Supreme Court partially allowed extraordinary appeal, quashing one ruling for exceeding statutory limits while dismissing others.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court partially quashed the lower court's extraordinary appeal decisions regarding the division of marital property. The General Prosecutor argued that the first-instance judgment contained a clear factual error in calculating the monetary supplement owed to the wife. The court found that while the calculation error was real, it stemmed from a violation of substantive family law rather than a procedural contradiction with evidence. Consequently, the court set aside the specific provision regarding the supplement but dismissed the rest of the appeal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 350 § 1 k.p.c.; Art. 91 § 1 u.s.n.: A court ruling is quashed in an extraordinary appeal only if the judgment violates the letter or spirit of the law; errors in substantive calculations based on incorrect legal application do not constitute a procedural error under the law of evidence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I NSNc 40/20 POSTANOWIENIE Dnia 24 marca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący)SSN Leszek Bosek (sprawozdawca)Arkadiusz Janusz Sopata (ławnik Sądu Najwyższego) w sprawie z wniosku M. W.z udziałem K. W.o podział majątku wspólnegopo rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 marca 2021 r.skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od postanowień Sądu Okręgowego w B. z 15 września 2016 r., 13 grudnia 2016 r. i 21 lutego 2017 r. sygn. akt II Ca (…) 1.uchyla zaskarżone postanowienia Sądu Okręgowego w B. w przedmiocie sprostowania i umarza postępowanie w tym zakresie; 2.oddala skargę nadzwyczajną w pozostałym zakresie; 3.znosi wzajemnie koszty procesu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 4 lutego 2016 r., II Ns (...), Sąd Rejonowy w B. ustalił, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni M. W. i uczestnika postępowania K. W. wchodzą ruchomości wymienione w punktach I. 1 – 31 oraz środki finansowe wymienione w punktach I. 32-38, w tym zgromadzone w (...) OFE oraz w M. OFE jednostki rozrachunkowe, składki zewidencjonowane na subkontach, o których mowa w art. 40 a) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2015, poz. 121), kwota z tytułu polisy oraz kwota 21 520,60 zł stanowiąca nakład z majątku wspólnego stron na majątek osobisty wnioskodawczyni (punkt I).
Przyjmując równe udziały w majątku wspólnym, Sąd Rejonowy dokonał jego podziału w ten sposób, że na wyłączną własność wnioskodawczyni przyznał majątek obejmujący składniki wymienione w punktach I. 1 – 31, 33 ,35 i 38, w tym zgromadzone w M. OFE jednostki rozrachunkowe, składki zewidencjonowane na subkoncie prowadzonym na nazwisko wnioskodawczyni oraz nakład z majątku wspólnego stron na jej majątek osobisty, a pozostały majątek opisany w punktach I. 32, 34, 36 i 37 przyznał na rzecz uczestnika (punkt II). Sąd I instancji zasądził ponadto od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 52 159,20 zł tytułem dopłat (punkt III) oraz oddalił wnioski stron w pozostałym zakresie (punkt IV).
Postanowieniem z 4 lutego 2016 r. Sąd orzekł ponadto o wydatkach oraz kosztach postępowania (punkty V-IX). Sąd I instancji przyjął, że łączna wartość majątku wspólnego, obejmująca nakłady poczynione z tego majątku na majątek osobisty wnioskodawczyni, wynosiła 219 001,37 zł. W związku z przyjęciem równych udziałów każdemu z małżonków należny był udział w wysokości 109 500,70 zł. W uzasadnieniu Sąd I instancji dokonał zsumowania wartości poszczególnych składników majątku, ustalając, że Wnioskodawczyni otrzymała na skutek podziału majątek o łącznej wartości 57 341,46 zł, a uczestnik w kwocie 161 659,91 zł.
