Supreme Court quashes joint sentence for probation violation due to illegal execution of suspended sentences.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's joint sentence against A. K. for violating probation conditions. The defendant had multiple prior convictions, including suspended sentences that were legally executed, and the lower court combined these with new offenses to create a joint sentence. The court ruled that executing two suspended sentences of over eight months simultaneously violated the law, necessitating a retrial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 75 § 4 k.k.; Art. 85 k.k.: A joint sentence is prohibited when a sentence for an offense in real concurrence cannot be executed and never can be, specifically when six months have passed since the end of the probation period.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II KK 226/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)SSN Andrzej StępkaProtokolant Klaudia Binienda w sprawie A. K.w przedmiocie wydania wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 13 lipca 2022 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W.z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt IV K […], uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem łącznym z dnia 11 lipca 2016 r., sygn. akt IV K […], wydanym wobec A. K., skazanego prawomocnymi wyrokami:1.Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 kwietnia 2004 r., sygn. akt V K 421/04, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 22 stycznia 2004 r., na karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;2.Sądu Rejonowego w W. z dnia 16 sierpnia 2004 r., sygn. akt IX K 977/04, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 18 maja 2004 r., na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł;3.Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 września 2004 r. sygn. akt III K 541/04, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., popełnione w dniu 15 lutego 2004 r., na karę grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;4.Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 września 2004 r., sygn. akt V K 2160/03, za przestępstwo z art. 222 § 1 k.k. popełnione w dniu 6 lipca 2003 r., na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;5.Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt VIIIK 1539/04 za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 10 kwietnia 2004 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat; na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzono karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt III Ko 926/06, zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;6.Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 grudnia 2004 r, sygn. akt IV K 1476/04, za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. popełnione w dniu 6 stycznia 2004 r., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat; na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzono karę grzywny w wymiarze 350 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, zobowiązano oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt III Ko 554/06, zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;7.Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 stycznia 2005 r, sygn. akt V K 818/04, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 6 czerwca 2004 r., na karę 1roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat; na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzono karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł; postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 kwietnia 2006 r. zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;8.Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 lipca 2005 r., sygn. akt IX K 1178/04, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 20 czerwca 2004 r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;9.Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt IX K 1618/04, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 11 sierpnia 2004 r., na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;10.Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt V K 1833/05, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 6 lipca 2005 r., na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym;11.Sądu Rejonowego w W. z dnia 31 października 2005 r., sygn. akt III K 1726/05, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 5 września 2005 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat; na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzono karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł; postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 lutego 2007 r. zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności;12.Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 stycznia 2005 r., sygn. akt III K 1294/06, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 27 września 2003 r., na karę grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;13.Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 stycznia 2006 r., sygn. akt III K 751/06, za dwa przestępstwa:I. z art. 226 § 1 k.k. popełnione w dniu 13 kwietnia 2005 r., na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, II. z art. 222 § 1 k.k. popełnione w dniu 13 kwietnia 2005 r., na karę grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, za które wymierzono karę łączną grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł;14.Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 czerwca 2006 r., sygn. akt VIII K 30/06, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 19 listopada 2005 r., na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym;15.Sądu Rejonowego W. z dnia 27 lutego 2007 r., sygn. akt IV K 517/06 za dwa przestępstwa:
