Legislator Giurisprudenza & Legislazione
I KK 280/24 Generato dall'IA

Supreme Court allows Ombudsman's cassation, quashing criminal court's civil compensation order due to prior civil settlement.

Numero d'incarto I KK 280/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court allowed the Ombudsman's cassation against a criminal court judgment ordering the defendant to pay civil damages. The defendant had already settled the identical claim in a separate civil proceeding, rendering the criminal court's compensation order redundant. Consequently, the Supreme Court quashed the specific part of the lower court's verdict regarding the obligation to repair damage.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.; Art. 46 § 1 k.k.: The application of the non-cumulation clause requires establishing the identity of both the subject matter and the parties; if a civil claim has been fully resolved, a criminal court cannot order separate compensation for the same loss.

Parole chiave

Generato dall'IA
non-cumulation clause civil compensation criminal liability identity of claim prior settlement Ombudsman cassation damages repair diritto alla riparazione dell'opera

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.
art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., polegające na nałożeniu na oskarżonego P.
art. 46 § 1 k.k.
akt II K 1327/19, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. zawartego w punkcie 2.
art. 535 § 5 k.p.k.
I KK 280/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)‎SSN Paweł Wiliński‎SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 535 § 5 k.p.k
I KK 280/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)‎SSN Paweł Wiliński‎SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 284 § 2 k.k
skazanego za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k., kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w Nowej Soli z dnia 4 września 2020 r., sygn.
art. 46 § 1 k.k
akt II K 1327/19, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt III KK 305/10
wyrok SN z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt III KK 305/10).
wyrok SN z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt V KK 9/12
wyrok SN z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt V KK 9/12).W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w Nowej Soli powinien zastosować art.
III KK 305/10
V KK 9/12
Supreme Court dismisses criminal restitution order when civil proceedings already adjudicated the same damage claim.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

I KK 280/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)‎SSN Paweł Wiliński‎SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie P.P. skazanego za przestępstwo z art. 284 § 2 k.k., kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w Nowej Soli z dnia 4 września 2020 r., sygn. akt II K 1327/19, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k. zawartego w punkcie 2.

Barbara Skoczkowska Tomasz Artymiuk Paweł Wiliński UZASADNIENIESąd Rejonowy w Nowej Soli uznał oskarżonego P.P. za winnego tego, że:„w okresie od 19 lipca 2019 roku do 26 sierpnia 2019 roku w K., woj. […]., pracując na stanowisku operatora pompy, dokonał przywłaszczenia powierzonych mu pieniędzy w łącznej kwocie 8 598 złotych pochodzących od kontrahentów i stanowiących zapłatę za wykonane usługi, działając na szkodę firmy B.- R.W. z siedzibą w M.”,tj. przestępstwa z art. 284 § 2 k.k., za które wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności zobowiązując go do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie (pkt 1 wyroku).

Ponadto Sąd na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego P.P. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłacenie kwoty 8 598 złotych na rzecz pokrzywdzonego - firmy B.- R. W. z siedzibą w M. (pkt 2 wyroku).Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 22 września 2020 r.Kasację, na korzyść skazanego, od powyższego wyroku wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżając go w zakresie punktu 2, zarzucając:„rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., polegające na nałożeniu na oskarżonego P. P. środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłacenie kwoty 8598 zł na rzecz pokrzywdzonego - firmy «B.» R.

W. z siedzibą w M., w sytuacji gdy w realiach przedmiotowej sprawy nie było to dopuszczalne, albowiem o tożsamym roszczeniu owego pokrzywdzonego przysługującym względem P. P. prawomocnie orzeczono postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 15 stycznia 2020 r. o sygnaturze akt IV P […]”.Podnosząc powyższy zarzut Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich okazała się oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., co skutkowało jej uwzględnieniem na posiedzeniu.W razie skazania oskarżonego sąd orzeka nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, obowiązek naprawienia, w całości lub w części, szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 415 § 1 zd. 1 k.p.k.).

