Supreme Court quashes military court verdict for omitting mandatory victim compensation request under Criminal Code.

Sygn. akt: WK 5/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Jan Bogdan Rychlicki‎SSN Jerzy SteckiewiczProtokolant Ewa Śliwa przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Krzysztofa Czajki, w sprawie st. szer. rez. M. J. skazanego z art. 291 § 1 w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. kasacji wniesionej przez Zastępcę Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych, na niekorzyść, od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt Sg (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w L. do ponownego rozpoznania;

2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wydział do Spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w W. w dniu 9 grudnia 2016 r. złożył w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w L. wniosek, w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wobec st. szer. rez. M. J., o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary grzywny w wymiarze 77 stawek dziennych po 45 zł każda stawka i zasądzenie całości kosztów postępowania za popełnienie przestępstwa określonego w art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., polegającego na tym, że:„- w bliżej nieustalonych dniach, w okresie od września 2011 r. i nie później niż do 17 grudnia 2013 r. w K., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, ‎w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie nabył od żołnierzy (…) Bazy Lotnictwa Transportowego w K., st. kpr.

P. S., kpr. P. H. i st. szer. D. K., łącznie, nie mniej niż 1100 (tysiąc sto) litrów paliwa lotniczego o wartości nie mniejszej niż 3443 (trzy tysiące czterysta czterdzieści trzy) zł, przy przyjęciu, iż wartość 1 litra tego paliwa wynosiła nie mniej niż 3 (trzy) zł i 13 (trzynaście) groszy, przy czym od st. kpr. P. S. nabył łącznie, nie mniej niż 1000 (tysiąc) litrów paliwa lotniczego, od kpr. P. H. nabył łącznie 40 (czterdzieści) litrów paliwa lotniczego i od st. szer. D. K. nabył łącznie nie mniej niż 60 (sześćdziesiąt) litrów paliwa lotniczego, wiedząc o tym, iż ww. paliwo lotnicze pochodzi z kradzieży na szkodę byłego Dowództwa Sił Powietrznych, przy czym z popełnienia wskazanego przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu”.Wojskowy Sąd Garnizonowy w L. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 r. uznał st. szer. rez.

M. J. za winnego popełnienia opisanego wyżej czynu i wymierzył mu uzgodnioną z prokuratorem karę grzywny oraz zasądził koszty sądowe.Wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. uprawomocnił się z dniem 25 stycznia 2017 r.Wyrok ten zaskarżył Zastępca Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych.W kasacji wywiedzionej na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. w zw. z art. 657 § 1 k.p.k. i art. 672a k.p.k. oraz art. 425 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., na niekorzyść st. szer. rez. M. J., zarzucił orzeczeniu:„rażące, a przy tym mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 kpk w zw. z art. 335 § 1 kpk, polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora z dnia 9 grudnia 2016 r. o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego st. szer. rez.

M. J. i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary za przestępstwo z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, nie zawierał bowiem w swej treści żądania obowiązku naprawienia szkody, co było rażącą i mającą istotny wpływ na treść orzeczenia obrazą przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 46 § 1 kk, który to wniosek o skazanie, po złożeniu przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w dniu 10 stycznia 2017 r. żądania orzeczenia środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w części, w kwocie 1.443 zł, nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony bez dokonania, za zgodą oskarżonego, stosownych modyfikacji”.Formułując cytowany zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w L. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest zasadna.

Z analizy akt sprawy wynika, że w dniu 10 stycznia 2017 r., a więc przed wyznaczonym na dzień 17 stycznia 2017 r. posiedzeniem, do Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. wpłynął wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o orzeczenie wobec st. szer. rez. M. J. środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w części, w kwocie 1443 zł.Przepis art. 46 § 1 k.k. stanowi, że sąd, na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej, orzeka obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części. W niniejszej sprawie, wobec złożenia przez pokrzywdzonego wniosku o orzeczenie tytułem środka karnego obowiązku naprawienia szkody, przed wydaniem w sprawie orzeczenia w myśl uregulowania zawartego w art. 343 k.p.k.

Sąd miał obowiązek rozpoznania tego wniosku jak i dokonania kontroli merytorycznej wniosku prokuratora złożonego w trybie określonym w art. 335 § 1 k.p.k. W wypadku ustalenia, że szkoda nie została naprawiona i zachodzą pozostałe przesłanki do orzeczenia wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody, Sąd powinien był wystąpić do stron z propozycją zmodyfikowania wniosku prokuratora, a w przypadku braku zgody stron na modyfikację wniosku, skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.Z treści protokołu posiedzenia odbytego w dniu 17 stycznia 2017 r., na którym Wojskowy Sąd Garnizonowy w L. wydał wyrok, wynika, że Sąd ten pominął wniosek pokrzywdzonego złożony w trybie art. 46 § 1 k.k. i orzekł wobec oskarżonego jedynie karę zaproponowaną we wniosku prokuratora, mimo że w razie spełnienia przesłanek stanowiących podstawę nałożenia obowiązku naprawienia szkody, orzeczenie tego środka karnego było obligatoryjne.W opisanej sytuacji zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego wskazanych w kasacji, czego konsekwencją było rażące naruszenie prawa materialnego – art. 46 § 1 k.k. To zaś spowodowało konieczność uchylenia go w całości i przekazania sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w L. do ponownego rozpoznania.W ponownym postępowaniu Sąd właściwy do rozpoznania sprawy będzie zobowiązany do uwzględnienia powyższych uwag i zastosowania obowiązujących przepisów prawa zarówno procesowego, jak i materialnego.Z przytoczonych powodów należało orzec jak na wstępie. r.g.