I. z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 stycznia 2004 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, II. z art. 160 § 1 k.k. popełnione w dniu 28 stycznia 2004 r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz na karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności;16.Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt III K 419/07, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 2 marca 2007 r., na karę 1 roku pozbawienia wolności;17.Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt III K 1062/07, za dwa przestępstwa z art. 278 § 1 k.k.:
I. popełnione w dniu 28 lutego 2004 r., II. w dniu 13 maja 2004 r., na kary jednostkowe po 1 roku pozbawienia wolności oraz na karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;18.Sądu Rejonowego w O. z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II K 368/10, za dwa przestępstwa z art. 209 § 1 kk.: I. popełnione w okresie od maja 2004 r. do 8 marca 2006 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, II. w okresie od 5 września 2006 r. do dnia 17 maja 2007 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, za które wymierzono karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat;19.Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt IV K 137/13 za przestępstwo z art. 18 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. popełnione w bliżej nieustalonym miejscu i czasie jednak nie później niż do dnia 16 maja 2007 r., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;przy czym:1. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w W. z dnia14 marca 2011 r., sygn. akt III K […], połączono:1.kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt.:
V, VI, XV i XVII (za czyn I) i wymierzono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;2.kary grzywny orzeczone wyrokami opisanymi w pkt.: I, III, IV, V, VI, XII i XV i wymierzono karę łączną grzywny w wymiarze 460 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł;3.kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt.: VII, VIII i XVII (za czyn II) i wymierzono karę łączną 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;4.kary grzywny orzeczone wyrokami opisanymi w pkt.: II, VII i IX i wymierzono karę łączną grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł;orzekł:I. na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k. w.zw. z art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. Nr 2015, poz. 396), połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w wyrokach opisanych w pkt.: XVIII i XIX i w ich miejsce wymierzył A. K. karę łączną 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;II. na podstawie art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 69 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodek kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 2015, poz. 396), warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności na okres 4 lat próby;1.na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., umorzył postępowanie w zakresie wydania wyroku łącznego, co do kar:2.pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt V, VI, XV oraz kary jednostkowej pozbawienia wolności orzeczonej za czyn I w wyroku opisanym w pkt.
XVII;3.pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt.: VII, VIII oraz kary jednostkowej pozbawienia wolności orzeczonej za czyn II w wyroku opisanym w pkt. XVII;4.grzywny orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt.: I, III, V, VI, XII i XV;5.grzywny orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt.: II, VII i IX;6.w pozostałym zakresie wyżej wymienione wyroki pozostawił do odrębnego wykonania;IV. zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych, przejmując wydatki na rachunek Skarbu Państwa.Orzeczenie to nie zostało zaskarżone w ustawowym terminie i uprawomocniło się w dniu 18 sierpnia 2016 r., w pierwszej instancji (k. 119 - 123).Kasację od tego orzeczenia, na korzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny zarzucając:1. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, to jest art. 572 k.p.k., art. 75 § 4 k.k. i art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.), poprzez objęcie węzłem kary łącznej (w pkt.
I) - dwóch kar po 8 miesięcy pozbawienia wolności każda, które utworzyły karę łączną 1 roku pozbawienia wolności orzeczoną wobec A. K. z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby wyrokiem Sądu Rejonowego w O., sygn. akt II K 368/10 pomimo, że kary te nie podlegały łączeniu, z uwagi na niemożność zarządzenia wykonania kary łącznej, w skład której weszły wskazane kary jednostkowe, wobec upływu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, co obligowało Sąd do umorzenia postępowania w tym zakresie;2.rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, to jest art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.) i art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k., poprzez niepołączenie kary 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wobec A.
K. wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt III K 419/07, z karą rodzajowo tożsamą - 4 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego dla w W., sygn. akt IV K 137/13, za popełnienie przestępstwa w dniu 16 maja 2007 r., a więc przed dniem wydania wyroku w sprawie o sygn. akt III K 419/07, pomimo istnienia warunków do objęcia tych kar węzłem kary łącznej, a nadto poprzez niewydanie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia odnośnie pierwszego z wymienionych skazań (o sygn. akt III K 419/07).W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla w W..Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, należało więc rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k. i uwzględnić w całości.Na wstępie należy wskazać, że brak uzasadnienia wyroku łącznego znacznie utrudnia prześledzenie motywów, jakimi kierował się Sąd przy jego wydaniu.
