Supreme Court quashes appeal court costs ruling due to insufficient reasoning on legal exceptions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed specific cost rulings from the Appeal Court regarding the State Treasury's claim against B.W. The Appeal Court had awarded the State significant funds but failed to charge the defendant with litigation costs, citing a specific legal provision for cost exemptions. The Supreme Court found the Appeal Court's reasoning insufficient because it did not explicitly identify the specific circumstances justifying the exception to the general rule of liability for the case outcome, violating procedural requirements for such decisions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 102 k.p.c.; Art. 98 § 1 k.p.c.: The court must explicitly identify specific circumstances justifying an exception to the general rule of liability for the case outcome when awarding costs, as generalizations without factual basis violate the duty of reasoning.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II CZ 113/09 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Ministra Skarbu Państwa przeciwko B. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2010 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienia zawarte w punkcie I, podpunkcie 3 i punkcie III wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 października 2009 r. co do rozstrzygnięcia o kosztach procesu i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 20 października 2009 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 kwietnia 2009 r. przez zasądzenie od B. W. na rzecz Skarbu Państwa Ministra Skarbu Państwa 937 751,41 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 928 136,41 zł od 15 marca 2007 r., oddalił powództwo i apelację powoda w pozostałej 2 części. Zaskarżonymi postanowieniami zawartymi w punkcie I podpunkcie 3 i punkcie III tego wyroku nie obciążył pozwanego obowiązkiem zwrotu powodowi kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję.
W uzasadnieniu wskazał, że orzeczenie o kosztach procesu oparte zostało na podstawie art. 102 i art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 98 § 1 i 4 w związku z § 6 pkt 7 i § 13 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) oraz art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 i art. 361 k.p.c. przez ich niezastosowanie w odniesieniu do orzeczenia o kosztach procesu.
Domagał się zmiany wyroku w części obejmującej te postanowienia przez zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych albo uchylenia go i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia, w obu przypadkach, kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie należało uznać za trafny. Uregulowaniem tym wprowadzona została, w odniesieniu do orzekania o kosztach procesu, zasada zezwalająca na odstępstwo od stosowania zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.), jeśli przemawiają za tym względy słuszności, określone jako wypadki szczególnie uzasadnione. Z przepisu tego wynika, że stosowanie tej zasady stanowi wyjątek od zasady ogólnej, a zatem nie podlega wykładni rozszerzającej. Przyjęcie jej jako podstawy rozstrzygnięcia o kosztach procesu wymaga wskazania konkretnych okoliczności, których zaistnienie w sprawie ocenione zostało jako wypadek szczególny.
Wyklucza zatem możliwość przyjmowania uogólnień lub generalizowania, jako słuszności oderwanej od stanu rzeczy, jaki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie. Ocena zaistnienia okoliczności, które mogłyby wskazywać na wypadek szczególnie uzasadniony pozostawiona została sądowi. Łączy się to z obowiązkiem powołania ich i wyjaśnienia przyczyn odstępstwa od zasady ogólnej, który wyłącza dowolność, uniemożliwiającą kontrolę prawidłowości orzeczenia. Na podzielenie zasługiwał zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., ponieważ uzasadnienie Sądu Apelacyjnego nie zawiera ani ustaleń dotyczących okoliczności wskazujących na przyjęcie zasady słuszności ani wyjaśnienia przyczyn 3 zastosowania wyjątku od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przewidziane art. 328 § 2 k.p.c. wymogi uzasadnienia odnoszą się do wszystkich rozstrzygnięć, które zostały zawarte w wyroku, niezależnie od tego czy dotyczą orzeczenia o istocie sprawy, czy też kwestii o charakterze procesowym. Wobec tego zbędne było powoływanie także art. 361 k.p.c. Opisane braki uzasadnienia są istotne, ponieważ czynią niemożliwą kontrolę prawidłowości orzeczenia, w odniesieniu do zarzuconego zastosowania art. 102 k.p.c., jak i niezastosowania art. 98 § 1 i 4 k.p.c. oraz przepisów powołanego rozporządzenia.
Z powyższych względów zaskarżone postanowienia należało, w oparciu o art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 §1 k.p.c., uchylić i sprawę w tym zakresie przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego (art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 oraz art. 108 § 2 k.p.c.).