Supreme Court dismisses cassation appeal as legal issue lacks precedent value and aligns with existing State liability rules.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court ruling regarding personal rights violations by a prison facility. The appellant argued that State liability should be assessed under Article 417 of the Civil Code rather than Articles 23 and 24, claiming this distinction was legally significant. The court rejected this argument, noting that the legal question was not new or precedential as it had already been clarified in a 2011 Supreme Court ruling establishing that State liability for prison conditions relies on Articles 23 and 24 without requiring proof of fault.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A cassation appeal is admissible only if it raises a significant legal issue of precedent value; if the legal question has already been settled by prior Supreme Court rulings, the appeal is inadmissible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II CSK 305/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk w sprawie z powództwa A. K.przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w N.o ochronę dóbr osobistych,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 grudnia 2018 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w S.z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego;
3. przyznaje radcy prawnemu K. B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w S. kwotę 120 (sto dwadzieścia 00/100) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującego od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.
W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący A. K. wskazał na istotne zagadnienie prawne, wyrażające się w pytaniu „Czy Skarb Państwa odpowiada za naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego czy też na podstawie art. 23 i 24 kodeksu cywilnego w związku z art. 448 kodeksu cywilnego?”.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, powołanie się na istotne zagadnienie prawne, jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl. i z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.).Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie odpowiadało wskazanym wymaganiom, nie można go bowiem uznać za zagadnienie „nowe”, względnie „precedensowe”.
Zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu naruszenia dóbr osobistych w związku z warunkami odbywania kary pozbawienia wolności stanowiły przedmiot rozważań w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, OSNC 2012, nr 5, poz.
15. W uchwale tej wyjaśniono, że odpowiedzialność ta opiera się na art. 23 i 24 k.c., zaś w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia – art. 448 k.c., z tym, że przepis ten powinien być interpretowany z uwzględnieniem art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 417 k.c., które ustanawiają surowszy standard odpowiedzialności odszkodowawczej w porównaniu z ogólnymi zasadami, opierającymi tę odpowiedzialność na przesłance winy. Dlatego też, w tym przypadku – wbrew ogólnej regule – wykazanie winy nie stanowi warunku odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c., a w konsekwencji przyznania zadośćuczynienia za krzywdę.
Kierunek interpretacyjny przyjęty w powołanej uchwale odpowiada w istocie postulowanemu w skardze kasacyjnej, w szczególności nie neguje się w nim wynikającego z art. 24 k.c. domniemania bezprawności (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 r., IV CSK 603/11, niepubl. i z dnia 14 lutego 2013 r., II CSK 382/12, niepubl.). Skarżący nie dostrzega przy tym, że odwołanie do art. 417 k.c. jest korzystne dla osób występujących z roszczeniem o przyznanie zadośćuczynienia, zważywszy, że co do zasady odpowiedzialność oparta na art. 448 k.c. jest uzależniona od winy sprawcy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2008 r., III CZP 31/08, OSNC 2009, nr 3, poz. 46).
W każdym przypadku konieczne jest natomiast wykazanie związku przyczynowego między działaniem sprawcy, a szkodą (art. 361 § 1 k.c.). Przedstawione zasady przyjął za podstawę rozstrzygnięcia również Sąd Apelacyjny, w szczególności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku expressis verbis zwrócono uwagę, że ciężar wykazania, iż działanie naruszające dobra osobiste było zgodne z prawem spoczywa – wobec wynikającego z art. 24 k.c. domniemania – na sprawcy. Także dalsze wywody Sądu Apelacyjnego nie dają podstaw do stwierdzenia, aby Sąd ten narzucił powodowi dalej idące powinności dowodowe, niż wynikające z powołanych wcześniej reguł odpowiedzialności, opartych na art. 24 w związku z art. 448 i art. 417 k.c.Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 102, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. aj