawniony – por. art. 442 § 1 k.p.k.).Uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie o karze jednostkowej oznacza równocześnie uchylenie zaskarżonego wyroku co do utrzymania w mocy kary łącznej.

Jak wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, kara łączna zostaje rozwiązana wraz z uchyleniem orzeczeń co do jednej z kar jednostkowych, w związku z czym zbędne jest uchylenie wyroku w części dotyczącej tej kary. W przypadku uchylenia jednej z kar jednostkowych, rozstrzygnięcie o karze łącznej traci moc ex lege, a zatem sąd kasacyjny nie musi zawierać w wydanym wyroku rozstrzygnięcia o uchyleniu orzeczenia o karze łącznej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V KK 617/19; zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II KK 127/17; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt III KO 78/11).Jednocześnie rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie nie niweczy zastosowania w stosunku do kary pozostałej w mocy instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w sprawie IV KK 54/14: „Zbędnym formalizmem byłoby wymaganie od sądu orzekającego, aby ten, konstruując swoje orzeczenie w przypadku skazywania za kilka przestępstw, najpierw wymierzał kary jednostkowe pozbawienia wolności, następnie warunkowo zawieszał ich wykonanie i ostatecznie wymierzał karę łączną pozbawienia wolności oraz warunkowo zawieszał jej wykonanie. Co prawda, taki sposób postępowania byłby poprawny i z pewnością oddawałby w sposób jasny właściwą intencję sądu, ale pominięcie w sentencji wyroku rozstrzygnięć o warunkowym zawieszeniu wykonania kar jednostkowych pozbawienia wolności i rozstrzygnięcie tylko o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej pozbawienia wolności nie może oznaczać niczego innego, aniżeli to, że również wykonanie kar jednostkowych pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone.

W sytuacji zaś, gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji co do rozstrzygnięcia obejmującego jedną z kar jednostkowych pozbawienia wolności zostanie uchylone, a w takiej sytuacji ulega rozwiązaniu również kara łączna, to oczywistym jest, że w obrocie pozostaje wówczas kara jednostkowa pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania”. Tym samym kara za czyn z art. 190a § 1 k.k. pozostaje karą z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji wyroku. [J.J.][a.ł] Andrzej Stępka Jarosław Matras Małgorzata Wąsek-Wiaderek