Legislator Giurisprudenza & Legislazione
IV CZ 1/13 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal regarding juvenile disciplinary measures, ruling they do not fall under personal rights law for cassation purposes.

Numero d'incarto IV CZ 1/13
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court's decision to reject an appeal regarding juvenile disciplinary measures. The appellant argued that the measures violated personal rights and should be subject to cassation review under specific civil procedure rules. The court held that the Juvenile Procedure Act does not regulate personal rights in the legal sense required for cassation admissibility, thus the appeal was inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 59 § 2 u.p.s.n.; Art. 5191 § 1 k.p.c.: Measures imposed on minors under the Juvenile Procedure Act do not constitute personal rights disputes and are therefore inadmissible for cassation review.

Parole chiave

Generato dall'IA
juvenile procedure disciplinary measures cassation admissibility personal rights law civil procedure code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 59 § 2 of the Act on Juvenile Procedure
Sąd Okręgowy uznał, że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r.
Art. 5191 § 1 of the Civil Procedure Code
Dopuszczalność zatem skargi kasacyjnej podlega badaniu w oparciu o podstawy zawarte w art. 5191 k.p.c.
Art. 398 § 14 of the Civil Procedure Code
Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw Sąd Najwyższy oddalił na podstawie art. 39814 w związku z art.
Art. 394 § 3 of the Civil Procedure Code
39814 w związku z art. 3941 § 3 i art.
Art. 13 § 2 of the Civil Procedure Code
3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.
art. 5191 k.p.c
Dopuszczalność zatem skargi kasacyjnej podlega badaniu w oparciu o podstawy zawarte w art. 5191 k.p.c.
art. 5191 § 1 k.p.c
W zażaleniu skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania przez błędne przyjęcie, że nie znajduje zastosowania art. 5191 § 1 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt IV CZ 1/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Wojciech Katner (przewodniczący) SSN Maria Szulc SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lutego 2013 r., sprawy nieletniego R. B. o czyn karalny z art. 177 § 1 i in. kk. na skutek zażalenia R. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 22 października 2012 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę kasacyjną R. B. od postanowienia tego Sądu oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 26 czerwca 2012 r., którym zastosowano wobec niego środki wychowawcze, jako niedopuszczalną.

Sąd Okręgowy uznał, że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178 ze zm., dalej – „u.p.s.n.”) postępowanie odwoławcze toczy się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, z zachowaniem przepisów tej ustawy o postępowaniu opiekuńczo-wychowawczym, jeżeli wobec nieletniego zastosowano środek wychowawczy. Dopuszczalność zatem skargi kasacyjnej podlega badaniu w oparciu o podstawy zawarte w art. 5191 k.p.c. Zaskarżone postanowienie nie należy do kategorii orzeczeń wymienionych w tym przepisie, nie dotyczy go regulacja objęta § 2, jak też nie ma przepisu szczególnego, przewidującego dopuszczalność tego środka zaskarżenia.

Przedmiot rozstrzygnięcia nie został objęty zakresem pojęciowym prawa osobowego. W zażaleniu skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania przez błędne przyjęcie, że nie znajduje zastosowania art. 5191 § 1 k.p.c. do postanowień orzekających o odpowiedzialności nieletnich za zarzucane im czyny i stosujących wobec nich środki wychowawcze, ponieważ nie mieszczą się one w zakresie pojęcia spraw osobowych. Domagał się w istocie uchylenia postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wniesiona skarga kasacyjna dotyczy postanowienia oddalającego apelację od postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie zastosowania wobec nieletniego środków wychowawczych w postaci nadzoru kuratora sądowego i zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie art. 6 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich. Do postępowania w tego rodzaju sprawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego - trybu nieprocesowego, poza wskazanymi w nim kwestiami związanymi z postępowaniem dowodowym, działaniem obrońcy i postępowaniem poprawczym. 3 W art. 59 § 2 u.p.s.n. zawarte zostało odesłanie, w zakresie postępowania odwoławczego, do przepisów kodeksu postępowania cywilnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy o postępowaniu opiekuńczo-wychowawczym.

Wymieniona ustawa nie reguluje problematyki dopuszczalności skargi kasacyjnej, a z art. 58 i następnych przepisów rozdziału siódmego wynika, że postępowanie odwoławcze dotyczy postępowania przed sądem drugiej instancji. Ocena zatem dopuszczalności skargi kasacyjnej dokonywana jest w oparciu o art. 5191 k.p.c. Unormowanie objęte § 1 dozwala na wniesienie tego środka w odniesieniu do postanowień orzekających co do istoty sprawy oraz postanowień w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie – w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego, zastrzegając możliwość wyłączenia jej przepisem szczególnym, co dokonane zostało w § 4.

Nie zostały wymienione w art. 5191 § 1 k.p.c. sprawy nieletnich, wobec których zastosowano środki wychowawcze, w związku z popełnieniem czynu karalnego. W literaturze przyjęte zostało, że pojęcie prawa osobowego odnosi się do tych dziedzin prawa, które zajmują się osobami fizycznymi i prawnymi, regulując ich status, zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych, zapewniając ochronę ich dóbr osobistych w ujęciu art. 23, 24 i 43 k.c. Do spraw z tego zakresu zaliczane są sprawy: o uznanie za zmarłego, stwierdzenie zgonu, ubezwłasnowolnienie, przewidziane przepisami: ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (j.t.

Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), ustawy z dnia 26 października 1982 o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. 2012 Nr 161), jak i poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 15 lutego 1962 r., ustawy z dnia 28 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. Nr 220, poz. 1414). Skoro przedmiotem regulacji ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich jest zapobieganie i zwalczanie demoralizacji w stosunku do osób, które nie ukończyły 18 lat, postępowanie w sprawach o czyny karalne oraz wykonywanie środków wychowawczych lub poprawczych, to nie ma podstaw do uznania, że reguluje ona materię związaną z prawem osobowym w przytoczonym rozumieniu. 4 Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela trafny pogląd, wyrażony w tej mierze przez Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 30 maja 2001 r., III CKN 155/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 21; z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 46/02, niepubl.

Za pozbawione racji uznać trzeba stanowisko żalącego się o zastosowaniu w odniesieniu do złożonej skargi kasacyjnej analogii do przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, ponieważ i w tej ustawie zamieszczone zostało odniesienie do Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie toku postępowania, zaś ochrona dóbr osobistych odnosi się również do nieletniego wobec którego zastosowano środki wychowawcze. Nie ma podstaw do stosowania analogii w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej. Nie decyduje o niej odesłanie do przepisów regulujących, w ramach postępowania cywilnego, postępowanie nieprocesowe, skoro art. 5191 k.p.c. uzależnia możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotu orzeczenia odnoszonego do wymienionych w § 1 dziedzin prawa materialnego.

Nieporozumieniem jest argument, że orzeczenie o zastosowaniu środka wychowawczego narusza dobra osobiste nieletniego, a zatem powinno być poddane takiej samej kontroli sądowej, jak ochrona dobra osobistego na gruncie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, ponieważ są to zupełnie odmienne regulacje, których porównywanie w rozpoznawanej sprawie nie jest celowe ani uzasadnione. Sprawy z zakresu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego podlegają rozpoznaniu także w postępowaniu kasacyjnym, bo jej materialnoprawne uregulowania zaliczane są do prawa osobowego.

Podobnie z resztą jak w sprawie objętej postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2011 r., I CZ 21/11, OSNC-ZD 2012 nr 2 poz. 32, w której powstał problem statusu fundacji jako osoby prawnej. Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw Sąd Najwyższy oddalił na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c. db