Legislator Giurisprudenza & Legislazione
I KZP 56/05 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against prison transfer order, ruling it is not a subject of fundamental statutory interpretation.

Numero d'incarto I KZP 56/05
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to accept a request for a fundamental interpretation of the law regarding a prison transfer order. The convicted defendant's defense argued that the court's order to transfer them without prior summons should be a formal 'order' subject to appeal under Article 7 of the Criminal Procedure Code. The court determined that the lower court was not the proper authority to issue such an order and that the defendant had no right to appeal this specific procedural act.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 7 k.k.w.; Art. 441 § 1 k.p.k.; Art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w.: A court order to transfer a convicted person to a prison without prior summons is not a subject of fundamental statutory interpretation and does not grant the convicted person the right to file an appeal under Article 7 of the Criminal Procedure Code.

Parole chiave

Generato dall'IA
fundamental statutory interpretation prison transfer order criminal procedure code procedural appeal rights court authority limits

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 7 k.k.w.
Sąd, także penitencjarny, orzekający w postępowaniu skargowym, toczącym się na podstawie art. 7 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, w trybie art.
Art. 441 § 1 k.p.k.
7 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, w trybie art. 441 § 1 k.p.k., zagad- nienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.
Art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w.
Skazanemu nie przysługuje skarga na czynność procesową sądu w postaci polecenia doprowadzenia do zakładu karnego bez wezwania, podjętą w trybie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. Przewodniczący: sędzia SN H.
art. 7 k.k
Sąd, także penitencjarny, orzekający w postępowaniu skargowym, toczącym się na podstawie art. 7 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, w trybie art.
art. 441 § 1 k.p.k
7 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, w trybie art. 441 § 1 k.p.k., zagad- nienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.
art. 1 § 2 k.k
z art. 1 § 2 k.k.w., w postaci przyto- czonych na wstępie pytań.
art. 79 § 1 k.k
w wypadku odpowiedzi pozytywnej – czy na zarządzenie wydane w trybie art. 79 § 1 k.k.w.
art. 18 § 3 k.k
został skazany za przestępstwo określone w art. 18 § 3 k.k.
art. 230 k.k
art. 12 k.k

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

POSTANOWIENIE Z DNIA 11 STYCZNIA 2006 R. I KZP 56/05 1. Sąd, także penitencjarny, orzekający w postępowaniu skargowym, toczącym się na podstawie art. 7 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, w trybie art. 441 § 1 k.p.k., zagad- nienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.

2. Skazanemu nie przysługuje skarga na czynność procesową sądu w postaci polecenia doprowadzenia do zakładu karnego bez wezwania, podjętą w trybie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. Przewodniczący: sędzia SN H. Gradzik (sprawozdawca). Sędziowie SN: T. Grzegorczyk, W. Kozielewicz. Prokurator Prokuratury Krajowej: A. Herzog. Sąd Najwyższy w sprawie Lwa R., po rozpoznaniu, przedstawionego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. przez Sąd Okrę- gowy w W., postanowieniem z dnia 17 listopada 2005 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: „1) czy decyzja wydana na podstawie art. 79 § 1 k.k.w., polecająca w uza- sadnionych wypadkach doprowadzenie skazanego do zakładu karne- go bez wezwania, winna mieć formę zarządzenia prezesa sądu lub upoważnionego sędziego;

2) w wypadku odpowiedzi pozytywnej – czy na zarządzenie wydane w trybie art. 79 § 1 k.k.w. przysługuje skarga w oparciu o przepis art. 7 k.k.w.” p o s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały. 2 U Z A S A D N I E N I E Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 kwietnia 2004 r., zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 10 grudnia 2004 r., Lew R. został skazany za przestępstwo określone w art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 230 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na kary 2 lat pozbawienia wolności i 50 stawek dziennych grzywny po 2000 zł każda.