Otrzymując majątek przewyższający wartość udziału w majątku wspólnym, uczestnik został obciążony obowiązkiem dopłaty na rzecz wnioskodawczyni w kwocie 52 159,20 zł. Od powyższego postanowienia wnioskodawczyni i uczestnik wnieśli apelacje. W wyniku ich rozpoznania Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z 15 września 2016 r., II Ca (...) (w brzmieniu sprzed sprostowania, tom VII, k. 1288) zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: w punkcie I skreślił podpunkty 4 i 18, w podpunkcie 23 ustalił wartość biurka 1-szufladowego na kwotę 100 zł, a w podpunkcie 38 ustalił kwotę stanowiącą nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczym na 16 289,96 zł; w punkcie II w podpunkcie 1. przyznał na wyłączną własność wnioskodawczyni składniki majątkowe uwzględniające zmianę w punkcie I; w punkcie III zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni dopłatę w kwocie 55 068,04 zł.
Sąd oddalił w pozostałym zakresie apelację wnioskodawczyni, a uczestnika w całości. O kosztach postępowania w drugiej instancji sąd orzekł w ten sposób, że każdy z zainteresowanych ponosił je we własnym zakresie.Postanowieniem z 13 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w B. sprostował „oczywistą omyłkę rachunkową” w punkcie I. podpunkt 3) „wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 15 września 2016 r.” w ten sposób, że w miejsce słów „tytułem dopłaty kwoty 55 068,04 (pięćdziesiąt pięć tysięcy sześćdziesiąt osiem złotych 04/100) złotych” wpisał słowa „tytułem dopłaty kwotę 41 105,42 (czterdzieści jeden tysięcy sto pięć złotych 42/100) złotych”.
Następnie postanowieniem z 23 stycznia 2017 r. sprostował: (I) oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z 13 grudnia 2016 r. w ten sposób, że w miejsce słowa „wyroku” wpisał „postanowienie” (II), oraz sprostował oczywistą omyłkę rachunkową na stronie 40 uzasadnienia postanowienia z 15 września 2016 r. w ten sposób, że w miejsce słów „powinna zwrócić uczestnikowi połowę nakładu poczynionego na jej majątek osobisty z majątku wspólnego tj. 5 817, 64 złotych (16 289, 96 złotych x ½ = 5 817, 64 złotych) – powinna otrzymać dopłatę od uczestnika postępowania w kwocie 55 068,04 złotych (106 591,86 zł – 57 341,46 zł – 5 817,64 = 55 068,04 zł)” wpisał „powinna zwrócić uczestnikowi połowę nakładu poczynionego na jej majątek osobisty z majątku wspólnego tj. 8144,98 złotych (16 289, 96 złotych x ½ = 8 817,64 złotych) – powinna otrzymać dopłatę od uczestnika postępowania w kwocie 41 105,42 złotych (106 591,86 zł – 57 341,46 zł – 8 144,98 = 41 105,42 zł)”.
Sentencję tego postanowienia podpisali sędziowie G. W., która złożyła podpis dwukrotnie, oraz B. Ł..Sąd Okręgowy wydał w dniu 21 lutego 2017 r. trzecie postanowienie o sprostowaniu, którym uznał wcześniejsze postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki rachunkowej za nieistniejące (I), sprostował oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z 13 grudnia 2016 r. w ten sposób, że w miejsce słowa „wyroku” wpisał „postanowienie” (II), oraz sprostował oczywistą omyłkę rachunkową na stronie 40 uzasadnienia postanowienia z 15 września 2016 r.
Od postanowienia Sądu Okręgowego z 15 września 2016 r. uczestnik wniósł skargę kasacyjną, którą Sąd Najwyższy odrzucił postanowieniem z 25 września 2017 r., IV CSK 108/17, jako niedopuszczalną ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. W dniu 13 września 2018 r. wnioskodawczyni wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z 15 września 2016 r. Postanowieniem z 18 czerwca 2019 r., IV CNP 51/18, Sąd Najwyższy odrzucił skargę ze względu na niespełnienie wymagania określonego w art. 4288 § 1 k.p.c., ponieważ skarżąca nie wykazała niemożności skorzystania, poza innymi środkami prawnymi, ze skargi nadzwyczajnej.Pismem z 6 grudnia 2019 r.
Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego na postanowienia Sądu Okręgowego w B. z 15 września 2016 r., 13 grudnia 2016 r. oraz 21 lutego 2017 r., wnosząc o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w B. z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi nadzwyczajnej. Zaskarżonym postanowieniom zarzucił:1) naruszenie zasad ochrony zaufania obywateli do państwa, pewności prawa oraz prawa do rzetelnej procedury sądowej, zawartych w art. 2 Konstytucji RP, a także naruszenie prawa do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jako prawa do sądu, polegające na niewłaściwym zastosowaniu norm prawa procesowego ujętych w art. 350 § 1 k.p.c. i art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., oraz art. 514 § 1 k.p.c. i art. 608 k.p.c. w zw. z art. 567 § 3 k.p.c. i art. 688 k.p.c., skutkującym merytorycznym rozpoznaniem, na posiedzeniu niejawnym, prawomocnie zakończonej sprawy, co spowodowało nieważność postępowania z powodu pozbawienia uczestników postępowania możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.);2) rażące naruszenie prawa procesowego, to jest art. 350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 332 § 1 k.p.c., art. 361 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c. w zw. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 523 zd. 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na sprostowaniu sentencji oraz uzasadnienia prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 15 września 2016 r., w zakresie kwoty pieniężnej przyznanej tytułem dopłaty, pomimo iż nie stanowiło to niedokładności, błędu pisarskiego albo rachunkowego lub innej oczywistej omyłki w rozumieniu art. 350 § 1 k.p.c., a skutkowało merytoryczną zmianą prawomocnego orzeczenia Sądu II instancji co do istoty sprawy.3) oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wyrażającą się w poczynieniu błędnych obliczeń związanych z ustaleniem kwoty pieniężnej jaka powinna być zasądzona od uczestnika postępowania K.
W. na rzecz wnioskodawczyni M. W. tytułem dopłaty, co skutkowało zasądzeniem na jej rzecz kwoty nieadekwatnej do zebranego w sprawie materiału dowodowego.W odpowiedzi na skargę nadzwyczajną K. W. wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że „wydaje się ona naruszać zapisy art. 89 § 3, art. 90 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz art. 519 §22 k.p.c.”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga nadzwyczajna zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 350 § 1 k.p.c. sąd może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W postępowaniu apelacyjnym przepis ten jest stosowany na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2009 r., I CSK 535/08). Pojęcie oczywistej omyłki w wyroku obejmuje cztery rodzaje omyłek sądu: „oczywiste niedokładności”, „oczywiste błędy pisarskie”, „oczywiste błędy rachunkowe” oraz „inne oczywiste omyłki”.
Przepis dotyczy wypadków „obiektywnej” i „subiektywnej” deformacji woli sądu (K. Lubiński, w: System Prawa Procesowego Cywilnego. Tom II. Część II. Postępowanie procesowe przed sądem pierwszej instancji, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2016, s. 816). Oczywistość oznacza, że błędy muszą powstać w wyniku niewłaściwego odzwierciedlenia w orzeczeniu rzeczywistej i niemogącej budzić wątpliwości woli sądu, są obiektywnie i bez wątpliwości dostrzegalne w treści orzeczenia lub wprost wynikają z zestawienia tej treści z zawartością akt, a powstały z powodu technicznej niedoskonałości ujęcia rozstrzygnięcia sądu w słowach, przedstawienia stanowiska sądu w błędnej formie lub w sposób niedokładny, a więc niepełny i nieprecyzyjny (wyrok Sądu Najwyższego z 10 maja 2018 r., I UK 110/17 i powołane tam postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 czerwca 2013 r., V CZ 28/13; 31 stycznia 2007 r., II CSK 314/06; z 20 sierpnia 1998 r., III CKU 35/98; z 25 listopada 1976 r., II CZ 9/76; 3 marca 1976 r., II CZ 11/76; 10 marca 1966 r., II CZ 19/66; por. też przykłady podawane w:
K. Piasecki, Sprostowanie, uzupełnienie i wykładnia orzeczeń sądów cywilnych, Palestra 1961 nr 9, s. 9). Celem sprostowania jest nadanie orzeczeniu takiego brzmienia, jakie sąd chciał mu nadać, a więc odtworzenie prawidłowego brzmienia i właściwego sensu orzeczenia zgodnych z wolą sądu, który wydał orzeczenie (F. Rosengarten, Sprostowanie, uzupełnienie i wykładnia orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Nowe prawo 1971, nr 6, s. 872-873).Nie można natomiast stosować art. 350 k.p.c. w sposób prowadzący do zmiany rozstrzygnięcia pod względem przedmiotowym.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego za niedopuszczalne uznano przykładowo: sprostowanie sentencji przez zastąpienie frazy „o uchylenie uchwał” słowami „o ustalenie nieważności uchwał” (wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2009 r., I CSK 535/08); wskazanie nieruchomości o innej powierzchni i konfiguracji, niż określona w pierwotnym brzmieniu sentencji (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2018 r., I CSK 176/17); dokonanie korekty rozmiaru świadczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 1966 r., II CZ 19/66); uzupełnienie sentencji o rozstrzygnięcie o odsetkach (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 października 2004 r., III CZ 92/04), a także – co szczególnie istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy – zamianę wysokości zasądzonej kwoty np. z „138.617,44 zł” na kwotę „252.979,91 zł” (wyrok Sądu Najwyższego z 6 marca 2019 r., I CSK 87/17),Jednocześnie należy zauważyć, że podlegający z mocy art. 350 k.p.c. sprostowaniu oczywisty błąd rachunkowy wyroku może wynikać z zestawienia jego uzasadnienia z sentencją wyroku, nie musi zaś wynikać z tej sentencji, gdyż z istoty swej zawiera ona wynik rozliczeń dokonanych w uzasadnieniu.
Do stwierdzenia zaś tego wyniku niezbędne jest zbadanie rachunku zawartego w uzasadnieniu orzeczenia i jeśli rzeczywiście w sentencji został uwidoczniony błędny wynik, to sentencja wyroku podlega sprostowaniu. W takiej sytuacji sąd przez sprostowanie sentencji wyroku nie zasądza nowego roszczenia, lecz jedynie prostuje oczywiście omyłkowe oznaczenie zasądzonego już roszczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 30 sierpnia 1972 r., I PZ 40/72; 5 lutego 2016 r., IV CSK 232/15; 10 lipca 2019 r., I NSP 10/19).W niniejszej sprawie treść zaskarżonych postanowień w przedmiocie sprostowania wykracza ewidentnie poza przedmiot postępowania o sprostowanie orzeczenia, co pozwalało je uznać za odrębne prawomocne orzeczenia, od których przysługuje skarga nadzwyczajna.
Zgodnie z art. 89 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. 2021, poz. 154 ze zm., dalej: u.s.n.) skarga nadzwyczajna przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego kończącego postępowanie w sprawie. W sprawach cywilnych zaskarżalne są prawomocne wyroki i zrównane z nimi postanowienia co do istoty wydane w postępowaniu nieprocesowym oraz wszystkie prawomocne postanowienia kończące postępowanie w sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o sprostowaniu omyłki lub błędu konsekwentnie przyjmuje się, że o charakterze orzeczenia, a co za tym idzie, o jego zaskarżalności, decyduje nie jego nazwa, lecz merytoryczna zawartość (wyroki Sądu Najwyższego z: 4 listopada 2010 r., IV CSK 188/10; 17 czerwca 2014 r., I CSK 422/13; 10 maja 2018 r., I UK 110/17).