Niemniej jednak, zarówno z jego treści, jak i braku możliwości ukształtowania kary łącznej na podstawie obecnie obowiązujących unormowań jednoznacznie wynika, iż Sąd stosował w przedmiotowej sprawie przepisy obowiązujące do dnia 30 czerwca 2015 r.Jak słusznie dostrzega skarżący objęty wyrokiem łącznym - wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt II K 368/10, uprawomocnił się z dniem 15 października 2011 r., a więc z tą datą rozpoczął się bieg 4-letniego okresu próby, na jaki wykonanie kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone.
Okres próby zakończył się z dniem 15 października 2015 r. i zgodnie z art. 75 § 4 k.k., kara ta mogła być zarządzona do wykonania nie później niż do upływu 6 miesięcy od jego zakończenia, czyli do dnia 15 kwietnia 2016 r. W tym terminie jednak nie zarządzono wykonania przedmiotowej kary łącznej. Tak więc, w dniu orzekania w przedmiocie wydania kolejnego wyroku łącznego, to jest w dniu 11 lipca 2016 r. kara łączna 1 roku pozbawienia wolności - a więc i wchodzące w jej skład kary jednostkowe po 8 miesięcy pozbawienia wolności - nie mogły już być wprowadzone do wykonania.
Kwestie te były już przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego, który wskazywał, że „wydaniu wyroku łącznego sprzeciwia się sytuacja, gdy kara wymierzona za pozostające w realnym zbiegu przestępstwo, w czasie orzekania w przedmiocie kary łącznej nie mogła być już wykonana i nigdy do wykonania nie może zostać wprowadzona. Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w przypadku określonym przez art. 75 § 4 k.k., tj. gdy upłynie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby”. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt IV KK 363/17, Lex nr 2261744).
Nie ulega wątpliwości, że w tej sytuacji brak było podstaw określonych w art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.), do objęcia węzłem kary łącznej dwóch kar jednostkowych po 8 miesięcy pozbawienia wolności, z wyroku Sądu Rejonowego w O. o sygn. akt II K 368/10. Sąd obejmując wskazane kary węzłem kary łącznej rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, to jest art. 75 § 4 k.k. i art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.), co miało istotny wpływ na treść wyroku łącznego, gdyż wprowadził de facto do wykonania dwie kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności, których zarządzenie wykonania było prawnie niedopuszczalne.Jako oczywiście zasadny jawi się także drugi zarzut kasacji.
Niewątpliwie z treści orzeczeń o sygn. akt: III K 419/07 i IV K 137/13 wynika, że istniały przesłanki do utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności, a mianowicie do połączenia dwóch kar tego samego rodzaju, z których pierwsza - kara 1 roku pozbawienia wolności została orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 października 2007 r., w sprawie III K 419/07, zaś druga z nich - kara 4 miesięcy pozbawienia wolności, wynikająca z wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt IV K 137/13, została wymierzona za popełnienie przestępstwa w bliżej nieokreślonym czasie, jednak nie później niż do dnia 16 maja 2007 r., a więc przed wydaniem pierwszego z wymienionych wyroków, co przesądziło, że pozostawały one ze sobą w realnym zbiegu.
Przedstawione uchybienie Sądu stanowiło rażącą obrazę art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r.), a z uwagi na fakt, iż w sentencji wyroku nie zawarto żadnego rozstrzygnięcia odnośnie pierwszego z opisanych skazań, również i rażącą obrazę art. 413 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść wyroku.Stwierdzone uchybienia skutkować musiały uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla w W. (art. 537 § 2 k.p.k.). W postępowaniu ponownym Sąd Rejonowy obowiązany będzie uwzględnić przedstawione wyżej zapatrywania prawne i wydać orzeczenie z wyeliminowaniem sygnalizowanych wyżej uchybień oraz w granicach przekazania (art. 442 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), a także w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia 1 lipca 2015 r. (art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 396) - mając na uwadze, że kasacja została wniesiona na korzyść skazanego (art. 443 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [as]