Supreme Court quashes appeal verdict due to invalid proceedings where defendant was unaware of the hearing date.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision dismissing the defendant's appeal regarding the invalid election of a liquidator. The defendant argued that the appeal hearing was invalid because they were not properly notified and thus could not participate. The court found that the accountant who signed the notification did not deliver it to the supervisory board members, effectively depriving the defendant of the right to defend their rights.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 379 pkt 5 k.p.c.; Art. 386 § 2 k.p.c.: Proceedings are void if a party, against their will, is factually deprived of the ability to act, such as by failing to receive notice of a hearing.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt II CK 399/05
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Zarządu R.(...) II w C. przeciwko R.(...) II w C. o uchylenie uchwały, po rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2005 r., kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt I ACa (...), uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie apelacyjne w zakresie rozprawy z dnia 15 grudnia 2004 r. i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem oddalił apelację pozwanej od wyroku, którym Sąd Okręgowy w P. uchylił uchwałę Walnego Zgromadzenia R.(...) w C. z dnia 16 stycznia 2004 r. dotyczącą wyboru likwidatora. Z podstawy faktycznej wyroku wynika, że dnia 16 stycznia 2004 r. odbyło się Walne Zgromadzenie pozwanej spółdzielni, na którym podjęto uchwałę o postawieniu 2 spółdzielni w stan likwidacji i wyborze na jej likwidatora T. W. W chwili wyboru T. W. pełnił funkcję członka Rady Nadzorczej spółdzielni, z której zrezygnował na Walnym Zgromadzeniu w dniu 18 lutego 2004 r.
Statut pozwanej spółdzielni stanowi, że nie można być jednocześnie członkiem Rady Nadzorczej i Zarządu tej samej spółdzielni i przewiduje odpowiednie zastosowanie tej zasady do likwidatora spółdzielni (§ 49 i § 63). Sądy obu instancji uznały, że zaskarżona uchwała zapadła z naruszenie prawa i statutu pozwanej spółdzielni. Zarówno z prawa spółdzielczego (art. 119 § 1 w zw. z art. 56 § 1), jak i przytoczonych paragrafów statutu spółdzielni wynika, że nie można być jednocześnie likwidatorem spółdzielni i członkiem jej Rady Nadzorczej.
Uchwała o wyborze T. W. na likwidatora spółdzielni, mimo że w chwili wyboru był on członkiem Rady Nadzorczej, została zatem podjęta z naruszeniem wskazanych przepisów prawa i postanowień statutu spółdzielni. W kasacji, opartej tylko na drugiej podstawie z art. 3931 k.p.c., pełnomocnik pozwanej zarzucił naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c. polegające na pozbawieniu skarżącej możliwości obrony swych prawa na skutek przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej, w której - z powodu nieprawidłowego zawiadomienia - nie wzięła ona udziału. Powołując się na tę podstawę, wniósł „o uchylenie zaskarżonego wyroku”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z akt sprawy wynika, że dnia 13 grudnia 2004 r., a więc przed rozprawą apelacyjną z dnia 15 grudnia 2004 r., wpłynęło do Sądu Apelacyjnego pismo pełnomocnika pozwanej, z którego wynika, iż członkowie Rady Nadzorczej reprezentujący w sprawie pozwaną spółdzielnię, nie posiadają żadnej informacji o toku postępowania w sprawie od czasu przekazania jej z apelacją Sądowi odwoławczemu w dnia 21 czerwca 2004 r. Dnia 23 lutego 2005 r. Sąd Apelacyjny przywrócił pozwanej termin do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku oddalającego apelację z uzasadnieniem.
Z protokołu rozprawy wyznaczonej w celu rozpoznania tego wniosku wynika, że księgowa spółdzielni, która podpisała dowód zawiadomienia pozwanej o terminie rozprawy apelacyjnej z dnia 15 grudnia 2004 r., nie przekazała tego zawiadomienia członkom Rady Nadzorczej. W świetle tych ustaleń należy podzielić zarzut pozwanej, że postępowanie apelacyjne w zakresie rozprawy apelacyjnej jest dotknięte nieważnością postępowania. W judykaturze Sądu Najwyższego jest utrwalone stanowisko, że nieważność 3 postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. zachodzi wówczas, gdy strona procesu, wbrew swej woli, zostaje faktycznie pozbawiona możności działania (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, „Nowe Prawo" 1963, nr 1. s. 117, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1999 r., II PR 371/65, OSNCP 1966, nr 10. poz. 172, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., II CKN 318/98 niepubl.).
Ten przejaw nieważności występuje - co wielokrotnie podkreślano w judykaturze - np. w takich wypadkach, gdy strona w następstwie niezawiadomienia jej o terminie rozprawy, jednej albo bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, nie może w niej wziąć udziału (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1963 r., III CR 142/63, OSNC 1964, nr 7-8, poz.172, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 1967 r., II CR 412/66 niepubl.). Uzasadniony jest więc wniosek, że przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej w dniu 15 grudnia 2004 r. w przedstawionych wyżej okolicznościach pozbawiło skarżącą możności obrony swych praw, a tym samym stanowiło wadliwość powodującą nieważność postępowania.
Dla oceny nieważności - co oczywiste - nie ma znaczenia fakt, czy stwierdzona wadliwość miała lub mogła mieć wpływ na treść wydanego wyroku (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220). Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy - na podstawie art. 386 § 2 w zw. z art. 39319 k.p.c. oraz w zw. z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 13. poz.
98) orzekł, jak w sentencji wyroku.