Supreme Court quashes appeal order due to improper panel composition violating judicial independence standards.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed its own previous order denying a retrial request because the panel was improperly composed. The defendant argued the proceedings were flawed, but the Court focused on a specific procedural defect where a judge joined the panel after a 2017 reform. Consequently, the court ruled that such judges no longer meet the required standards of independence and impartiality.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 379 pkt 4 k.p.c.: A court is improperly composed if it includes a judge nominated after January 17, 2018, by the National Council of the Judiciary, as this violates the minimum standard of judicial independence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt I KZ 69/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)SSN Jacek BłaszczykSSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) w sprawie A. C., skazanego za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 lutego 2023 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt I KO 76/22, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 90/16, wobec jego oczywistej bezzasadności, postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę wniosku skazanego o wznowienie postępowania przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek skazanego A. C. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt III K 301/15, którym został on skazany za osiem przestępstw, w tym z art. 286 § 1 k.k., za które wymierzono kary szczegółowo określone w sentencji wyroku Sądu I instancji, połączone węzłem kary łącznej 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 800 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych. Wskazać należy, że apelacje oskarżonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt II AKa 90/16, zostały pozostawione bez rozpoznania.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt I KO 76/22, odmówił, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., przyjęcia wniosku skazanego wobec jego oczywistej bezzasadności.Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany. Z treści tego środka odwoławczego wynika, że jego zdaniem postępowanie w jego sprawie było prowadzone nieprawidłowo.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie wniesione przez skazanego, niezależnie od podniesionych zarzutów, skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Postanowienie zostało wydane bowiem przez sąd nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy, działający w tym układzie procesowym jako Sąd II instancji, bierze tę okoliczność pod uwagę z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia (art. 433 § 1 k.p.k.).Na wstępie należy podkreślić, że – jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa – Sąd Najwyższy jest związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn.
BSA I-4110- 1/2020 (zob. np. postanowienia SN: z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I KZ 61/21; z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt V KZ 64/21; z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt V KO 37/22). W uchwale tej stwierdzono m.in., że „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3)”.Z powyższego wynika, że należy przyjąć a priori, iż każdy sędzia Sądu Najwyższego, który uzyskał nominację w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała SN z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22). W wyniku zmian ustawowych, dokonanych ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, organ ten przestał bowiem spełniać cechy organu konstytucyjnego, co uchyliło domniemanie spełnienia przez osoby powołane przez Prezydenta RP z rekomendacji takiej Krajowej Rady Sądownictwa na stanowisko sędziego kryteriów niezawisłości i bezstronności (zob. np. wyrok SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KS 32/21).
Powyższa argumentacja została przedstawiona również w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. wyroki ETPC: z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma Sp. z o.o. v. Polska, skarga nr 1469/20; z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska- Ficek i Ozimek v. Polska, skarga nr 49868/19; z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz v. Polska, skarga nr 43447/19).W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie wydał Antoni Bojańczyk, który uzyskał nominację na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.
W świetle powyższych rozważań nie budzi zatem wątpliwości, że sąd tworzony z jego udziałem nie spełnia minimum niezależności. Konieczne zatem stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż przy jego wydaniu zaistniało uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dostrzeżenie powyższego uchybienia podlegającego uwzględnieniu z urzędu było przy tym wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie pozostałych zarzutów na tym etapie postępowania byłoby przedwczesne (art. 436 k.p.k.).Wniosek o wznowienie postępowania karnego złożony przez skarżącego A.
C. należało zatem przekazać Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.Mając powyższe na względzie, orzeczono jak na wstępie.