W dniu 4 marca 2005 r. obrońcy skazanego złożyli wniosek o odro- czenie wykonania kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu podali, że skazany cierpi na ciężką chorobę uniemożliwiającą wykonanie tej kary. Po- stanowieniem z dnia 18 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy w W. nie uwzględ- nił wniosku. Po rozpoznaniu zażalenia obrońców Sąd Apelacyjny w W. w dniu 31 maja 2005 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Wstrzymał zarazem wy- konanie orzeczonej kary pozbawienia wolności do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku o odroczenie jej wykonania.

W toku ponownego procedowania w kwestii wniosku o odroczenie wykonania kary Sąd Okręgowy w dniu 31 października 2005 r. wydał za- rządzenie, w którym na podstawie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. polecił doprowa- dzenie skazanego Lwa R. do zakładu karnego. W uzasadnieniu wskazał, że skazany w sposób celowy utrudnia postępowanie wykonawcze, dążąc do uniemożliwienia sporządzenia opinii lekarskiej co do stanu zdrowia, a tym samym realizacji wytycznych Sądu Apelacyjnego odnoszących się do ponownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku.

Wyraził przy tym po- gląd, że polecenie doprowadzenia nie pozostaje in concreto w sprzeczno- ści z orzeczonym wcześniej wstrzymaniem wykonania kary, gdyż w nowej sytuacji faktycznej, znamionującej się utrudnianiem przez skazanego po- 3 stępowania wykonawczego, Sąd Okręgowy byłby pozbawiony możliwości wykonania prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności. Zarządzenie zawierające polecenie doprowadzenia zostało podpisa- ne przez sędziego Sądu Okręgowego w W. W dniu 3 listopada 2005 r. trzej obrońcy skazanego złożyli zażalenie na powyższe zarządzenie, zarzucając:

1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, polegający na przyjęciu, że Lew R. utrudniał postępowanie wykonawcze;

2) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zarządzenia, a to art. art. 4, 7, 92 oraz 462 § 1 k.p.k. w zw. z art. art. 1 § 2, 9 § 2, 4 § 1, 5 § 1 k.k.w. w zw. z art. 442 § 3 k.p.k., polegającą na tym, że:

a) z naruszeniem zasady obiektywizmu i swobodnej oceny dowodów nie uwzględniono całokształtu okoliczności ujawnionych w postępo- waniu wykonawczym, w szczególności medycznych przeciwwskazań do osadzenia skazanego w zakładzie karnym;

b) wbrew wiążącym zapatrywaniom prawnym i wskazaniom Sądu Ape- lacyjnego, zarządzenie zostało wydane bez ponownego rozpoznania wniosku o odroczenie wykonania kary i bez uprawomocnienia się orzeczenia w tym przedmiocie. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zarządzenie zwolnienia Lwa R. z zakładu karnego. W dniu następnym jeden z obrońców skazanego złożył, z powoła- niem art. 7 § 1 k.k.w. jako podstawy procesowej, skargę na powyższe za- rządzenie, utrzymując, że jest ono niezgodne z prawem. Wnosząc o uwzględnienie skargi obrońca domagał się także wstrzymania wykonania zarządzenia.

Sędzia Sądu Okręgowego w W. Wydział VIII Karny – Sekcja Wyko- nawcza uznał, że także zażalenie obrońców skazanego stanowi w istocie skargę na zarządzenie z dnia 31 października 2005 r. i wraz ze skargą zło- 4 żoną odrębnie przez jednego z obrońców przekazał oba pisma procesowe do łącznego rozpoznania XI Wydziałowi Penitencjarnemu tegoż Sądu. Jednocześnie przesłał temu Wydziałowi do rozpoznania wniosek o odro- czenie wykonania kary, który w związku z osadzeniem skazanego w zakła- dzie karnym stał się już wnioskiem o udzielenie przerwy w odbywaniu kary.

W toku rozpoznawania obu środków zaskarżających zarządzenie Sąd Okręgowy – XI Wydział Penitencjarny uznał, że wyłoniło się w sprawie zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy i przedsta- wił je w trybie art. 441 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., w postaci przyto- czonych na wstępie pytań. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Penitencjarny poddał w wątpli- wość, czy decyzja procesowa o doprowadzeniu skazanego, wydana przez Sąd Okręgowy na podstawie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w., powinna być podjęta w formie zarządzenia, skoro z brzmienia przepisu wynika, że wydaje ją sąd.