W konsekwencji należy uznać, że także i skarga nadzwyczajna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji prostującego orzeczenie tego sądu w taki sposób, że nastąpiła ingerencja w jego merytoryczną treść. Przechodząc do meritum skargi, na uwzględnienie zasługują zarzuty naruszenia art. 350 § 1 i art. 523 zd. 1 k.p.c. mające zastosowanie do postanowień sądu drugiej instancji za sprawą art. 361 i w zw. z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. Sprostowanie sentencji oraz uzasadnienia prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w B. z 15 września 2016 r. w zakresie kwoty pieniężnej przyznanej wnioskodawczym tytułem dopłaty, pomimo iż nie stanowiło to niedokładności, błędu pisarskiego albo rachunkowego lub innej oczywistej omyłki, stanowi rażące naruszenie art. 350 § 1 k.p.c., skutkowało bowiem oczywistą merytoryczną zmianą prawomocnego orzeczenia Sądu II instancji.Nie sposób bowiem uznać za „oczywistą” omyłki, która dotyczy postanowienia z 15 września 2016 r. obliczeń.
Sąd Okręgowy, dokonując sprostowania tego orzeczenia, w istocie zakwestionował prawidłowość zawartych w nim obliczeń, co byłoby dopuszczalne wyłącznie w ramach merytorycznej kontroli odwoławczej, a nie w trybie sprostowania. Łączna wartość majątku wspólnego – jak ustalił Sąd II instancji – wyrażała się w kwocie 213 183,73 zł, obejmującej nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty wnioskodawczyni w wysokości 16 289,96 zł. Zarówno Sąd I instancji, jak i Sąd II instancji, popełniły błąd rachunkowy w uzasadnieniu – niedostrzeżony także przy kontroli w trybie sprostowania – dotyczący wartości majątku przyznanej wnioskodawczyni, która po zsumowaniu wartości z sentencji postanowienia Sądu I instancji wynosi 51 523,82 zł, a nie 57 341,46 zł.
Jednakże w świetle wartości ujętych w sentencji postanowienia Sądu II instancji trzeba przyjąć, że zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwoty 55 068,04 zł były jednak arytmetycznie poprawne. Sentencja postanowienia Sądu Okręgowego w B. z 15 września 2016 r. nie zawierała błędu rachunkowego, który mógłby zostać sprostowany bez ingerencji w merytoryczną treść orzeczenia. Przedstawionej oceny nie zmienia fakt, że błąd rachunkowy zawarty jest w obliczeniu przedstawionym w uzasadnieniu postanowienia, które zostało sporządzone już po ogłoszeniu rozstrzygnięcia.
Dlatego też uchylenia wymagało postanowienie prostujące Sądu Okręgowego z 13 grudnia 2016 r., zastępujące kwotę 55 068,04 zł kwotą 41 105,42 zł, co stanowiło par excellence merytoryczną ingerencję w prawomocne postanowienie z 15 września 2016 r.Błąd pojawia się w innych obliczeniach dokonanych przez Sąd Okręgowy. Przyjęty przez Sąd Okręgowy w postanowieniu z 15 września 2016 r. sposób rozliczenia nakładów w ramach dopłaty prowadził do zwrócenia przez wnioskodawczynię całej wartości nakładów, a nie – stosownie do udziału małżonków w majątku wspólnym – jedynie połowy.
Błąd ten został co prawda dostrzeżony w postanowieniu z 21 lutego 2017 r., ale nie mógł on zostać poprawiony w drodze sprostowania, ponieważ jego poprawienie wymagałoby równoczesnej zmiany wysokości kwoty zasądzonej w sentencji od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika, co próbowano zrobić w postanowieniu z 13 grudnia 2016 r., ale co było – jak już wspomniano – niedopuszczalne, bo jest możliwe wyłącznie w trybie merytorycznej kontroli odwoławczej. Dlatego również i to postanowienie wymagało uchylenia, jako sprzeczne z art. 350 § 1 k.p.c.Na uwzględnienie zasługuje również – pomimo mankamentów uzasadnienia - zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Wynika to nie tylko z omówionej powyżej rażącej i wielokrotnej obrazy art. 350 § 1 k.p.c. przez postanowienia Sądu Okręgowego z 13 grudnia 2016 r. i 21 lutego 2017 r., prowadzące do merytorycznej zmiany prawomocnego orzeczenia, lecz z samoistnego naruszenia autonomicznego konstytucyjnego prawa strony do rzetelnego procesu sądowego. Jego elementem jest prawo do prawomocnego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie prawo to zostało naruszone a sprawa została rozpoznana ponownie w trybie sprostowania. Sąd Okręgowy formalnie wydając postanowienia w przedmiocie sprostowania ogłoszonego wcześniej prawomocnego postanowienia, tak naprawdę wydał orzeczenie merytoryczne z urzędu bez udziału stron, pozbawiając je możności obrony ich praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z 6 marca 2019 r., I CSK 87/18).
