CPC appeal dismissed; filing a disciplinary complaint against a judge does not automatically require recusal.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a decision refusing to set aside a judge in a necessary procedure. The appellant argued that filing a disciplinary complaint against the judge created a personal relationship requiring mandatory recusal under the Code of Civil Procedure. The court rejected this, noting the judge explicitly stated no grounds for recusal existed and that parties cannot arbitrarily influence the court's composition.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 49 § 1 k.p.c.; Art. 51 k.p.c.; Filing a disciplinary complaint against a judge does not automatically create a personal relationship requiring recusal, as the judge's assessment of impartiality remains valid unless specific statutory grounds for exclusion are met.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
I CSK 2110/23 POSTANOWIENIE 11 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 11 lipca 2024 r. w Warszawiew sprawie z wniosku R. S.z udziałem A. S. i M. S.o ustanowienie drogi koniecznej,na skutek skargi kasacyjnej R. S.od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicyz 15 grudnia 2022 r., II Ca 591/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIEWnioskodawca R. S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy oddalającego apelację skarżącego w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej prowadzonej z udziałem uczestników A.
S. oraz M. S..Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Ujął je w formę pytania o to, „czy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w innej sprawie, niezależnie od zasadności skargi, etapu rozpoznania skargi czy rodzaju rozstrzygnięcia w jej przedmiocie, powoduje zaistnienie stosunku osobistego między sędzią orzekającym, a stroną postępowania mającego wpływ na ocenę zdolności do zachowania bezstronności i obiektywizmu sędziego, a tym samym czy sędzia w takiej sytuacji obowiązany jest zawiadomić o przyczynie wyłączenia (art. 51 KPC) i zawarte w nim implicite złożyć wniosek o wyłącznie (art. 49 § 1 KPC in initio)” (fragment na s. 2 skargi kasacyjnej, przytoczony w oryginale).Stanowisko to nie zostało wyjaśnione czy wzbogacone o argumentację.
Analiza treści skargi oraz przebieg postępowania przed Sądem drugiej instancji wskazuje natomiast, że wątpliwości skarżącego wiążą się z tym, iż w toku innej sprawy (egzekucyjnej) wraz z innymi wierzycielami złożył na Sędziego (Referenta w niniejszej sprawie) skargę do Rzecznika Dyscyplinarnego, a z tego powodu – także wniosek o wyłączenie Sędziego w niniejszej sprawie. Wniosek ten został oddalony, a wnioskodawca nie wniósł zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy wyłączenia sędziego.Z ogólnego wywodu skarżącego wynika, że skarżący żywi przekonanie, iż – wobec wszczęcia postępowania dyscyplinarnego – Sędzia-Referent powinna była sama zawiadomić o przyczynach uzasadniających jej wyłączenie od rozpoznania sprawy, tymczasem – przeciwnie – w swym oświadczeniu wskazała, że brak jest podstaw do jej wyłączenia.
Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego spowodowało bowiem, zdaniem wnioskodawcy, „powstanie stosunku osobistego między sędzią a wnioskodawcą mogącego budzić wątpliwości co do zachowania przez sędziego zdolności do zachowania obiektywizmu i bezstronności w rozpoznawanej sprawie i winno nakładać na sędziego obowiązek złożenia zawiadomienia o takich okolicznościach oraz wniosku sędziego o wyłączenie”. Brak natomiast „takiego wniosku ze strony sędziego, mimo uzasadnionych przesłanek do jego złożenia skutkować winien zatem uznaniem, że w konsekwencji sąd był nieprawidłowo obsadzony […]” (s. 3 skargi).Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa przywołanie przyczyny kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga poprawnego zidentyfikowania problemu, w tym odniesienia go do konkretnych przepisów.
Konieczne jest także przedstawienie argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen danego zagadnienia (zob. postanowienie SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01). Istotność problemu prawnego wyraża się w tym, że ma on znaczenie precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 23 marca 2012 r., I CSK 496/11). Obowiązkiem wnoszącego skargę jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14).Tylko we wskazanych wyżej okolicznościach może być realizowana publicznoprawna funkcja skargi kasacyjnej.
Jednocześnie przedstawiony Sądowi Najwyższemu problem musi mieć konkretny związek z rozstrzygnięciem danej sprawy, to jest z zarzutami skargi oraz podstawą prawną i faktyczną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13). Przyjęcie skargi do rozpoznania ma bowiem na celu zarówno realizację interesu publicznego, jak i ochronę praw prywatnych. Zagadnienie prawne powinno mieć więc taki wymiar problemowy, aby udzielona przez Sąd odpowiedź miała znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie, w której pytanie zostało zadane, a jednocześnie – dzięki uniwersalnemu ujęciu – odpowiedź ta uzyskiwała walor aplikacyjny w rozstrzyganiu innych spraw.Sformułowane przez skarżącego pytanie nie spełnia opisanych wyżej wymagań.
Wnioskodawca nie wyjaśnił bowiem, dlaczego opisana przez niego kwestia miałaby stanowić rzeczywisty, poważny, a przy tym uniwersalny problem prawny. Nie przedstawił również wywodu, z którego wynikałoby, jak ocena tej kwestii przekładałaby się na wynik rozstrzygnięcia. Wobec powyższego jedynie na marginesie należy dodać, że jest oczywiste, iż ocena wystąpienia przesłanek określonych w art. 49 § 1 k.p.c. każdorazowo dokonywana jest indywidualnie, w ścisłym powiązaniu z okolicznościami, które wystąpiły w danej sprawie.
Nie jest możliwe stworzenie uniwersalnego katalogu przyczyn wyłączenia sędziego; przyczyny takiej bezsprzecznie nie stanowi również złożenie skargi na Sędziego, gdyż – jeśli takie zachowanie strony (uczestnika postępowania) rzeczywiście miałoby bezsprzeczny potencjał wpływu na postawę sędziów w sferze zachowania standardów bezstronności – to zostałoby ujęte jako kolejna z wymienionych w art. 48 k.p.c. przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Co się natomiast tyczy przekonania skarżącego o powstaniu „stosunku osobistego między sędzią a wnioskodawcą mogącego budzić wątpliwości […]”, to wypada wskazać, że w świetle przywołanego przez skarżącego oświadczenia Sędziego-Referenta należy uznać, iż in casu stosunek taki nie powstał.
Zarazem jasne pozostaje, że strona (uczestnik) postępowania nie może mieć możliwości dowolnego wpływania na skład sądu, w tym przez składanie zawiadomień nakierowanych na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu orzekającemu w danej sprawie.Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia..[SOP][ms]