Legislator Giurisprudenza & Legislazione
I CSK 1849/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer credit terms, citing lack of legal interpretation need.

Numero d'incarto I CSK 1849/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the Bank AG's cassation appeal against a lower court ruling regarding consumer credit terms. The Bank argued that specific civil code provisions required further judicial interpretation due to perceived inconsistencies in case law. However, the court found that existing jurisprudence already clearly established the invalidity of such clauses and the conditions for their replacement, rendering further interpretation unnecessary.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3851 § 1 k.c.: A cassation appeal based on the need for legal interpretation is rejected when existing case law has already resolved the legal issues and no serious doubts or divergences in jurisprudence remain.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal dismissal consumer protection law invalid contract clauses legal interpretation necessity individual negotiation requirement currency conversion terms civil code provisions

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Sposób aplikacji tych reguł w konkretnych sprawach należy do kompetencji sądów meriti i nie może być co do zasady rozpatrywany w kontekście przyczyn kasacyjnych, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.c.
Art. 3984 § 2 k.p.c.
W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Art. 221 k.c.
art. 221 w związku z art.
Art. 3851 § 1 k.c.
221 w związku z art. 3851 § 1 k.c. w zakresie możliwości przyznania kredytobiorcy statusu konsumenta i powoływania się przez niego na ochronę wynikającą z art.
Art. 3851 § 3 k.c.
221 w związku z art. 3851 § 1 k.c.
Art. 3851 § 4 k.c.
221 w związku z art. 3851 § 1 k.c.
Art. 58 § 1 k.c.
3851 § 1 i 2 w związku z art. 58 § 1 i 3 oraz z art.
Art. 58 § 3 k.c.
3851 § 1 i 2 w związku z art. 58 § 1 i 3 oraz z art.
Art. 358 § 1 k.c.
58 § 1 i 3 oraz z art. 358 § 1 i 2 k.c.
Art. 358 § 2 k.c.
58 § 1 i 3 oraz z art. 358 § 1 i 2 k.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Sposób aplikacji tych reguł w konkretnych sprawach należy do kompetencji sądów meriti i nie może być co do zasady rozpatrywany w kontekście przyczyn kasacyjnych, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.c.
Art. 98 § 1-11 k.p.c.
3989 § 2, art. 98 § 1-11, art.
Art. 108 § 1 k.p.c.
98 § 1-11, art. 108 § 1, ‎art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
108 § 1, ‎art. 391 § 1 i art.
Art. 39821 k.p.c.
391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CSKP 874/22
Supreme Court dismissed appeal on foreign currency loan validity, ruling consumer protection law does not retroactively cure abusive clauses.
III CZP 6/21
Supreme Court clarifies that invalid foreign currency loan clauses are void ab initio, granting consumers restitution claims under Art. 410 § 2 k.c. and Art. 405 k.c.
III CZP 11/20
Consumer repaid indexed loan; court allows claim for return of payments under unjust enrichment despite invalidity.
II CSKP 464/22
Supreme Court voids loan contract clause allowing unlimited foreign currency risk without upper cap.
II CSKP 794/22
Supreme Court recuses a judge from a civil debt case due to a conflict of interest involving the parties.
III CZP 41/20
Supreme Court rejects consumer's claim for restitution of overpaid loan installments under invalid currency-indexed loan contract.
I CSK 3629/22
Supreme Court dismisses cassation appeal on consumer credit contract clause interpretation under Polish Civil Code.
C-260/18
również wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819 i z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20,‎I.W., R.W.
C-19/20
również wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819 i z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20,‎I.W., R.W.
II CSKP 303/22
Supreme Court annuls appeal judgment on CHF loan dispute, remanding for reconsideration of consumer protection and currency conversion rules.
I CSK 1669/22
Supreme Court dismisses cassation on unfair terms, ruling entire indexed loan void if spread clauses are abusive.
II CSKP 1027/22
Supreme Court dismisses consumer's appeal on invalid loan contracts, upholding district court's dismissal of unjust enrichment claim.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

I CSK 1849/23 POSTANOWIENIE 9 sierpnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 9 sierpnia 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa A.H.‎przeciwko Bank AG w W. ‎o zapłatę i ustalenie,‎na skutek skargi kasacyjnej Bank AG w W. ‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z 3 lutego 2023 r., V ACa 379/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów.

