Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal grounds and procedural timeliness.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland refused to accept the appellant's cassation appeal for examination, citing a failure to meet statutory prerequisites. The appellant argued that a specific legal issue regarding standing to sue for land registration discrepancies warranted review, but the court found no evidence of inconsistent judicial interpretation or significant legal questions. Consequently, the appeal was rejected as inadmissible, and the request for costs was denied due to late filing.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it meets specific statutory grounds such as significant legal issues or inconsistent interpretations; mere disagreement with the lower court's assessment of legal standing does not constitute a valid ground for cassation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II CSK 67/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z powództwa J.M.przeciwko Z.K.o ustalenie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2018 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. oddala wniosek pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej.
Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik powoda J. M. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 lipca 2017 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Uzasadniając występowanie w sprawie przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. autor skargi kasacyjnej wskazał, że „w doktrynie panuje obecnie spór co do tego, czy osoba, która posiada legitymację do wniesienia powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, posiada także interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., czy też posiadanie legitymacji do wytoczenia tego pierwszego wyklucza to drugie powództwo”.
Ocenę tej kwestii pełnomocnik powódki powiązał ze stosowaniem art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Na tle wskazanych przepisów autor skargi kasacyjnej przedstawił również cztery pytania, które miały uzasadniać występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, różni się od przesłanki art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Ten sam problem prawny nie może być istotnym zagadnieniem, które z założenia jest problemem charakteryzującym się „nowością” i jednocześnie stanowić przedmiot rozbieżnej wykładni w orzecznictwie bądź wypowiedziach doktryny (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2013 r., III SK 11/13, nie publ., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2014 r., III SK 2/14, nie publ.).
Z treści uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika, że pełnomocnik powódki obie przesłanki potraktował zamiennie.Odnosząc się do występowanie w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy przypomnieć, że przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy, dotychczas niewyjaśniony i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/2013, nie publ.).
Jeżeli w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołuje się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, powinien to zagadnienie precyzyjnie sformułować i wskazać argumenty, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że niejednolita wykładnia określonego przepisu prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, wywołuje rozbieżność w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.).
Szczegółowa analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że żadna z powołanych przesłanek nie została wykazana. Sformułowane w skardze kasacyjnej pytania mające uzasadniać występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego nie zostały w żaden sposób uzasadnione, co uniemożliwia ich ocenę z perspektywy istnienia publicznoprawnych okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W sprawie nie wystąpiła także przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga bowiem wykazania, że niejednolita wykładnia określonego przepisu prawa, będącego źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, wywołuje rozbieżność w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.).
Tego wymagania pełnomocnik powoda nie spełnił, a w szczególności nie wykazał rozbieżnego postrzegania przesłanki interesu prawnego w orzecznictwie sądowym lub wypowiedziach doktryny. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi ponadto do wniosku, że skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia istnienia albo nieistnienia stosunku prawnego lub prawa na podstawie art. 189 k.p.c. osoba, która może inną drogą osiągnąć w pełni ochronę swoich praw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r., III CZP 79/09, nie publ.).
Z tego względu, jak zasadnie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r., III CSK 148/15 (nie publ.), powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, nie zaś powództwo o ustalenie, jest właściwym instrumentem prawnym dla rozstrzygnięcia sporu w kwestii praw właścicielskich do nieruchomości, wynikającego m.in. z nieważności umowy lub stwierdzenia, że nie została ona zawarta a stanowiła podstawę wpisu w księdze wieczystej. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), Wniosek o zasądzenie od powoda kosztów postępowania kasacyjnego należało oddalić, ponieważ odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona po terminie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że nie stanowi odpowiedzi na skargę pismo procesowe, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W konsekwencji, nie wywołuje ono skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2003 r., V CKN 1733/00, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2003 r., IV CKN 113/01, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2014 r., III SK 38/13, nie publ.). jw