Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III AUa 1511/15 Generato dall'IA

Appeal court grants bridge pension by recognizing special character work as medical rescue team member.

Numero d'incarto III AUa 1511/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The appellate court reversed the lower court's dismissal and granted the insured a bridge pension effective June 1, 2014. The insured argued that his tenure as a nurse in a medical rescue team from 2009 to 2011 constituted work in special conditions, while the Social Insurance Institution initially rejected this claim. The court ruled that despite lacking formal medical rescuer qualifications, the insured's role within the mobile rescue team involved special responsibility and physical demands, thereby satisfying the statutory requirements for special character work.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3 ust. 1, 3; Art. 4 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych: Work performed by a nurse in a mobile medical rescue team constitutes work in special conditions and of special character, entitling the employee to a bridge pension upon meeting other statutory requirements.

Parole chiave

Generato dall'IA
bridge pension entitlement special character work medical rescue team nurse qualification social insurance appeal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3 ust. 1, 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust.
Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Sąd przy uwzględnieniu treści art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.
Art. 63 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym
Komentarz do art. 63 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, Michał Waszkiewicz, stan prawny 1 wrzesień 2013 r.).
art. 386 § 1 k.p.c
Stąd, uznając apelację ubezpieczonego za uzasadnioną, Sąd Apelacyjny, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., przyznał ubezpieczonemu prawo do żądanego świadczenia począwszy od dnia 1 czerwca 2014 r., tj.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III AUa 1511/15

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2016 r. Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: SSA Bożena Grubba Sędziowie: SSA Maria Sałańska - Szumakowicz (spr.) SSO del. Maria Ołtarzewska Protokolant: stażysta Anita Musijowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. w Gdańsku sprawy R. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o emeryturę pomostową na skutek apelacji R. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt VI U 3377/14 zmienia zaskarżony wyrok i przyznaje ubezpieczonemu R. P. prawo do emerytury pomostowej od dnia 01 czerwca 2014 r. SSA Maria Sałańska – Szumakowicz SSA Bożena Grubba SSO del. Maria Ołtarzewska Sygn. akt III AUa 1511/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 listopada 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił R. P. prawa do emerytury pomostowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej. W odpowiedzi na odwołanie pozwany wniósł o jego oddalenie. Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że R. P., urodzony (...), w dniu 23 czerwca 2014 r. złożył w organie rentowym wniosek o emeryturę pomostową.

Organ rentowy zaskarżoną decyzją uwzględnił ubezpieczonemu okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 19 lat, 3 miesięcy i 4 dni, łączny okres ubezpieczenia odwołującego wyniósł 43 lata, 9 miesięcy oraz 19 dni. Z dniem 31 sierpnia 2013 r. ubezpieczony rozwiązał stosunek pracy z ostatnim pracodawcą. Sporny w analizowanej sprawie pozostawał okres pracy ubezpieczonego od 1 stycznia 2009 r. do 28 lutego 2011 r. w Regionalnym Szpitalu (...) w G.. Sąd w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy ustalił, że wnioskodawca w wyżej wymienionym okresie, pracował na stanowisku sanitariusza (noszowego) w zespole ratownictwa medycznego.

Ubezpieczony nie posiadał kwalifikacji ratownika medycznego. Ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy, nie miał w tym okresie dłuższych przerw w pracy, jak również nie korzystał z urlopów bezpłatnych. Sąd przy uwzględnieniu treści art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych zważył, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek pozwalających na przyznanie mu emerytury pomostowej, głównie z uwagi na fakt, że po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, a nadto nie posiada piętnastoletniego stażu pracy w szczególnych warunkach.

Domaganie się przez ubezpieczonego uwzględnienia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu jego zatrudnienia w latach 2009 - 2011 nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Art. 3 ust. 1 powołanej ustawy stanowi bowiem, że prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.

Zgodnie z ust. 3 prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. W obu załącznikach (do których odsyłają powyższe artykuły) nie wymieniono jako prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze prac sanitariusza.

W załączniku nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 18 wymieniono jedynie prace członków zespołów ratownictwa medycznego, zaś pod pozycją 9 - prace członków kierowców pojazdów uprzywilejowanych. Zgodnie natomiast z art. 36 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o państwowym ratownictwie medycznym (Dz. U. 2013, poz. 757 j.t.) w skład zespołu ratownictwa medycznego wchodzi lekarz, pielęgniarka i ratownik medyczny. Co prawda, zgodnie z regulacją prawną obowiązującą do 31 grudnia 2008 r. tj. zarządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej w Dziale XII poz. 4a, pkt 5 i 6, pracę sanitariusza szpitalnego, noszowego zaliczano do tej kategorii prac, niemniej jednak w świetle obecnie obowiązujących przepisów, praca w charakterze sanitariusza (noszowego) nie może być kwalifikowana, jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wg art. 3 ust.l i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

W przypadku ubezpieczonego nie znajduje również zastosowania art. 49 przedmiotowej ustawy, który jest regulacją szczególną w stosunku do tej, jaka wynika z art. 4 ustawy. Odstępstwo od zasady wynikającej z art. 4 pkt 6 ustawy (tzn. obowiązku wykonywania pracy w szczególnych warunkach po dniu 31 grudnia 2008 r.) zawężone jest jednak wyłącznie do tych ubezpieczonych, którzy na dzień 1 stycznia 2009 r. legitymują się okresem 15 lat pracy w warunkach szczególnych, ale wyłącznie w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych. Nie wystarczy zatem wykazanie się na ten dzień wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, albowiem konieczne jest także, aby praca ta była pracą w warunkach szczególnych w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych (art. 49 pkt 3).