To zaś wymagałoby formy postanowienia, a sąd penitencjarny nie był- by już właściwy do rozpoznania przysługującego na nie zażalenia. Sąd też zakładał, że przewidziane w art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. polecenie doprowadze- nia stanowić może czynność sądu o charakterze jedynie administracyjnym. Jeśliby tak ją postrzegać, to pod znakiem zapytania staje możliwość złoże- nia przez stronę skargi w trybie art. 7 § 1 k.k.w., a tym samym właściwość sądu penitencjarnego do rozpoznania wniesionych przez obrońców środ- ków zaskarżenia.

Prokurator Prokuratury Krajowej złożył na piśmie wniosek o odmowę podjęcia uchwały wywodząc, że w realiach sprawy przepis art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy. Stanowisko na piśmie wyraził też jeden z obrońców skazanego. Utrzymywał, że decyzja o przymusowym doprowadzeniu powinna mieć formę postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 5 Sąd Okręgowy w W. – XI Wydział Penitencjarny przedstawił zagad- nienie prawne w postępowaniu, które toczy się na skutek skarg złożonych przez obrońców skazanego na podstawie art. 7 § 1 k.k.w.

Tak bowiem zo- stały zakwalifikowane przez Sąd Okręgowy – VIII Wydział Karny pisma za- skarżające zarządzenie z dnia 31 października 2005 r. i przekazane, w związku z rozpoczęciem odbywania przez skazanego kary pozbawienia wolności, do rozpoznania sądowi penitencjarnemu jako właściwemu. Powinnością Sądu Najwyższego w zaistniałej sytuacji procesowej by- ło rozważenie, czy w postępowaniu skargowym unormowanym w art. 7 k.k.w., Sąd Okręgowy władny był skorzystać z możliwości przekazania do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w trybie art. 441 § 1 k.p.k., stano- wiącej prerogatywę sądu odwoławczego w postępowaniu karnym.

Pytanie to wiąże się z właściwym postrzeganiem granic odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu wykonaw- czym, a ściślej - z wykładnią art. 1 § 2 k.k.w., w myśl którego przepisy tego kodeksu stosuje się odpowiednio w kwestiach nie uregulowanych w Ko- deksie karnym wykonawczym. Trzeba jednak zauważyć, że relacja wyrażona w art. 1 § 2 k.k.w. wca- le nie oznacza, iż Kodeks karny wykonawczy stanowi zbiór przepisów ge- neralnie uzupełniających Kodeks postępowania karnego, czy też do niego dodanych.

Już bowiem z art. 1 § 1 k.k.w. wynika przecież, że postępowanie wykonawcze ma charakter autonomiczny, a jego unormowania są w zasa- dzie niezależne od regulacji obowiązujących w obszarze postępowania karnego. Stąd też, odesłanie zamieszczone w art. 1 § 2 k.k.w., pojmować należy w ten sposób, że do przepisów Kodeksu postępowania karnego sięgać należy wtedy tylko, gdy unormowania określonych procedur w Ko- deksie karnym wykonawczym są niewyczerpujące, a zamieszczone w Ko- deksie postępowania karnego, odnoszące się do procedur i instytucji prawnych tego samego rodzaju, zawierają ich uszczegółowienie.

Przykła- 6 dowo, w postępowaniu wykonawczym przed sądem, zwięźle skodyfikowa- nym w art. 18 – 24 k.k.w., stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu po- stępowania karnego w takim zakresie, w jakim do prawidłowego procedu- ralnie orzekania brakuje niezbędnych regulacji w Kodeksie karnym wyko- nawczym. (np. odnośnie prostowania oczywistych omyłek w orzeczeniach). W postępowaniu wykonawczym przed sądem ustawodawca przewi- dział także stadium odwoławcze. Inicjuje je wniesienie zażalenia przez stronę lub innego uczestnika postępowania (art. 20 § 2 k.k.w. w zw. z art. art. 6 § 1, 21, 162 § 2, 197 § 2, 252 § 1 k.k.w.).