Niemniej jednak nawiązki na rzecz pokrzywdzonego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono (art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k.). Powyższy przepis wyraża tzw. klauzulę antykumulacyjną. Jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono, to nie jest możliwe (niejako ponowne) orzekanie o obowiązku naprawienia szkody, i to niezależnie od tego, czy zasądzone w postępowaniu cywilnym roszczenie zostało wyegzekwowane (zob. np. wyrok SN z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt III KK 305/10).

Zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej z art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. zakłada jednak konieczność ustalenia tożsamości zarówno przedmiotowej, jak i podmiotowej (zob. np. wyrok SN z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt V KK 9/12).W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w Nowej Soli powinien zastosować art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., gdyż zachodzą okoliczności opisane w tym przepisie. O roszczeniu, z którym wiązał się obowiązek naprawienia szkody z punktu 2. zaskarżonego wyroku, prawomocnie już orzeczono. Trafnie wskazał skarżący, że niezależnie od postępowania karnego przeciwko skazanemu toczyło się również postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym w Z.., sygn. akt IV P […], zainicjowane pozwem z dnia 23 września 2019 r. wniesionym przez R.W. przeciwko P.P..

Powód wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym kwoty 8.598 złotych, tj. kwoty należnej R.W. jako pracodawcy P.P.. W pozwie wskazano, że pozwany w dniu 19 lipca 2019 r. był zobowiązany przekazać zebrane od klientów pieniądze, jednak obowiązku tego nie dopełnił. Nie zwrócił ich także w dniach następnych. Z treści pozwu wynika, że powód złożył ponadto zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez pozwanego przestępstwa, a postępowanie zostało wszczęte przez Policję (k. 2-4 akt). Sąd Rejonowy w Z. w dniu 2 października 2019 r., sygn. akt IV Np.[…], wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, zobowiązując P.P. do zapłaty stronie powodowej kwoty 8.598 zł.

W związku z wniesieniem przez pełnomocnika P.P. sprzeciwu od nakazu zapłaty, Sąd Rejonowy w Z. rozpoznał sprawę o sygn. akt IV P […]. W ramach tego postępowania na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. strony postępowania zawarły ugodę, zgodnie z którą pozwany P. P. zobowiązał się zapłacić w terminie 14 dni powodowi R. W. „B” w M. kwotę 4.300 zł tytułem „całkowitego rozliczenia roszczenia zgłoszonego w sprawie IV P […]” (k. 96-97 akt sprawy o sygn. IV P […]). W związku z powyższym Sąd Rejonowy w Z. umorzył postepowanie o zapłatę (k. 98), które uprawomocniło się w dniu 23 stycznia 2020 r. (k. 99).Nie budzi zatem wątpliwości, że w postępowaniu cywilnym rozstrzygnięto w przedmiocie roszczenia tożsamego z tym, o którym orzeczono w zaskarżonym wyroku Sądu Rejonowego w Nowej Soli, zarówno podmiotowo, jak i przedmiotowo.

Chodziło bowiem o zobowiązanie tej samej osoby (skazanego P.P.) do zapłaty kwoty w związku z przywłaszczeniem pieniędzy, które był zobowiązany zwrócić pokrzywdzonemu R.W. w dniu 19 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy w Nowej Soli nie był zatem uprawniony, by orzec na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązek naprawienia szkody. Zaznaczyć należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest różnica istniejąca między sumą zasądzoną w procesie cywilnym a kwotą podaną w zaskarżonym wyroku, bowiem istotna w kontekście treści art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k. jest jedynie tożsamość roszczenia (zob. wyrok SN z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt V KK 9/12), a ugoda – zgodnie z wyraźnym wskazaniem w jej treści – doprowadziła do jego całkowitego rozliczenia.Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.

Barbara Skoczkowska Tomasz Artymiuk Paweł WilińskiWB[ał].