Supreme Court dismisses prosecution for accounting fraud due to expiration of the five-year statute of limitations.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland quashed the lower court's conviction regarding the defendant's negligent accounting practices. The prosecution argued the defendant committed the crime between 2005 and 2007, but the defense successfully demonstrated that the statute of limitations had expired by December 2012. The court ruled that the procedural error occurred during the investigation phase when the charge was filed after the limitation period ended, necessitating the dismissal of the proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 44 § 1 pkt 1 k.k.s.; Art. 44 § 5 k.k.s.; Art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.: If the statute of limitations for criminal prosecution expires before the charge is formally presented, the proceedings must be dismissed regardless of any subsequent changes to the charge description.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KK 233/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)SSN Piotr MirekProtokolant Anna Janczak w sprawie G. L.skazanego z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniuw dniu 9 sierpnia 2017 r.,kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na korzyść skazanegood wyroku Sądu Rejonowego w W.z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. akt III K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt II części dyspozytywnej dotyczącego czynu z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. (pkt II wyroku) i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. umarza w tej części postępowanie wobec G. L.;
2. kosztami procesu - w tym zakresie - obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 20 czerwca 2016 roku, sygn. akt III K (…), Sąd Rejonowy w W. uznał G. L. za winnego tego, że:I.w okresie od stycznia 2005 roku do 31 marca 2008 roku w W. przy ul. E., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, pełniąc funkcję Wiceprezesa Zarządu Firmy Przedsiębiorstwo Budowlano - Handlowo - Usługowe B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. E., będąc odpowiedzialny za składanie organowi podatkowemu deklaracji podatkowej podawał nieprawdę i zataił prawdę w deklaracjach podatkowych, czym doprowadził do uszczuplenia należności podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, kolejno za rok 2005 w kwocie 152 591,00 zł, za rok 2006 w kwocie 174 990,00 zł oraz za rok 2007 w kwocie 8 415,00 zł, łącznie w kwocie 335 996,00 zł i tak kolejno: 1.w 2005 roku:-zaniżył przychody na łączną kwotę 184 046 zł,-zaniżył koszty uzyskania przychodów o kwotę 135 000 zł,-zawyżył koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 858 972,44 zł,2.w 2006 roku:-zaniżył przychody na łączną kwotę 536 432,44 zł,-zawyżył koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 405 366,74 zł,3.w 2007 roku:zaniżył przychody na łączną kwotę 69 425,72 zł,zawyżył koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 55 386,23 zł, tj. czynu z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.;II.w bliżej nieustalonym okresie, lecz nie wcześniej niż od 1 stycznia 2005 roku i nie później niż do dnia 31 grudnia 2007 roku w W. przy ul.
E., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, będąc odpowiedzialny i pełniąc funkcję Wiceprezesa Zarządu Firmy Przedsiębiorstwo Budowlano - Handlowo- Usługowe B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. E., nierzetelnie prowadził księgi rachunkowe za lata 2005 - 2007, tj. czynu z art. 61 § 1 k.k.s w zw. z art. 6 § 2 k.k.s i przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na podstawie przepisów ustawy z dnia 06.06.1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 353 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.06.2015 r.:I.za przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. skazał go, a na podstawie art. 56 § 1 k.k.s. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;II.za czyn .w punkcie II aktu oskarżenia, stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. na podstawie art. 61 § 1 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 (dwudziestu) złotych;III.na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 20 § 1 i § 2 k.k.s. wykonanie wobec oskarżonego G.
L. orzeczonej w punkcie I wyroku kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 5 (pięć) lat;IV.na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. zwolnił oskarżonego G. L. w całości od zapłaty kosztów postępowania, w tym opłaty, wydatki przejmując na rachunek Skarbu Państwa.Powyższy wyrok Sądu Rejonowego nie został zaskarżony przez żadną ze stron procesu i uprawomocnił się w I instancji w dniu 28 czerwca 2016 roku, tj. z upływem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia.Wyrok ten został zaskarżony na korzyść skazanego G.
L. przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego w części dotyczącej skazania z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. W kasacji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa - art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 44 § 1 pkt 1 i § 5 k.k.s. poprzez rozpoznanie sprawy G. L. oskarżonego o czyn z art. 61 § 2 k.k.s. i wydanie wyroku skazującego, mimo iż na etapie postępowania przygotowawczego - w dniu 31 grudnia 2012 roku doszło do przedawnienia karalności zarzucanego oskarżonemu przestępstwa, co winno skutkować umorzeniem przez sąd postępowania, wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz umorzenie wobec G.
L. postępowania - na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna. Z treści aktu oskarżenia, wniesionego przeciwko G. L. do Sądu w dniu 31 stycznia 2013 roku oraz z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie II wyroku Sądu Rejonowego w W. wynika, iż będące przedmiotem rozpoznania Sądu przestępstwo z art. 61 § 1 k.k.s. w z. art. 6 § 2 k.k.s, polegające na nierzetelnym prowadzeniu ksiąg rachunkowych, zostało popełnione przez oskarżonego w okresie od dnia 1 stycznia 2005 roku do dnia 31 grudnia 2007 roku.
Tak przyjęty okres popełnienia czynu nie był kwestionowany przez żadną ze stron procesu. W niniejszej sprawie brak jest również podstaw do kwestionowania przyjętej kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu.Przestępstwo z art. 61 § 1 k.k.s., zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym zarówno w czasie popełnienia czynu, jak i w dacie orzekania sądu w niniejszej sprawie zagrożone jest karą grzywny do 240 stawek dziennych. Karalność tego przestępstwa, w myśl art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s., ustaje zatem z upływem 5 lat od czasu jego popełnienia.