Nie ulega wątpliwości, że w tym właśnie postępowaniu, ze względu na szczupłość regulacji zamiesz- czonych w Kodeksie karnym wykonawczym, mają odpowiednie zastoso- wanie przepisy Kodeksu postępowania karnego, normujące zasady i prze- bieg postępowania odwoławczego. Odpowiednie zastosowanie znajduje, między innymi, art. 441 § 1 k.p.k., uprawniający sąd odwoławczy do przed- stawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego wymagającego za- sadniczej wykładni ustawy. Tak przyjmowano w orzecznictwie i w doktrynie jeszcze pod rządem Kodeksu postępowania karnego z 1969 r., mimo, iż rolę sądu odwoławczego w postępowaniu wykonawczym spełniał wówczas sąd rejonowy (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 1975 r., VI KZP 42/74, OSNKW 1975, z. 9, poz. 122 z aprobującą glosą A.

Kordika, OSP 1976, nr 7-8, poz. 151 i podzieleniem poglądu SN przez M. Cieślaka i Z. Dodę w Przeglądzie orzecznictwa SN, Palestra 1976, nr 6, s. 39 oraz W. Daszkiewicza w Przeglądzie orzecznictwa SN, PiP 1976, nr 11, s. 112). Inną natomiast kwestią jest to, czy na podstawie odesłania zamiesz- czonego w art. 1 § 2 k.k.w. przepis art. 441 § 1 k.p.k. może być odpowied- nio zastosowany w postępowaniu wykonawczym toczącym się na skutek skargi wniesionej na podstawie art. 7 § 1 k.k.w. Postępowanie skargowe 7 ma swoją specyfikę, która odróżnia je wyraźnie od postępowania odwoław- czego.

Wystarczy wskazać na następujące jego cechy: - wszczęcie następuje przez złożenie skargi, a więc środka zaskarżenia, który nie mieści się w pojęciu środka odwoławczego funkcjonującego w postępowaniu karnym (apelacja, zażalenie), i wykonawczym (zażale- nie); - skarga przysługuje nie od orzeczeń, ewentualnie od zarządzeń w wy- padkach wskazanych w ustawie, jak to uregulowano w postępowaniu odwoławczym, lecz od decyzji organów wymienionych w art. 2 pkt 3 – 6 i 10 k.k.w., tj. podmiotów nie mających statusu sądu w postępowaniu wykonawczym; - uprawnienie do złożenia skargi ustawodawca nadał tylko skazanemu i zawęził, w porównaniu ze środkiem odwoławczym (art. 438 k.p.k.), pod- stawę zaskarżenia stanowiąc, że skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu niezgodności decyzji z prawem; - podejmowanie decyzji przez podmioty wymienione w przytoczonym wy- żej przepisie nie zostało ukształtowane jako procedura dwuinstancyjna, lecz skazanemu przyznano jedynie uprawnienie do poddania decyzji kontroli sądowej według kryterium zgodności z prawem.

Zważywszy na tak ukształtowany model postępowania skargowego nie ma podstaw do przyjęcia, że sąd, rozpoznający skargę jest sądem od- woławczym. Znamiennym potwierdzeniem tego wniosku jest treść art. 7 § 5 k.k.w., stanowiącego, że na postanowienie sądu wydane na skutek rozpo- znania skargi zażalenie nie przysługuje. Nikt zatem nie może zaskarżyć postanowienia sądu środkiem, którego wniesienie uruchomiłoby dopiero postępowanie odwoławcze. Odnotować także trzeba, że w art. 7 k.k.w., normującym całościowo postępowanie skargowe, nie zamieszczono ode- słania do jakichkolwiek innych przepisów w kwestiach nie uregulowanych, 8 jak uczyniono to np. w art. 518 k.p.k., wiążąc w szerokim zakresie postę- powanie kasacyjne z odwoławczym.