W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank AG w W. powołała się na potrzebę wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 221 w związku z art. 3851 § 1 k.c. w zakresie możliwości przyznania kredytobiorcy statusu konsumenta i powoływania się przez niego na ochronę wynikającą z art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 1, 3 i 4 k.c. w zakresie możliwości uznania za indywidualnie uzgodnione takiego postanowienia umownego, którego treść nie została ustalona w wyniku negocjacji między konsumentem i przedsiębiorcą i przyjęcia, że konsument zaakceptował jego treść w postaci zaproponowanej przez przedsiębiorcę; art. 3851 § 1 i 2 w związku z art. 58 § 1 i 3 oraz z art. 358 § 1 i 2 k.c. w zakresie możliwości stwierdzenia przez sąd nieuczciwości tylko niektórych elementów warunku umownego w postaci klauzuli indeksacyjnej i zastąpienia go innym sposobem określenia kursu waluty obcej wynikającym z przepisów prawa lub zwyczajów.Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance w postaci potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 ‎i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje, by istniała potrzeba wykładni wskazanych przepisów. Podniesione przez skarżącą kwestie koncentrowały się wokół abuzywności postanowień umowy kredytu powiązanej z walutą obcą i skutków tej abuzywności. Problematyka ta nie stanowi novum i była wielokrotnie podejmowana w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych. W judykaturze tej wyjaśniono w szczególności, że status konsumenta należy ustalać na podstawie kryterium funkcjonalnego, sprowadzającego się do oceny, czy stosunek umowny wpisuje się w ramy działalności niezwiązanej z wykonywaniem zawodu (handlu, przedsiębiorstwa) (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2024 r., I CSK 867/23).

W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8 czerwca 2023 r., C-570/21, ECLI:EU:C:2023:456, stwierdzono ponadto, że konsumentem w rozumieniu dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia ‎5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s.

29) jest osoba, która zawarła umowę kredytu do użytku częściowo związanego z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, a w części niezwiązanego z tą działalnością, jeżeli cel działalności gospodarczej lub zawodowej nie jest dominujący w ogólnym kontekście tej umowy. Sposób aplikacji tych reguł w konkretnych sprawach należy do kompetencji sądów meriti i nie może być co do zasady rozpatrywany w kontekście przyczyn kasacyjnych, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.c. Uzupełniająco należało zauważyć, że - jak wynikało z wiążących Sąd Najwyższy ustaleń faktycznych – in casu w lokalu zakupionym ze środków uzyskanych z kredytu nie prowadzono nigdy działalności gospodarczej.Obecnie nie ma już wątpliwości, że postanowienia umowy (regulaminu) określające zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, z którą związane jest saldo kredytu, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 i powołane tam orzecznictwo).

Niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną. Nie budzi też wątpliwości, że stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia w umowie kredytu może uzasadniać uznanie umowy za nieważną (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. - zasada prawna - III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz. 40; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22 i z dnia ‎9 września 2022 r., II CSKP 794/22; postanowienia Sądu Najwyższego z dnia ‎6 lipca 2021 r., III CZP 41/20 i z dnia 27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22; por. również wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 3 października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG, ECLI:EU:C:2019:819 i z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20,‎I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341).W judykaturze wielokrotnie rozważano również przesłanki, które muszą być spełnione dla ewentualnego zastąpienia niedozwolonego postanowienia umownego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., II CSKP 303/22 ‎i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo), jak również warunki, które pozwalają uznać, że konkretne postanowienie umowne zostało uzgodnione indywidualnie ‎w rozumieniu art. 3851 § 1 i 3 k.c. (por. np. wyrok Sądu Najwyższego, z dnia‎13 maja 2022 r., II CSKP 464/22 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia ‎27 kwietnia 2023 r., II CSKP 1027/22, w którym stwierdzono, że dokonanie przez konsumenta wyboru między różnego rodzaju umowami oferowanymi przez bank nie stanowi formy indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych ‎w rozumieniu art. 3851 § 3 k.c., nie świadczy bowiem o rzeczywistym wpływie konsumenta na treść postanowień umowy, którą wiąże się z bankiem).W tym stanie rzeczy należało uznać, że wywody wniosku – w zestawieniu ‎z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego i judykaturą Trybunału Sprawiedliwości – nie ujawniały potrzeby dalszych wypowiedzi Sądu Najwyższego w objętej nimi materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych zadań skargi kasacyjnej.

Należało zatem odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1, ‎art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.G.)[ms] ‎