Mając na uwadze powyższe, Sąd zważył, że choć ubezpieczony na dzień 1 stycznia 2009 r. legitymowałby się 15 - letnim stażem pracy w szczególnych warunkach, to jednak jest to praca, o której mowa w poprzednio obowiązujących przepisach. Nie posiada natomiast w tej dacie 15 -sto letniego stażu pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy, albowiem w myśl załącznika do ustawy o emeryturach pomostowych, pracą w warunkach szczególnych jest praca w zespole ratownictwa medycznego. Ustawa o państwowym ratownictwie medycznym nie wymienienia stanowiska sanitariusza (noszowego), stąd, w ocenie Sądu, nie można zaliczyć tego okresu do stażu pracy ubezpieczonego wykonywanej w warunkach szczególnych.

Z tych względów Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko organu rentowego na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Apelację od wyroku wywiódł wnioskodawca zaskarżając go w całości i zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych okresu pracy ubezpieczonego w latach 2009-2011 oraz uznanie, że po 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący zaznaczył, że Sąd dokonując oceny okresu jego zatrudnienia od 1 stycznia 2009 r. do 28 lutego 2011 r. pominął wystawiony przez pracodawcę dokument z dnia 17 marca 2015 r., z którego wynika, że wnioskodawca pomimo tego, że nie posiadał kwalifikacji ratownika medycznego, to jednak został zatrudniony, jako sanitariusz w zespołach wyjazdowych ratownictwa medycznego. Pracodawca potwierdził zatem, że praca w zespołach pomocy doraźnej (...) na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. jest tożsama z pracą w zespołach ratownictwa medycznego ustawy o emeryturach pomostowych.

A skoro tak, to wskazany okres zatrudnienia winien zostać uwzględniony przy ustalaniu prawa ubezpieczonego do żądanego świadczenia emerytalnego.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawcy skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku i przyznaniem mu prawa do emerytury pomostowej począwszy od 1 czerwca 2014 r. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było prawo wnioskodawcy R. P. do emerytury pomostowej. Przypomnieć należy, że emerytury pomostowe - zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748), zostały ustanowione dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, z wyjątkiem ubezpieczonych mających prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 32, 33, 39, 40, 46, 50, 50a i 50e, 184 oraz w art. 88 ustawy, o której mowa w art. 150.

Emerytury pomostowe zostały wprowadzone do polskiego prawa przez ustawę z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237 z 2008 r., poz. 1656), która weszła w życie 1 stycznia 2009 r. Emerytury pomostowe, choć są świadczeniami emerytalnymi, różnią się od „zwykłych” emerytur (wypłacanych na podstawie ustawy emerytalnej osobom, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny) (tak: Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 marca 2010 r., w sprawie K 17/09, OTK-A 2010/3/21). Emerytura pomostowa to świadczenie przysługujące z nowego systemu emerytalnego (art. 24 ust. 2 i 3 ustawy emerytalnej) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którzy nie mają prawa do emerytury określonej w przepisach art. 32, art. 33, art. 39, art. 40, art. 46, art. 50, art. 50a, art. 50e i art. 184 ustawy o emeryturach i rentach FUS oraz art. 88 Karty Nauczyciela, zwłaszcza z uwagi na niespełnienie, do końca 2008 r., warunków nabycia uprawnień do tych świadczeń.

Świadczenie to spełnia funkcję emerytury z tytułu obniżonego (niższego) wieku emerytalnego (art. 32 ustawy emerytalnej), a zatem zostało wprowadzone ze względu na obiektywne okoliczności szybszego niż normalnie pogarszania się, wraz ze starzeniem się organizmu człowieka, zdolności do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia z uwagi na jego specyfikę, tj. szczególne warunki lub charakter pracy. Jednak - co istotne w stanie faktycznym niniejszej sprawy - w porównaniu do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym istotnie zawężono krąg ubezpieczonych - pracowników uprawnionych do emerytury pomostowej, zasadniczo kierując się przy tworzeniu wykazów prac w szczególnych warunkach/charakterze (załączniki nr 1-2 do ustawy o emeryturach pomostowych) kryteriami medycznymi z zakresu medycyny pracy (tak:

Kamil Antonów, Marcin Bartnicki, Bartosz Suchacki, Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komentarz (komentarz do art. 24; uwagi do punktu 3), ABC, 2009, wyd. III). Rozwiązania zawarte w tej ustawie dotyczą osób objętych pracowniczym systemem ubezpieczeń społecznych i mają charakter przejściowy oraz obejmują zamkniętą liczbę określonych podmiotów (por. uzasadnienie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, nr druku: 1070). I tak, zgodnie z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;

2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący, co najmniej 15 lat;

3) osiągnął wiek wynoszący, co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Jak wynika z brzmienia powołanego przepisu prawo do emerytury pomostowej przysługuje po spełnieniu siedmiu warunków wymienionych w tym artykule, w tym warunku wieku - punkt 3, warunku wykonywania przed dniem 1 stycznia 1999 r. pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS - punkt 5 i warunku wykonywania po dniu 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 - punkt 6.