Zasadna jest zatem konstatacja, że postępowanie skargowe funkcjo- nujące w ramach postępowania wykonawczego, jest postępowaniem zgoła odmiennym niż odwoławcze i w art. 7 k.k.w. znajduje swoje odrębne unor- mowanie. Przepis art. 1 § 2 k.k.w., który powołał sąd penitencjarny, wska- zując na podstawę procesową przedstawienia zagadnienia prawnego, nie uprawnia zatem do wykorzystania instytucji określonej w art. 441 § 1 k.p.k. w postępowaniu skargowym toczącym się w trybie art. 7 k.k.w., gdyż w ob- szarze postępowania wykonawczego nie jest ono odpowiednikiem postę- powania odwoławczego.

Możliwość sięgania do instytucji z art. 441 § 1 k.p.k. w postępowaniu wykonawczym uzasadniona jest tylko wtedy, gdy toczy się ono jako sądowe postępowanie odwoławcze w trybie art. 20 § 2 i 3 k.k.w. Sąd Najwyższy wypowiadał się już w przeszłości za potrzebą ścisłej wykładni zakresu normowania objętego przepisem art. 441 § 1 k.p.k. W postanowieniu z dnia 24 stycznia 1991 r., V KZP 24/90 (OSP 1991, nr 11- 12, poz. 293) stwierdził, na bazie nieaktualnego wprawdzie już dziś stanu prawnego, że sąd wojewódzki orzekający w przedmiocie wniosku o uchy- lenie prawomocnego orzeczenia kolegium do spraw wykroczeń (art. 114 k.p.s.w. z 1971 r. w brzmieniu nadanym przez art. 6 ustawy z dnia 8 czerw- ca 1990 r.

– Dz. U. Nr 43, poz. 251) nie jest sądem rozpoznającym środki odwoławcze, uprawnionym na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. z 1969 r. do przekazania Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienia praw- nego. Uznał, że postanowienie sądu wojewódzkiego o przedstawieniu za- gadnienia prawnego zapadło bez podstawy prawnej, mimo iż zostało wy- dane w postępowaniu o charakterze kontrolnym. W konsekwencji odmówił odpowiedzi na postawione pytania. Stanowisko Sądu Najwyższego wyra- żone w przytoczonym judykacie znalazło aprobatę w tych wypowiedziach w 9 piśmiennictwie, w których trafnie podkreślano, że zawsze warunkiem sku- tecznego wystąpienia z pytaniem prawnym w trybie art. 390 § 1 k.p.k. (obecnie art. 441 § 1 k.p.k.) jest to, by przedstawiono je w postępowaniu odwoławczym, a tym samym, by sąd występujący z zagadnieniem praw- nym był sądem odwoławczym (Z.

Doda, J. Grajewski: Postępowanie karne w świetle orzecznictwie SN, PS 1996, nr 6). Reasumując, należy stwierdzić, że sąd, także penitencjarny, orzeka- jący w postępowaniu skargowym toczącym się na podstawie art. 7 k.k.w. nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, w trybie art. 441 § 1 k.p.k., zagadnienia prawnego wymagającego zasadni- czej wykładni ustawy. Nie orzeka bowiem w postępowaniu odwoławczym w rozumieniu tego przepisu, a tym samym nie działa w charakterze sądu od- woławczego. Zważywszy zatem na brak legitymacji procesowej Sądu Okręgowego do wystąpienia z pytaniem prawnym, Sąd Najwyższy zdecy- dował o odmowie podjęcia uchwały.

Mimo braku przesłanek formalnych, warunkujących rozpoznanie za- gadnienia prawnego w trybie art. 441 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy uznał za celowe poczynienie następujących uwag co do kwestii procesowych, które nurtują Sąd Okręgowy. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że sąd ten błęd- nie rozpoznał sytuację procesową, w jakiej przyszło mu procedować, w przedmiocie pism zaskarżających zarządzenie z dnia 31 października 2005 r., oznaczonych przez obrońców jako skarga i zażalenie. Wskazuje na to zarówno treść sformułowanych pytań, jak i uzasadnienie.