Na uwzględnienie zasługuje również zarzut naruszenia zasady zaufania do państwa leżącej u podstaw zasady demokratycznego państwa prawnego. Jednym z najistotniejszych komponentów tej zasady jest konieczność zapewnienia obywatelowi możliwości decydowania o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów władzy publicznej (wyroki TK z: 14 czerwca 2000 r., P 3/00; 13 grudnia 2011 r., K 33/08; 8 stycznia 2013 r., K 18/10, 4 czerwca 2013 r., P 43/11). Obowiązek ten obciąża nie tylko ustawodawcę, ale również sądy, które powinny działać na podstawie i w granicach przepisów prawa, interpretując je w sposób przewidywalny dla adresatów.
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy daleko wykroczył poza granice art. 350 § 1 k.p.c., interpretując pojęcie oczywistej omyłki pisarskiej contra legem, nie tylko wbrew literze tego przepisu, ale również wbrew jego rozumieniu ugruntowanemu w doktrynie i orzecznictwie. W istocie rzeczy sąd dokonał więc ingerencji w prawomocne orzeczenie w oparciu o pozaustawowe, nieznane prawu, a tym bardziej stronom postępowania, przesłanki. Bezzasadny jest natomiast zarzut oczywistej sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym.
W skardze błędnie utożsamiono wadliwość zaskarżonych orzeczeń, w tym prawomocnego postanowienia z 15 września 2016 r. jako oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w rozumieniu art. 89 § 1 pkt 3 u.s.n. W ocenie Prokuratora Generalnego przesłanka ta realizuje się „w poczynieniu błędnych obliczeń związanych z ustaleniem kwoty pieniężnej jaka powinna być zasądzona od uczestnika postępowania K. W. na rzecz wnioskodawczyni M. W. tytułem dopłaty, co skutkowało zasądzeniem na jej rzecz kwoty nieadekwatnej do zebranego w sprawie materiału dowodowego”.
O oczywistej sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego mogłoby świadczyć przykładowo przyjęcie przez Sąd II instancji określonej wartości ruchomości wbrew wyraźnemu wnioskowi opinii biegłego przy jednoczesnym niezakwestionowaniu przez Sąd tej opinii. W takim wypadku ustalone przez sąd fakty byłyby niezgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Natomiast w niniejszej sprawie błąd popełniony przez Sąd w obliczeniach wynikał nie tyle ze sprzeczności ustaleń z materiałem dowodowym, co z dokonaniem obliczeń wbrew przepisom prawa materialnego, a konkretnie art. 45 § 1 w zw. z art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Prokurator Generalny nie sformułował jednak w skardze zarzutów naruszenia tych przepisów prawa materialnego. Sąd Najwyższy nie mógł ich w konsekwencji uwzględnić i uchylić postanowienia Sądu Okręgowego z 15 września 2016 r. ani przekazać sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy będąc związanym granicami podstaw i zarzutami zobowiązany był oddalić skargę generalną w tym zakresie.Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 91 § 1 u.s.n. orzekł, jak w sentencji. O zniesieniu kosztów orzeczono na podstawie art. 39818 k.p.c. w zw. z art. 95 pkt 1 u.s.n.