Koronnym zarzutem pozwanego, zawartym w apelacji, jak również Sądu I instancji zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, implikującym twierdzenie, że ubezpieczony nie nabył uprawnień do emerytury pomostowej było wykazanie, że jego praca w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 28 lutego 2011 r. w Regionalnym Szpitalu (...) w G. w charakterze sanitariusza szpitalnego (noszowego) w świetle obecnie obowiązujących przepisów, nie może być kwalifikowana, jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wg art. 3 ust. l i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Analizując powyższe zagadnienie Sąd Apelacyjny nie podzielił poglądu organu rentowego, jak również Sądu Okręgowego. Wyjaśnić bowiem trzeba, opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, przy uwzględnieniu stanowiska ubezpieczonego zaprezentowanego w apelacji oraz obowiązujących w tej kwestii przepisów, że wskazany wyżej okres bezsprzecznie podlega zaliczeniu do tzw. stażu szczególnego, od którego zależą uprawnienia wnioskodawcy do emerytury pomostowej. I tak, jak wynika z treści art. 36 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 757) zespoły ratownictwa medycznego dzielą się na:

1) zespoły specjalistyczne, w skład których wchodzą co najmniej trzy osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym lekarz systemu oraz pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny;

2) zespoły podstawowe, w skład których wchodzą co najmniej dwie osoby uprawnione do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym pielęgniarka systemu lub ratownik medyczny. Przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 września 2006 r. skład zespołu reanimacyjnego stanowili, co do zasady: kierowca, lekarz, pielęgniarka, ratownik lub sanitariusz, a w przypadku zespołów wypadkowych: kierowca, lekarz i pielęgniarka lub ratownik medyczny (poe. Komentarz do art. 63 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, Michał Waszkiewicz, stan prawny 1 wrzesień 2013 r.).

Zgodnie z treścią art. 63 powołanej ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, w pierwotnym brzmieniu, dysponenci zespołów ratownictwa medycznego zostali zobowiązani do dostosowania składu tych zespołów do wymagań, o których mowa w art. 36 ust. 1 do dnia 31 grudnia 2010 r. Wskazany okres, ustawą z dnia 22 października 2010 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., nr 219, poz. 1443, art. 1 pkt 12), został wydłużony do dnia 31 grudnia 2012 r., to zaś – zdaniem Sądu meriti - oznacza, że osoby, które po 31 grudnia 2008 r. wykonywały pracę w zespołach ratownictwa medycznego, pomimo nie podniesienia kwalifikacji zawodowych, świadczyły pracę o szczególnym charakterze.

W kontekście przytoczonych rozważań prawnych uznać należało, że zatrudnienie wnioskodawcy w Regionalnym Szpitalu (...) w G. w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 28 lutego 2011 r., na stanowisku sanitariusza (które do dnia 31 grudnia 2008 r., wymienione było w wykazie A, dziale XII, poz. 4a pkt 5 i 6 załącznika do zarządzenia Ministra Zdrowia w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej, jako praca wykonywana w warunkach szczególnych), przy jednoczesnym ustaleniu, że pracę tę wykonywał, jako członek zespołu wyjazdowego ratownictwa medycznego – co wynika z pisma (...) Szpitala (...) w G. z dnia 17 marca 2015 r.(k. 18-19 as) - było zatrudnieniem o szczególnym charakterze.

Jak bowiem wynika z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy – w nim zaś pod poz. 18 wymienione zostały prace członków zespołów ratownictwa medycznego.

A skoro tak, to uznać należało, że praca wykonywana przez ubezpieczonego w charakterze sanitariusza zatrudnionego w zespołach wyjazdowego ratownictwa medycznego w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 28 lutego 2011 r. bezsprzecznie była pracą o szczególnym charakterze. Mając na uwadze tak dokonane ustalenia i rozważania, Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że wnioskodawca kumulatywnie spełnił wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, niezbędne do przyznania mu prawa do żądanego świadczenia, w tym przesłankę legitymowania się po dniu 31 grudnia 2008 r. okresem zatrudnienia o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 powołanej ustawy.

Stąd, uznając apelację ubezpieczonego za uzasadnioną, Sąd Apelacyjny, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., przyznał ubezpieczonemu prawo do żądanego świadczenia począwszy od dnia 1 czerwca 2014 r., tj. od daty złożenia wniosku. SSA Maria Sałańska-Szumakowicz SSA Bożena Grubba SSO del. Maria Ołtarzewska