Sąd Okrę- gowy nie znalazł bowiem rozwiązania w podstawowej kwestii, tj. czy skar- żone zarządzenie jest „decyzją organu”, od której przysługuje skazanemu skarga na podstawie art. 7 § 1 k.k.w. Zakładał wprawdzie alternatywnie, że podjęta w trybie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. czynność, mimo iż oznaczona jako zarządzenie, jest jedynie czynnością administracji sądu, od której nie może służyć jakikolwiek środek zaskarżenia, ale ten kierunek rozumowania Sądu 10 Okręgowego jawi się jako całkowicie nietrafny w świetle sformułowania te- go przepisu, wskazującego na sąd jako podmiot podejmowanej czynności.

Tymczasem prawidłowe rozpoznanie charakteru prawnego czynności skarżonej przez obrońców skazanego nie powinno było nastręczać żad- nych trudności. Wystarczyło dostrzec, że zgodnie z brzmieniem art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. podmiotem czynności jest właśnie sąd, a jej formą polecenie. Adresatem polecenia jest in concreto Policja jako organ zobowiązany ustawą do wykonania nakazu doprowadzenia skazanego do zakładu kar- nego. Spójnym z kompetencją sądu jest obowiązek wykonania takiego po- lecenia nałożony na Policję w art. 10 § 1 k.k.w. oraz w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.

U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.). Całkowicie nietrafnie dywaguje Sąd Okręgowy, czy decyzja polecająca do- prowadzenie skazanego podjęta w trybie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. powinna mieć bądź to formę zarządzenia upoważnionego sędziego, bądź też posta- nowienia sądu. Wszak polecenie stanowi jedną z trzech, obok orzeczenia i zarządzenia, wyodrębnionych ustawowo form władczych wypowiedzi sądu, określonych w art. 93 k.p.k. Przytoczyć należy, że zgodnie z art. 93 § 4 k.p.k. sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub innym organom w wypadkach określonych w ustawie.

Jest oczywiste, że przepis ten z mocy art. 1 § 2 k.k.w., stosuje się odpowiednio w postępowaniu wykonawczym. Niezależnie zatem od tego, że skarżona czynność sądu została oznaczona jako „zarządzenie”, to zgodnie z zasadami określonymi w art. 118 § 1 i 2 k.p.k. (falsa demonstratio non nocet), odnoszącymi się także do czynności organów procesowych, jej znaczenie należy postrzegać według treści w nim zamieszczonej (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2001r., V KKN 3/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 63). W niniejszym wy- padku treść czynności została określona w poleceniu, które stanowi zara- zem ustawową formę tej czynności, różną od orzeczenia i zarządzenia.

Podpisanie polecenia przez sędziego wcale nie dostarcza argumentu za 11 upatrywaniem w czynności cech zarządzenia upoważnionego sędziego. Zgodnie bowiem z § 398 ust. 6 oraz § 58 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 1987 r. – regulamin wewnętrznego urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. Nr 38, poz. 218 ze. zm.) pole- cenie doprowadzenia skazanego do zakładu karnego przez Policję wydaje sąd, a podpisuje przewodniczący wydziału lub sędzia. Tak więc pytanie, czy „decyzja” polecająca doprowadzenie powinna mieć formę zarządzenia prezesa sądu lub upoważnionego sędziego, z wyrażoną w uzasadnieniu sugestią alternatywną, że właściwą formą byłoby jednak postanowienie są- du, jawi się jako wadliwie postawione.

Pominięto w nim, że polecenie sądu, jeśli wydane zostaje w wypadku przewidzianym w ustawie, jest odrębną od branych pod uwagę przez Sąd Okręgowy, ustawową formą czynności pro- cesowej. Wyodrębnienie przez ustawodawcę polecenia, od orzeczeń i zarzą- dzeń prezesa sądu albo upoważnionego sędziego, ma oczywiście swoje racjonalne uzasadnienie. Rzecz w tym, że orzeczenia i zarządzenia orga- nów procesowych są adresowane do stron oraz innych uczestników postę- powania i kształtują ich sytuację prawną w procesie. Są one zaskarżalne w wypadkach wskazanych w ustawie.