Zgodnie z kolei z § 5 tegoż przepisu, przedłużenie terminu przedawnienia karalności tego czynu o kolejne 5 lat możliwe jest jedynie w przypadku wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy w okresie przewidzianym w art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s., tj. w ciągu 5 lat od popełnienia czynu.Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy i uwzględniając iż przestępstwo z art. 61 § 1 k.k.s. zostało popełnione w warunkach czynu ciągłego, o którym mowa w art. 6 § 1 k.k.s., stwierdzić należy, że jego karalność, oceniana z perspektywy jedności czynu, ustała po 5 latach od jego popełnienia, tj. z końcem 2012 roku.
W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do skutecznego przedłużenia terminu przedawnienia w oparciu o art. 44 § 5 k.k.s., o czym przekonuje stwierdzony, a .opisany niżej przebieg postępowania.Prokuratura Rejonowa, za nr (…) prowadziła śledztwo przeciwko G. L. i A. R., podejrzanym o czyny z art. 271 § 1 i 3 k.k., art. 299 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., z art. 296 § 1 i 3 k.k. w zb. z art. 284 § 1 k.k. i inne. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009 roku z akt tego śledztwa wyłączono do odrębnego postępowania materiały przeciwko G.
L. podejrzanemu o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 54 § 1 k.k.s. w zb. z art. 56 § 1 k.k.s. w zb. z art. 303 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., polegający, według jego opisu, zarówno na wyrządzeniu znacznej szkody majątkowej Spółce z o.o. B., której był on wspólnikiem i pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu, jak i na doprowadzeniu Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez uszczuplenie należności podatkowych w podatku dochodowych oraz podatku VAT za lata 2005 - 2007 (postanowienie o wyłączeniu materiałów z dnia 30 grudnia 2009 roku, k. (…), tom I; postanowienie z dnia 13 maja 2008 roku o uzupełnieniu i zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów - zarzut nr (…)).
W zakresie pozostałych zarzucanych G. L. czynów, postępowanie zostało umorzone (postanowienie o umorzeniu śledztwa przeciwko G. L. i A. R. z dnia 31 grudnia 2009 roku - k. (…), tom V). W toku dalszego postępowania, postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 roku, zmieniono postanowienia o przedstawieniu zarzutów G. L. z dnia 13 maja 2008 roku oraz z dnia 17 maja 2012 roku i łącznie zarzucono mu popełnienie czynu z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. oraz czynu z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., które to czyny zostały wskazane następnie w akcie oskarżenia i jemu przypisane w zaskarżonym niniejszą kasacją wyroku z dnia 20 czerwca 2016 roku.
Uwzględniając stwierdzony przebieg postępowania przygotowawczego, zasadnym jest twierdzenie, że przedstawienie G. L. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., polegającego na nierzetelnym prowadzeniu ksiąg rachunkowych spółki B. w okresie od 1 stycznia 2005 roku do 31 grudnia 2007 roku, nastąpiło już .po upływie wskazanego w art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s. 5 - letniego okresu przedawnienia. Okres przedawnienia tego przestępstwa upłynął bowiem w dniu 31 grudnia 2012 r. Przyznać należy rację Skarżącemu, że brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, iż doszło do przedłużenia 5-letniego .okresu przedawnienia karalności tego czynu o kolejne 5 lat - w myśl art. 44 § 5 k.k.s., chociażby z tego powodu, że postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia tego czynu zostało wydane z datą 16 stycznia 2013 r., a zatem po upływie 5-letniego okresu przedawnienia.Trafnie zwrócił przy tym uwagę Skarżący, że wydane w dniu 17 maja 2012 r. postanowienie o przedstawieniu zarzutów dotyczyło innego czynu.
Zarzucony tym postanowieniem czyn dotyczył naruszenia obowiązku przechowywania księgi rachunkowej, z kolei czyn zarzucony postanowieniem z dnia 13 stycznia 2013 r. nierzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych. W nadmienionym postanowieniu stwierdzono, że ma ono charakter zmieniający w stosunku do postanowienia z dnia 17 maja 2012 r., ale ta zmiana nie ograniczyła się tylko do odmiennej kwalifikacji prawnej tego samego czynu. W miejsce zarzucanego poprzednio czynu (nieprzechowywania, mimo obowiązku, ksiąg podatkowych w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej) postanowiono zarzut popełnienia innego czynu (nierzetelnego prowadzenia ksiąg rachunkowych).
Nawet wskazany czas jego popełnienia dowodzi, że postanowienie z dnia 13 stycznia 2013 r. dotyczyło innego historycznie zdarzenia.Dlatego stwierdzić należy, że rację ma Autor kasacji o ile zauważa, iż do uchybienia doszło już na etapie postępowania przygotowawczego. Ta negatywna przesłanka postępowania w postaci przedawnienia karalności drugiego z zarzucanych skazanemu czynów nie została również dostrzeżona przez Sąd Rejonowy, który powinien był – w tym zakresie - umorzyć postępowanie na podstawie art. 113 § 1 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.W związku z powyższym kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego – jako oczywiście zasadna - została uwzględniona.W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok w części rozstrzygnięcia zawartego w pkt II jego części dyspozytywnej i z mocy tych ostatnio przywołanych przepisów w zakresie czynu do którego odnosi się to rozstrzygnięcie umorzyć postępowanie.Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.Z tych wszystkich względów orzeczono jak wyżej. r.g.