Polecenia natomiast kierowane są przez sąd lub prokuratora tylko do podwładnych im procesowo organów. Wydanie polecenia nie stwarza możliwości ich zaskarżenia przez strony i uczestników postępowania. Nie doręcza się im zresztą odpisów poleceń. Wszystkie te cechy polecenia ma właśnie „zarządzenie” nakazujące doprowadzenie skazanego do zakładu karnego. Zgodnie z art. 79 § 2 k.k.w. sąd wydaje takie polecenie, jeżeli skazany, mimo wezwania, nie stawił się w zakładzie karnym, ale w uzasadnionych wypadkach, w myśl art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w., sąd może polecić doprowadzenie skazanego do zakładu karnego bez uprzedniego wezwania.

To drugie uprawnienie zosta- ło przyznane sądowi właściwemu do wykonania prawomocnego wyroku 12 ustawą z dnia 24 lipca 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonaw- czy i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 142, poz. 1380). Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy, nowe unormowanie ma uprościć i ułatwić osadzenie w zakładzie karnym tych skazanych, którzy starają się unikać doprowadzenia (druk nr 183 Sejmu RP IV kadencji). Przepis nie wymaga, by ocena co do wystąpienia „uzasadnionego wypadku”, usprawiedliwiają- cego doprowadzenie bez uprzedniego wezwania, miała przybrać formę orzeczenia sądu, bądź zarządzenia prezesa albo upoważnionego sędzie- go, a dopiero w jego następstwie – wydania Policji polecenia doprowadze- nia (jak ma to miejsce np. w wypadku zarządzenia przez sąd natychmia- stowego zatrzymania oskarżonego w razie opuszczenia sali rozpraw bez zezwolenia przewodniczącego przy uznaniu jego obecności za niezbędną i wydania w ślad za tym polecenia doprowadzenia – art. 376 § 1 k.p.k.).

W wypadku określonym w art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. sąd wydaje wyłącznie samo polecenie w oparciu o ocenę okoliczności wskazujących na celowość jego wydania w tym trybie. Uwagi powyższe prowadzą do oczywistej konkluzji, że skazanemu nie przysługuje skarga na czynność procesową sądu w postaci polecenia doprowadzenia do zakładu karnego bez wezwania, podjętą w trybie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. Istotą takiego, ale i każdego innego polecenia sądu lub prokuratora jest to, że nakazuje ono wykonanie określonej czynności przez podległy procesowo organ.

Jego wydanie nie wiąże się z umniejszeniem przysługujących stronom, bądź innym uczestnikom postępowania upraw- nień procesowych. Mogą one być jednak realizowane w takich tylko warun- kach i formach, jakie przewidziane są w danym rodzaju postępowania. W niniejszym, dotyczącym wniosku o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności, a aktualnie o udzielenie przerwy w odbywaniu kary, służy skaza- nemu zażalenie na postanowienie sądu (sądu penitencjarnego) kończące to postępowanie. 13 Nie można też nie zauważyć, że w przedmiotowej sprawie wniesienie skargi w trybie art. 7 § 1 k.k.w. nie było dopuszczalne i z tego względu, że czynność polecenia na podstawie art. 79 § 1 zd. 2 k.k.w. wydaje sąd, a nie prezes sądu, bądź upoważniony sędzia (organy wymienione w art. 2 pkt 3 k.k.w.).

Nazwanie tej czynności „zarządzeniem”, jak już wyżej wywiedziono, nie zmienia faktu, że jej podmiotem jest sąd. Podsumowując należy stwierdzić, że Sąd Okręgowy w W. – XI Wy- dział Penitencjarny proceduje w przedmiocie skarg obrońców skazanego, których złożenie w trybie art. 7 § 1 k.k.w. było niedopuszczalne.